- F.
- Th.
- Bl.
- Dc.
- L.
- A.
- N.
- O.
I.
w filozofii Arystotelesa: kategoria, sposób orzekania (w dalszym znaczeniu jeden z dziesięciu
najogólniejszych rodzajów
bytu); praedicandi modus, qui decem ab Aristotele laudantur (sensu latiore
unum e summis entis
generibus, Gr.
κατηγορία).
Definitur a
WROCŁ. EpitConcl fol. b IIIb : p-um capitur dupliciter: vno modo proprie, sic est coordinatio predicabilium, quorum vnum est sub alio ... alio modo communiter, vt ratio p-i dicitur quidquid potest dici per modum p-i.Enumerantur a
BYSTRZ. Top. fol. o VIa : decem sunt p-a in numero, scilicet quid (i. substantia ), quale, quantum, ad aliquid, vbi, quando, situm esse, facere et pati.
ExPhys fol. c IIIb : tria sunt p-a realia et absoluta, scilicet substantia, quantitas et qualitas.Glossa Pol.
GLb p. 81 : p-um p-a «slavąthnoscz, pospolite slavąthnoscy» vel «wsithkich rzeczy pospolita bithnoscz» vel «vyslovenye znamyonoviącza wlosnoscz przirodzona, wlyasna, nabyta rzeczi vydanych y domyślnych».
Distinguitur
accidentis (
JAC. PAR. ReflEccl
p. 112
)
, actionis (opp. passionis:
WROCŁ. Epit. fol. c IVc
;
;item activale, opp. potentiale:
HESSE Quaest.
p. 297
)
, habitus (
GIEŁCZ. fol. F
VIIa)
, qualitatis (
ib.
), quantitatis (
HESSE Quaest.
p. 83
et saepius), relationis (
MatFil II p. 31, saec. XV
et saepius; simili sensu relativum
ib.
p. 32
)
, substantiae (
MatFil IV
p. 36, saec.
XIV
et saepius),
secundum sub et supra (
MatFil II
p. 30,
saec. XV)
.
Iuncturae verbales
a.
praedicamentum fundare:
WROCŁ. Epit. fol. c IVa : forma, que fluit in motu, ipsa fundat ... p-um actionis; simili sensu nominare:
GŁOG. Don. fol. D VIa : substantia et accidens nominant diversa p-a.
b.
(alicuius) praedicamenti esse:
STOB. Parv. fol. B IIa : omne ens reale finitum est alicuius p-i.
BYSTRZ. Elench. fol. q Ia : quando res vnius p-i mutatur in rem alterius; simili sensu de (in) aliquo praedicamento:
MatFil IV p. 36 (saec. XIV) : Deus est in p-o ... substantiae.
Ib. II p. 31 (saec. XV) : plura vere et proprie dicuntur de Deo et sunt vera in p-o relationis.
GIEŁCZ. fol. F IIa : de p-o quantitatis sunt hec: tantum, tot et quotiens, de p-o qualitatis: talis, de p-o quando: tunc, de p-o ubi: ibi et de p-o habitus: taliter habituatus.Ita saepius.
c.
in (aliquo praedicamento (re)poni :
STOB. Intr. fol. a IIa : vocatur ... ens reale, quod habet esse positiuum ... vt sunt omnia, quae reponuntur per se in p-o.
GŁOG. Alex. II fol. B Ib : rectius et obliquius ... ponuntur ... in eodem p-o.Ita saepius; etiam in praedicamento reponibilis ( LibProm p. 93, a. 1485 ; BYSTRZ. Log. fol. a IIa et saepius).
d.
ad praedicamentum determinari :
GOST. Th. fol. g IVb : quelibet res causata est determinata ... ad certum p-um, ergo est finita.
II.
pl.
Praedicamenta,,
-orum
n.
Kategorie, tytuł dzieła logicznego Arystotelesa; inscriptio
libri Aristotelis (Organi primi)
Gramm. p. 173 (saec. XV) : dicitur secundum Philosophum primo P-orum.
JAC. PAR. Opln p. 392 : secundum Philosophum in P-is.
GŁOG. Anal. fol. AA IIb : scientia libri P-orum Aristotelis ... in qua determinatur de enuntiationibus affirmativis et negativis.Ita passim. Cf. Th. X 2, 542,37 sqq.