General
Full Entry
More

PRIMORDIUM

Grammar
  • Formsprimordium, premordium
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -ii
  • Part of Speechnoun
  • Gender
Meaning Outline
  • I. propr. principium, initium, origo (saepe pl.).
  • II.
    • 1. + artis principia, elementa prima, rudimenta (saec. XVI)
    • 2. + militiae cingulus militaris, qui equitum m.ae. insigne erat
    • 3. primitiae, oblatio
  • III. + exordii orationis (vel scripti) pars prima, praefatio

Pełne hasło

PRIMORDIUM s. PREMORDIUM, -ii n.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • A.
  • N.
I. propr. początek, pochodzenie; principium, initium, origo (saepe pl. ).
Dicitur v. gr.
creationis ( DŁUG. LibBen I p. 501 ) , florum (f ere i.q. flores primi StPPP X p. 1 ) , fundationis ( DŁUG. LibBen I p. 157 et saepius), nativitatis Domini ( HESSE Matth. II p. 60 ) , novitiatus ( JAC. PAR. RefEccl p. 71 ), originis ( DŁUG. Hist. I p. 2 = I p. 66 ed.nov.) , plantationis ( DokMp I p. 301, a. 1402) , plasmatum ( ArHist XI p. 149, saec. XII) , promotionis ad praesulatum ( KodKKr II p. 80, a. 1380) , regni ( DŁUG. Hist. I p. 203 = I p. 270 ed.nov.), cett.
Constr.
a. abs. b. sq. gen. c. sq. ab.
II. meton.
1. artis początki, podstawy, zasady; principia, elementa prima, rudimenta (saec. XVI) . Cf. PRIMITIAE II 1.
2. militiae pas rycerski; cingulus militaris, qui equitum m. ae. insigne erat
KADŁUB.(Pl) p. 188 : rogat dux Lestco militie p-iis insigniri.
3. singulare: pierwociny, ofiara; primitiae, oblatio
Tom. III p. 188 (a. 1514) : volentes immortali Deo ... p-a laudis et gratitudinis nostre exhibere agrum ecclesiae donavimus.
III. confunditur c. voce exordii początek (mowy, pisma), wstęp; orationis (vel scripti) pars prima, praefatio
SSrSil VII p. 64 (a. 1467) : barones ... de liga ... p-um sic effati sunt, quod omnino ... in obedientia ... Ecclesie stare velint (cf. ib. supra : inicium ... principium).
ArHist X p. 153 (a. 1527) : ut petatur futurus ... episcopus ... in primis p-iis litterarum quatenus obtinere dignetur litteras.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)