General
Full Entry
More

PRAEMIO

Grammar
  • Formspraemio, premio, praemior, premior
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -are, -avi, -atum -ari
Meaning Outline
  • I.
    • 1. + aliquem abundantia bonitatis gaudio perpetuae vitae gloria gratiis laude mercede muneribus munificentia liberalitatis munerare, dono afficere punire
    • 2. + aliquid compensare, rependere, remunerari
  • II. + aliquid dono dare, offerre

Pełne hasło

PRAEMIO s. PREMIO, -are, -avi, -atum et [PRAEMIOR]s. PREMIOR, -ari
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • Dc.
  • B.
  • L.
  • N.
I.
1. aliquem nagradzać, obdarowywać; munerare, dono afficere
KodMp II p. 139 (a. 1276) : vt dignis p-entur stipendijs laborantes.
KodKKr I p. 201 (a. 1336) : idoneos ministros beneficijs p-ndo.
Ita saepius. Additur abl. , v. gr. abundantia bonitatis ( DokMp I p. 390, a. 1414) , gaudio perpetuae vitae ( KodPol III p. 255, a. 1358) , gloria ( IO. LUD. p. 64, 97) , gratiis ( MATTH. Prax. p. 85 ) , laude ( IO. LUD. p. 64, 97) , mercede ( StVic p. 399, a. 1438) , muneribus ( DokRad p. 62, a. 1449) , munificentia liberalitatis ( IurMas II p. 6, a. 1472), sim. N. sensu opp. ukarać; punire
HESSE Matth. IV p. 225 : usque in infernum descendes, id est paenam inferni habebis et p-eris.
2. aliquid wynagradzać, odwzajemniać; compensare, rependere, remunerari
DokMp VI p. 3 (a. 1386) : fidedigna obsequencium merita habundanter p-re.
Ib. VIII p. 315 (a. 1447) : volentes ... Johannis ... fidelia servitia p-re.
II. aliquid udzielać, ofiarowywać; dono dare, offerre
ArHist XII p. 257 (a. 1371) : Johanni ... lectori ... frater Johannes ... salutem et oboedienciam fraternalem p-ri.
Constr. ad I - II:
a. abs. b. sq. dat. , cf. supra 13. c. sq. abl. , cf. et saepius. d. sq. de :
ArHist V p. 408 (a. 1528) : p-ndum de pecuniis.
e. sq. in c. acc.
DŁUG. LibBen II p. 6 : in signum virilitatis ... p-ti sunt.
f. sq. in c. abl.
KodKKr II p. 289 (a. 1403) : in vna marca ... p-etur.
g. sq. per : SŁUP. in
MedPhil XXIV p. 168, 854 : facientes bonum ... p-buntur hic per gratiam et in futuro per gloriam.
h. sq. pro:
ArPrawn V p. 540 (saec. XV) : pro meritis p-re.
Ita saepius. i. sq. secundum :
NIC. BŁ. Serm. I p. 71 : secundum quod ... p-bitur.
k. sq. ultra :
StVic p. 399 (a. 1438) : ultra divinam retributionem ... p-entur.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)