General
Full Entry
More

POSSESSIONATUS-1

Grammar
  • Formspossessionatus, possesionatus, possessionatum
  • Etymologypossessiono
  • Inflectional type -a, -um -i
  • Part of Speechadjectivenoun
  • Genderneutre
Meaning Outline
  • I.
    • A.
      • 1. qui fundum, praedia possidet
      • 2. qui in fundo collocatus est
      • 3. rem familiarem possidens
    • B.
      • 1. ab aliquo possessus
      • 2. in quo cmetho collocatus est i.q. ab homine rem familiarem habente facta
  • II. tributum, quod domino a colono praedium relinquente solvebatur

Pełne hasło

POSSESSIONATUS s. POSSESIONATUS, -a, -um (possessiono)
  • B.
  • L.
  • K.
I. adi.
A. de hominibus
1. (de nobilibus) posiadający dobra ziemskie; qui fundum, praedia possidet ArHist VIII
p. 363 (a. 1501) : constitutum est, ut capitanei sint p-i in his terris, quarum sunt capitanei, habeantque iudices castrenses p-os.
AKapSąd III
p. 283 (a. 1501) : sui testamenti ... executores ... ordinavit ... generosum Felicem ... heredem et nobilem Petrum ... bene p-os.
Ita saepius. Glossae Pol. AGZ XIII
p. 328 (a. 1454) : domina Helizabeth est bene p-a alias «osyadla».
StPPP II
p. 828 (a. 1479) : terrigenam p-um alias «osyadlego».
Simili sensu de conventu:
ACapOP
p. 329 (a. 1556) : ordinamus, ut priores conventuum p-orum fratres secum ... assumant ad possessiones.
Ib. infra ordinamus et ... observari volumus in conventibus p-is, ut factores bonorum omni anno ... rationem faciant.
Ita ib. saepius.
2. (de cmethonibus) osiadły, osadzony na roli; qui in fundo collocatus est RotPozn
p. 582 (a. 1445) : tribus kmethonibus de eadem villa ... p-is notabilioribus.
AGZ XIII
p. 240 (a. 1447) : debet dare intromissionem ... in p-os kmethones alias «oszedle».
Ita saepissime. Glossae Pol. supra et
AGZ XIII p. 290 (a. 1449) : kmethonibus bene p-is, alias «oszyedle».
Ita saepius. Cf. POSSESSUS, FUNDATUS
I A 1, OBSESSUS
II 1 a etc.
3. (generaliter) posiadający jakiś majątek; rem familiarem possidens ArPrawn V
p. 517 (a. 1517) : notarium capituli ... qui sit ... bene p-us circa ecclesiam.
ŹrWaw III
p. 49 (a. 1518) : ex decreto domini statuerunt fideiussores p-os de parendo iuri.
Ita saepius.
B. de rebus
1. posiadany, będący w czyimś posiadaniu; ab aliquo possessus KodWp X p. 67
( a. 1437) : marcam census ... super hereditate ... p-a in districtu Constanensi ... emeret.
APozn II
p. 111 (a. 1482) : in p-is bonis hereditariis.
ZabDziej II p. 181 (a. 1484) : agitur pro re p-a videlicet domo.
Ita saepius.
2. (de agris) obsadzony, zasiedlony (przez chłopa); in quo cmetho collocatus est KodWp I
p. 307 (a. 1258) : quatuor mansos p-os, de quibus incole sibi debent censuare ... fertonem argenti.
Śwink.
p. 159 (a. 1445) : mansi ... ibidem p-ti sive deserti.
Ita vulgo. Syn. locatus (
AKapSąd III
p. 88, a. 1502). Opp. desertus (
cf. supra et saepius ), impossessionatus (
KsgDoch
p. 393). Additur bene (
AGZ XVII
p. 113, a. 1475 et saepius), cmethonaliter (
TArch
p. 138, a. 1489) .
Cf. OBSESSUS
II 1 b.
3. (singulare) de cautione fideiussoria
(poręka) złożona przez kogoś posiadającego majątek; i.q. ab homine rem familiarem habente facta AKapSąd I
p. 548 (a. 1494) : ut domini ... de securitateque provideant et caucione fideiussoria bene p-a.
Constr. ad A – B:
a. abs. , cf.
b. sq. abl. AKapSąd III
p. 88 (a. 1502) : mansi ... kmet honales ... p-i kmethonibus.
AGZ XVI p. 360
( a. 1505) : laneis bene p-is kmethonibus.
c. sq. circa,
cf.
d. sq. in
c. abl. , cf.
e. sq. inter:
AGZ XVII
p. 35 (a. 1470) : bene p-i ... inter hos sex laneos.
f. sq. sub
c. abl.
CulmUB p. 553 (a. 1472) : heredibus ... sub quibus sunt p-i.
StPPP II
p. 822 (a. 1477) : kmetho dixit sub Dionisio ... p-um fuisse.
g.
sq. ultra:
AKapSąd III p. 86
( a. 1502) : agros ... kmethonales p-os ultra predia.
II. subst. possessionatum,, -i n. opłata uiszczana panu feudalnemu przez chłopa opuszczającego wieś; tributum, quod domino a colono praedium relinquente solvebatur StPPP II
p. 817 (a. 1477) : kmetho satisfecit sibi iuxta juris formam et terrestrem consuetudinem in tempore posuit et eciam p-um alias «gosczine».
Cf. HOSPITALITAS
supra IV 833, 36 sqq.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)