- B.
- L.
- K.
I.
adi.
A.
de
hominibus
1.
(de nobilibus) posiadający dobra ziemskie;
qui fundum, praedia possidet
ArHist VIII
p. 363 (a. 1501) : constitutum est, ut capitanei sint p-i in his terris, quarum sunt capitanei, habeantque iudices castrenses p-os.AKapSąd III
p. 283 (a. 1501) : sui testamenti ... executores ... ordinavit ... generosum Felicem ... heredem et nobilem Petrum ... bene p-os.Ita saepius. Glossae Pol. AGZ XIII
p. 328 (a. 1454) : domina Helizabeth est bene p-a alias «osyadla».StPPP II
p. 828 (a. 1479) : terrigenam p-um alias «osyadlego».
Simili sensu de conventu:ACapOP
p. 329 (a. 1556) : ordinamus, ut priores conventuum p-orum fratres secum ... assumant ad possessiones.
Ib. infra ordinamus et ... observari volumus in conventibus p-is, ut factores bonorum omni anno ... rationem faciant.Ita ib. saepius.
2.
(de cmethonibus) osiadły, osadzony na roli;
qui in fundo collocatus est
RotPozn
p. 582 (a. 1445) : tribus kmethonibus de eadem villa ... p-is notabilioribus.AGZ XIII
p. 240 (a. 1447) : debet dare intromissionem ... in p-os kmethones alias «oszedle».Ita saepissime. Glossae Pol. supra et
AGZ XIII p. 290 (a. 1449) : kmethonibus bene p-is, alias «oszyedle».
Ita saepius. Cf. POSSESSUS, FUNDATUS
I A 1, OBSESSUSII 1 a etc.
3.
(generaliter) posiadający jakiś majątek;
rem familiarem possidens
ArPrawn V
p. 517 (a. 1517) : notarium capituli ... qui sit ... bene p-us circa ecclesiam.ŹrWaw III
p. 49 (a. 1518) : ex decreto domini statuerunt fideiussores p-os de parendo iuri.Ita saepius.
B.
de rebus
1.
posiadany, będący w czyimś posiadaniu; ab
aliquo possessus
KodWp X
p. 67
( a. 1437) : marcam census ... super hereditate ... p-a in districtu Constanensi ... emeret.APozn II
p. 111 (a. 1482) : in p-is bonis hereditariis.
ZabDziej II p. 181 (a. 1484) : agitur pro re p-a videlicet domo.Ita saepius.
2.
(de agris) obsadzony, zasiedlony (przez chłopa); in quo cmetho collocatus est
KodWp I
p. 307 (a. 1258) : quatuor mansos p-os, de quibus incole sibi debent censuare ... fertonem argenti.Śwink.
p. 159 (a. 1445) : mansi ... ibidem p-ti sive deserti.
Ita vulgo. Syn. locatus (AKapSąd III
p. 88, a. 1502). Opp. desertus (
cf. supra et saepius ), impossessionatus (KsgDoch
p. 393). Additur bene (AGZ XVII
p. 113, a. 1475 et saepius), cmethonaliter (TArch
p. 138, a. 1489) .
Cf. OBSESSUSII 1 b.
3. (singulare) de cautione fideiussoria(poręka) złożona przez kogoś posiadającego majątek; i.q. ab homine rem familiarem habente facta AKapSąd I
p. 548 (a. 1494) : ut domini ... de securitateque provideant et caucione fideiussoria bene p-a.
Constr.
ad A – B:
a.
abs.
,
cf.
b.
sq.
abl.
AKapSąd III
p. 88 (a. 1502) : mansi ... kmet honales ... p-i kmethonibus.AGZ XVI p. 360
( a. 1505) : laneis bene p-is kmethonibus.
c. sq. circa,cf.
d. sq. inc. abl. , cf.
e. sq. inter:AGZ XVII
p. 35 (a. 1470) : bene p-i ... inter hos sex laneos.
f. sq. subc. abl.
CulmUB p. 553 (a. 1472) : heredibus ... sub quibus sunt p-i.StPPP II
p. 822 (a. 1477) : kmetho dixit sub Dionisio ... p-um fuisse.
g.
sq. ultra:AKapSąd III p. 86
( a. 1502) : agros ... kmethonales p-os ultra predia.
II.
subst.
possessionatum,,
-i
n.
opłata uiszczana
panu feudalnemu przez chłopa opuszczającego wieś; tributum, quod
domino a colono praedium relinquente
solvebatur
StPPP II
p. 817 (a. 1477) : kmetho satisfecit sibi iuxta juris formam et terrestrem consuetudinem in tempore posuit et eciam p-um alias «gosczine».
Cf. HOSPITALITASsupra IV 833, 36 sqq.