- F.
- G.
- Bl.
- S.
- Dc.
- L.
- N.
- K.
- O.
ARect I p. 357 (a. 1493) : decreuit iudex ... reo ... ad probandum, quod ad eum vera possessione liber pertinerit (nisi leg. pertineret).pass. sensu act. : 3. sg. ind. praes. pertinetur:
*CodVit p. 991 (a. 1409) : Drysen ... perpetuis temporibus ... ad coronam Polonie pertinetur.3. pl. ind. praes. pertinentur:
DokMp VII p. 131 (a. 1423) : suppellectilium remanentiae sorori uxoris ... de iure pertinentur.1. sg. con. praes. pertenear, cf. infra 496, 23. inf. praes. pertineri:
TPaw IV p. 533 (a. 1393) : eadem villa successione hereditatis ad ipsam spectat pertineri.
KodMp IV p. 178 (a. 1420) : vadij medietas ad ... abbatem ... pertineri et spectari videatur.gerundivum pertinendus:
PommUrk II p. 299 (a. 1274) : ut ... ecclesia edificaretur ad ... monasterii patronatum perpetuo pertinenda.
Ib. V p. 484 (a. 1320) : bona ville ... cum omnibus ad predicta bona pertinentibus et in posterum pertinendis ... vendidimus.
KodWp III p. 213 (a. 1362) : advocato ... damus ... potestatem locandi ... civitatem ... cum duabus villis ad eandem civitatem perpetue pertinendis.
KodKKr II p. 124 (a. 1387) : vnum ... mansum agrorum cum orto ... perpetuo pertinendos ... pro altari ... resignauit.
KodMaz(L) p. 106 (a. 1388) : omnia ... mansionariis ... hucusque debita et pertinencia ac in futurum debenda atque pertinenda ... ratificamus.
KodKrak p. 592 (a. 1460) : ius patronatus ... ad me pleno iure pertinendum et spectandum.Occ. fungitur vice part. praes.
KsgPrzem I p. 2 (a. 1402) : resignavit agros ad ipsum pertinendos.Cf. infra.].
I.
1.
rozciągać się, sięgać, dochodzić (w przestrzeni);
extendi, pertingere (de spatio).
Constr.
a.
sq.
ab ... usque ad :
StPPP VIII p. 320 (a. 1389) : «stayane» quod currit et p-et a «rogoscza» usque ad viam Ziriczcsa.b. sq. ad.
Additur
propinquius:
CorpJP III p. 445 (a. 1519) : ad cuius graniciem p-et propinquius ille locus.c. sq. per.
N. de notis
mus.
KROMER MusFig fol. F IVa : breuis pausa, quae per unum spacium p-ns breui notae potestate respondet.
Ib. fol. G IIIa : quodsi per signum aliquod linea p-eat, nihil aliud quam celerius esse modulandum designat.
Part. praes. loco adi. cf. s. v.
pertinens I A 1.
2.
znajdować się (w obrębie jakiegoś terytorium);
aliquo loco comprehendi, situm esse
KodPol II p. 681 (a. 1342) : quod molendinum p-et in Succow.
StPPP VIII p. 493 (a. 1398) : pro silua in Mlossowa p-nti.
LibBenP p. 144 (a. 1510) : Brzosthkowo: due ville ibi p-ent Brzostkowo et Ganczewo ... domini Brzostkowski.
II.
A.
1.
należeć (się), przypadać w udziale; cadere,
obtingere, obvenire (de bonis terrestribus, proventibus, iuribus sim.)
. Simili sensu pertinere debere (
BreslUB
p. 5, a.
1241),
item spectare pertinere (cf.
). Additur
ditioni (
DokMp VI
p. 447,
a. 1287)
, in dominium (
KodWp I
p. 41,
litterae spuriae saec. XIII)
ad (ius et) proprietatem (
KodMazNow II
p. 266, a.
1344
;
ArPrawn I
p. 11, a.
1460)
, ad usum (
DokMp I
p. 9, a.
1270-1279)
, ad utilitatem (
*CodSil(M) I
p. 2, a.
971).
Iuxta posita
cedere:
DokMp VIII
p. 142, a.
1441)
, competere (
KodUJ IV
p. 84, a.
1522)
, provenire (
Lites ΙIIp. 119, a.
1414)
, spectare (
DokMp I
p. 319, a.
1404
et saepius). Indicatur modus vel causa
sq.
adv.
vel locut.
adv.
,
v.
gr. hereditarie (
KsgŁawKr
p. 284, a.
1395
et saepius; additur et perpetue:
StPPP VIII p. 361,
a. 1390)
, legitime (
KsgŁawKr
p. 76, a.
1372
et saepius), possessione vera (
ARect I
p. 357, a.
1493)
, successione hereditatis (
TPaw IV
p. 533, a.
1393)
, ab antiqua consuetudine (
CorpJP IV
p. 268,
a. 1526)
, (de) iure (
AnnMP
p. 38, a.
1256
;
DokMp VI
p. 447, a.
1287
et saepius; pleno iure:
KodKKr I
p. 592, a.
1460)
; item proximius (
StPPP VIII p. 431,
a. 1397).
2.
należeć, przysługiwać (jako obowiązek lub uprawnienie); competere, tangere, spectare.
Accedit gerundivum
*CodVit p. 483 (a. 1420) : ea marchia ... vestre celsitudini p-et protegenda.
N.
locut. impers.
pertinet (ad aliquem)
należy, jest obowiązkiem;
alicuius est, convenit
StPPP II p. 553 (a. 1446) : segetha ... kmetones ... tenentur commetere ... quantum ad ipsos ex antiquo p-et.
APozn I p. 313 (a. 1460) : ut ad bonum p-et hominem.
AKapSąd III p. 193 (a. 1518) : ad ... officium episcopi p-eat invigilare, ut etc.
BYSTRZ. ParvLog fol. V IIIa : non p-et determinare de obligatione ad logicum.Ita saepius. Simili sensu pertinens est :
MATTH. Rat. p. 18 : nec omnis, qui potest impedire malum ... et non impedit, consentire dicendus est, nisi debeat et p-ns sit ad ipsum.
B.
1.
odnosić się, dotyczyć;
attinere, spectare,
referri.
Simili sensu
pertinentem esse :
MATTH. Lect. I p. 123 : cuilibet illorum bene p-ns est illud: Quia speravi (Vlg. Iob 6,20 ).
Locut.
impers.
quod pertinet
co dotyczy; quod
attinet (saec. XVI).
2.
phil.
pozostawać do czegoś w jakimś stosunku; ad
aliquid (aliquem) aliquo modo
referri
MatFil VI (XVII) p. 169 (saec. XV in.in) : homo miser p-et ad hominem felicem non ut pertinens sequens sed ut pertinens repugnans.
C.
1.
należeć, być związanym, zależnym; adiunctum esse,
in aliquorum numero haberi
a.
de hominibus
ad Christum (de
s.
Ioanne Baptista
NIC. BŁ.
Serm. I
p. 66
)
, ad confoederationem (
*PommUrk II
p. 496, a.
1283)
, ecclesiae (parochialiter:
AKapSąd
ΙII
p. 131, a.
1509)
, Sancto Sepulcro (i. ordini Sancti Sepulcri
KodMp II
p. 45, a.
1230).
b.
de rebus.
N.
α.
phil.
ad genus causae efficientis (de intellectu
et
natura:
WROCŁ. Epit. fol. b Vb)
, ad logicam (de
conclusione:
BYSTRZ. Log. fol. b Ia)
, ad essentiam rei (de materia:
AEG. Th. fol. B IVa).
Additur
per se :
WROCŁ. Epit. fol. a IIIa : philosophia naturalis est scientia considerans de ente mobili speculatiue et non quiditatiue vel de aliquo per se p-nte ad ipsum. Cf. ib. fol. b Vb.
β.
de tempore
RachDw I p. 23 (a. 1552) : 10 septimanis ad hoc quartale p-ndis.
2.
podlegać, być poddanym; subiectum esse, subiacere
*KodWp IIΙ p. 11 (a. 1351) : abbatis Cisterciensis ad Romanam Ecclesiam nullo medio p-ntis.
*Dogiel I p. 22 (a. 1470) : si ad te sc. Regem Poloniae p-ent ... malorum fabricatores ... debita castigatione coerceas.Cf. Simili sensu pertinentem esse:
KodMazNow II p. 336 (a. 1353) : obnoxii Cyruensis ecclesie ... qui sunt p-ntes ad claustrum ... Beate Marie ... coram suo abbate responderunt.
Praec.
iur.
ad (in) iurisdictionem (iudicium, ius):
KodMaz(K) p. 46 (a. 1136) : villa ... non nisi ad archiepioscopi p-et iuridicionem.
*Ib. p. 410 (a. 1236) : ut ... in ius terre ... Quyauie p-eat quicquid est ultra aquam Wizlam.
KodMp II p. 90 (a. 1253) : omnes aduenas ... dummodo ad iudicium p-eant seculare, iure Theutonico ... iudicabit.Refertur ad rem iudicandam: i.q. competere
AKapSąd ΙII p. 193 (a. 1518) : hec causa ... ad forum iudicis spiritualis p-et.
ArPrawn VI p. 152 (a. 1554) : quae causae spirituali et quae saeculari foro p-re debuerunt.
ZabDziej IV 1, p. 102 (a. 1559) : quodque crimen ... loci capitaneo ... cum officio civili ... incumbebat p-batque.
N.
locut.
ad libram
podlegać
ważeniu; ponderando aestimari
AGZ IV p. 87 (a. 1415) : pensatorium seu domum, in qua omnes res venales, que ad libram p-re consueverunt, ponderabunt.
3.
mieć (lub rościć sobie) prawo (do czegoś);
ius aliquod habere (vel sibi
vindicare)
*CodVit p. 668 (a. 1424) : quare procurator p-et nomine procuratorio ... per vos et vestram arbitralem sententiam declarare ... limites.
APozn II p. 112 (a. 1482) : super quo ... censu ... meam proximitatem ... facio alienam neque umquam aliquem alium de dictis florenis debere p-re volo.
CorpJP III p. 12 (a. 1506) : fuere ... principes et praelati ... barones ... milites et communitates terrarum ac civitatum de iure ac consuetudine ad electionem regiam p-ntes ... litteris ... vocati et avisati.
Dogiel IV p. 256 (a. 1529) : ad electionem regis non p-eat dux Prussiae, cum itidem non p-bant antecessores eius.
N. constr.
ad
A-C: a.
sq.
gen.
AGZ XII p. 387 (a. 1462) : ipse Iwaschko abstulit ... violenter ipsius proventus de molendino utriusque grani metrete ipsius p-nte.b. sq. dat.
*KodMaz(K) p. 45 (a. 1136) : villa cum piscatoribus et uillis eorum ... archiepiscopo p-et.
KodMp I p. 5 (a. 1191) : omnes decime ... cum redditibus eisdem decimis p-ntibus.Cf. et passim. c. sq. acc.
KsgŁawKr p. 84 (a. 1372) : pro qua ... pecunia ... II currus cum singulis epirediis se p-ntibus ... ad manus illorum creditorum posuit.
KodTyn p. 515 (a. 1479) : octo horti ... p-ent advocatiam.Ita ib. saepius. d. sq. ab :
KsgŁawKr p. 156 (a. 1391) : inclusis XX marcis sibi a sorore sua ... p-ntibus.
AGZ XIII p. 427 (a. 1464) : quod agrum nec Myklassius nec Iohannes debet alienare ab ortulanis, que iacent inter agrum Myklassy.e. sq. de:
RachJag p. 7 (a. 1388) : quomodo de istis ... allodijs regi p-et.Cf. f. sq. ex :
DokMp I p. 220 (a. 1383) : que pars villae ad ipsam ex materna successione dinoscitur p-re.
Lites III p. 119 (a. 1414) : de quantitate pecunie, que ex navigio ... p-ret et proveniret ad ... regem Polonie.g. sq. in c. acc. h. sq. in c. abl.
Dogiel IV p. 281 (a. 1531) : ejus celsitudo quantum ad paterna ... et familiae bona in imperio Romano p-et.i. sq. pro :
KodWp III p. 90 (saec. XIV med.) : medietas bonorum pro camera nostra regia p-re debet.
Ib. p. 227 (a. 1363) : decima ... pro sustentacione rectoris altaris ... p-eat et p-re perpetuo debeat ... et spectare.
KodMp III p. 206 (a. 1367) : pro ecclesia ... et rectore ipsius ... vnum mansum ... volumus p-re.Ita saepius. j. sq. super :
KsgGrWp II p. 152 (a. 1398) : istud privilegium ... super hereditatem nostram ... p-et.
KsgCzer p. 224 (a. 1420) : quod p-et super kme thonem.
KsgPrzem I p. 309 (a. 1443) : que pecuniae p-bant super eundem Ianotham.Ita saepius. k. sq. inf.
III.
prowadzić do czegoś, służyć czemuś; attinere,
spectare, servire.
Constr.
a.
sq.
ad.
Accedit acc. gerundivi
Dogiel IV p. 304 (a. 1541) : hoc ad veterem inter nos ... mutuam conjunctionem augendam ... plurimum p-bit.b. sq. in c. acc. c. sq. eo ... ut (saec. XVI). d. sq. ob :
*CodVit p. 614 (a. 1424) : ea que ob (v.l. ad) salubrem exitum ipsius audiencie p-ent.
IV.
(singulare) refl.
(Pol.
tknąć się
reddi videtur)
odwołać się (do sędziego); appellare
(iudicem)
AGZ XIV p. 429 (a. 1454) : domine pallatine, date nobis ad nostrum ius et postea p-tinerunt se ad dominum regem; dominus pallatinus dedit ipsis ad dominum regem, ipsis terminum assignando coram domino rege.
V.
sensu subobscuro
MARTIN. OP. Chr. p. 365 : cum ad papatum pervenisset, parum vel nihil ad papatum p-ndo invenit propter ... incuriam antecessorum.
ArPrawn I p. 219 (saec. XV in.in) : si ... vacillabo, per vos sim coroboratus, si cecidero sim erectus, si vero cecidero, p-tenear gratiosissime (sed utroque loco textus corruptus esse videtur ).