- F.
- Th
- Bl.
- S.
[acc. sg.
f.
praecipitam :
CodEp II
p. 272 (a.
1431)
:
precipitam pacis violentiam ...
audivit.
]
I.
adi.
A.
propr.
1.
de hominibus:
a.
spadający (głową w dół, w przepaść;
praecipitans (saec. XVI).
N.
locut.
se praecipitem in aliquid dare
skoczyć w coś, rzucić się (w dół);
desilire, insilire, ruere (deorsum).
b.
pędzący szybko (na łeb, na szyję), uciekający na
oślep; praecipitanter currens, temere
fugiens.
2.
de rebus
a.
prędki, śpieszny, szybko upływający;
celer, velox (de casu, cursu,
fuga, motu, sim.).
b.
wartki, rwący (o rzece); citus, rapidus (de flumine).
Occ.
de fluminis fluore (
DŁUG. Hist. I
p. 3
= I p. 67
ed.nov.).
B.
transl.
(de hominibus et rebus)
1.
pośpieszny, prędki, (zbyt) szybki (w
działaniu); properans, celer, velox.
Occ.
de
calamo,
i. scribendi modo
DANT.
i
n
Tom. V p. 32 (a. 1519) : dabit ... maiestas vestra p-i calamo veniam.
Ib. VIII p. 318 (a. 1526) : scribo enim calamo veloci et p-i.
2.
nierozważny, lekkomyślny, pochopny; temerarius,
inconsultus, inconsideratus.
3.
skłonny, szybki do czegoś (najczęściej złego); inclinatus, promptus, pronus ad aliquid (praec. malum).
Occ.
in iunctura
se praecipitem in aliqua re (ad aliquid) agere:
DŁUG. Op. p. 24 : p-em se interdum in suppliciis praestandis agebat ad iracundiae furores.
Id. Hist. II p. 551 : in sanguine humano fundendo non agebat se p-em.
Constr.
ad A-B:
a. abs. b. sq.
abl. c.
sq. ad.
d. sq.
in c.
acc. e.
sq.
in c.
abl.
II.
subst.
praeceps,,
-itis
n.
przepaść, urwisko, dół;
locus praeruptus,
profundum.
Tantummodo in iunctura
in praeceps (propr.
et in imagine)
1.
w głąb, w dół, wprzepaść; in profundum, in
abyssum.
2.
do upadku, do
zagłady; in ruinam, in
perniciem.