Ogólne
Pełne hasło
Więcej

PROTECTIO

Gramatyka
  • Formyprotectio, proteccio, protexio
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -onis
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajżeński
Znaczenia
  • I. ochrona, obrona, opieka
    • a.
    • b.
      • α. + protectionem facere bronić
      • β. + non protectio niepilnowanie, zaniedbanie
  • II.
    • 1. kradzież
    • 2. iur.+ cautionis fideiussoriae zwolnienie poręczyciela

Pełne hasło

PROTECTIO s. PROTECCIO s. PROTEXIO, -onis f.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • B.
  • L.
  • A.
  • K.
  • O.
I. ochrona, obrona, opieka; tutela, defensio,praesidium.
N.
protectionis pagina ( *KodMp II p. 19, a. 1208 et saepius), eodem sensu litterae ( Somm. p. 159, a. 1491).
Syn. et iuxta posita
confugio ( APozn II p. 429, a. 1501) , defensio ( ArHist IV p. 350, a. 1228-39 et saepius), gratia ( DyplMog p. 5, a. 1291 et saepius), scutum ( AAlex p. 355, a. 1503) , tuitio ( PrzywKr p. 9, a. 1370 et saepius), tutela ( ArHist IX p. 241, a. 1456 et saepius).
Iuncturae potiores selectae
a. nominales, v. gr. protectionis alae ( CodSil IX p. 250, a. 1370 et saepius), galea ( ArHist XI p. 150, saec. XIII) , manus (Dei: KodWp I p. 62, a. 1208) , munimen ( KodMp I p. 11, a. 1207 et saepius), murus ( CodEp III p. 45, a. 1450) , praesidium ( DokMp VI p. 379, a. 1415 et saepius), securitas ( DokMp VII p. 101, a. 1422) , tutela ( KodWp VIII p. 353, a. 1425) , umbra ( KodMp II p. 48, a. 1232 et saepius), cett.
b. verbales, v. gr. (aliquem, aliquid) protectioni alicuius commendare ( DokMp V p. 220, a. 1419 et saepius), committere ( KodMp II p. 181, a. 1291) , subicere ( PrzywPozn p. 96, a. 1510) , submittere ( KodWp V p. 92, a. 1406 et saepius), supponere ( Lites I p. 13, a. 1320) ; in protectionem assumere ( PrzywKr p. 9, a. 1370) , pellicere ( DŁUG. Hist. V p. 678 ), recipere ( KodWp II p. 16, a. 1299 et saepius), suscipere ( ArHist IV p. 350, a. 1228-39) ; in protectione habere ( Tom. III p. 113, a. 1514) ; pro protectione suscipere ( ChrClar p. 442 ) ; sub protectionem suscipere ( ArPrawn VI p. 11, a. 1418 et saepius); sub protectione habere ( Tom. III p. 114, a. 1514) , recipere ( *MPVat III p. 23, a. 1237) , remanere ( *CodEp III p. 298, a. 1479) , suscipere ( KodMp I p. 8, a. 1192 et saepius), cett.
Locut.
α. protectionem facere bronić; protegere,tueri
Dogiel I p. 383 (a. 1460) : quibus tuitionem ac p-em facere tenemur.
β. non protectio niepilnowanie, zaniedbanie; neglectio
AGZ XV p. 56 (a. 1466) : eum pro predicto vadio racione non p-is condempno.
Ib. XIII p. 454 (a. 1465) : eadem vestra nontuicione ... homines ... non seminant ... et hoc ob vestram non p-em.
Constr.
a. sq. gen. b. sq. ab:
AGZ XII p. 5 (a. 1435) : iustificatus est ... ab omnibus iniuriis per Vrbanum p-e et dampni ... percepcione.
AAlex p. 355 (a. 1503) : p-o ab omni parte paganea.
c. sq. adversus :
CodEp III p. 45 (a. 1450) : murum p-is adversus eorum infidelium ... rabiem constituit.
II. singularia
1. kradzież; furtum
AGZ XIV p. 162 (a. 1445) : evasit eam iudicialiter pro pertransicione graniciey et feni p-e ... pro recepcione securum, vestimentorum.
2. iur. cautionis fideiussoriae zwolnienie poręczyciela; fideiussoris a sponsione liberatio
AGZ XIX p. 423 (a. 1494) : paratus sum dare intromissionem ... nisi per prius ipse ... fecerit mihi pacem et p-em caucionis fideiussorie, prout facere de iure debet.
Cf. INTERCESSIO
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)