Ogólne
Pełne hasło
Więcej

PROTENSIO

Gramatyka
  • Formyprotensio
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -onis
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajżeński
Znaczenia
  • I.
    • 1. wyciągnięcie
    • 2.
      • a. napinanie łuku
      • b. linia przeciągła
  • II.
    • 1. rozciągłość, długość, rozmiar
    • 2. singulare: odległość, oddalenie

Pełne hasło

PROTENSIO, -onis f.
  • F.
  • Th. (rec.),
  • Bl.
  • L.
I.
1. wyciągnięcie; extensio, porrectio
CodEp III p. 79 (a. 1455) : paucos ... primores reperimus regna ... iudiciario strepitu sine p-e ensis possedisse.
DŁUG. Hist. II p. 119 (= III p. 135 ed.nov.) : huiusmodi manus p-e s.Florianus corpus suum signavit.
Ita saepius.
2. singularia
a. napinanie łuku; actus arcum intendendi
BiblMuz I p. 202 (a. 1474) : Tartarus arripiens curvitatem arcus et teli in eandem imponens asperam p-em in fenestram cuiusdam celle ... sagittavit.
b. linia przeciągła; linea protensa
DŁUG. Hist. IV p. 41(= VII p. 92 ed.nov.): sagittam albam in medio ad partem laevam et dextram protensam cruce super p-e transversali consignatam in campo rubeo habebat pro insigni Strzegomia.
II.
1. rozciągłość, długość, rozmiar; longitudo, spatium
KodMaz(L) p. 52 (a. 1340) : mansi ... Frankonici quorum virga quelibet retinet in sui mensura ac p-e quartale et quindecim ulnas.
KodKWil p. 262 (a. 1460) : willam ... cum omnibus ... agris ... prout in ... ipsorum p-e et dilatacione limitantur.
Ita saepius.
Praec.
crinium długość, zapuszczenie (włosów); crines promissi, longi
ZABOR. Tract. p. 34 : ventosa crinium calamistratio earumque muliebris p-o ... non parum etiam Deo displicet.
2. singulare: odległość, oddalenie; intervallum, remotio
VITELO Opt. p. 189 : uisus ... debilitatur ex p-e sui ad uisibile, siue ex remotione uisibilis ab ipso.
Ib. p. 461 : quoniam a remotiori uidetur tale lumen, ideo debilius uidetur, remotio enim siue p-o uisibilis a uisu est caussa debilitatis uisus.
Constr. ad I - II:
a. sq. gen. b. sq. ab, cf.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)