Ogólne
Pełne hasło
Więcej

PROPRIETARIUS

Gramatyka
  • Formyproprietarius, proprietarius
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -a, -um -ii
  • Część mowyprzymiotnikrzeczownik
  • Rodzajmęski
Znaczenia
  • I.
    • 1. stanowiący własność prywatną, własny
    • 2. + ius proprietarium prawo własności
  • II. właściciel, posiadacz Praec. mnich, który wbrew regule posiada własność prywatną

Pełne hasło

PROPRIETARIUS, -a, -um
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • Dc.
  • B.
  • L.
  • A.
  • N.
  • K.
  • O.
I. adi.
1. stanowiący własność prywatną, własny; privatus, proprius
KsgHenr p. 118 (a. 1297) : porcionem ... bonorum tamquam bona p-a ressignavit.
*CodVit p. 994 (a. 1409) : commendator ... piscinam ... sibi ... acquisivit et p-am fecit, que ... ad unum annum duntaxat ei ... concessa est.
*Ib. infra: insulam ... nunc p-am habere volunt, et tamen de ea in antea domino regi censuerunt.
DŁUG. Hist. II p. 3 (= III p. 13 ed.nov.) : Bohemiae dux ... in animum inducit, ut oram Slesiticam sibi faciat aut p-am aut feudalem.
Ita saepius.
2. ius proprietarium prawo własności; i.q. proprietatis, possessionis
KsgHenr p. 71 (a. 1260) : dux ... hereditatem ... sibi ... contulit iure p-o possidendam.
Ib. p. 100 (saec. XIV in.in) : dux ... feudum ... eidem ... dedit iure p-o.
Ita saepissime. Eodem sensu dominium ( DokMp VIII p. 219, a. 1442).
Syn. et iuxta posita
ius hereditarium ( ib. et saepius), perpetuum ( ib. ), plenarium ( ib. et saepius), dominium integrum ( ib. ).
II. subst. proprietarius,, -ii m. właściciel, posiadacz; possessor, dominus. Glossa Pol.
GLcerv p. 696 : p-us, id est dominus, qui scilicet habet cuiuscunque rei proprietatem, «pan».
Praec. mnich, który wbrew regule posiada własność prywatną; monachus, qui contra regulam aliquid proprium possidet
PEREGR. fol. n Vb: p-ii in religione, symoniaci ... preparate vos, cito veniet Dominus et vos condemnet.
MATTH. Serm. I p. 166 : raro nunc inveniuntur religiosi ... proprio carentes ut deberent, immo ... per omnia fere monasteria et religiosi p-ii.
Ita saepe. Cf. PROPRIETAS II 2. Additur privatus ( ACapOP p. 44, a. 1458).
Constr.
a. abs. b. sq. gen. c. sq. in c. abl. , cf. et
ArHist V p. 209 (a. 1430) : an aliqui monachi sint p-ii in monasterio.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)