- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- A.
- N.
- O.
I.
adi.
A.
własny, swój, do kogoś należący, osobisty, przynależny, będący czyjąś
własnością; suus, privatus, personalis, ad aliquem
pertinens.
Constr.
abs. vel sq. gen. Iuncturae potiores (
α. proprio capite
(cf.
supra II 175, 31 sqq.
;
eodem sensu
; propriis capitibus:
DecrICC I
p. 426, a.
1474)
, proprio ore
(cf.
supra VI 1148, 50 sqq.
)
;
; propria manu; propriis auribus (cf.
),
propriis oculis (cf.
), sim.
β. (in) propria persona
(personis propriis)
cf.
γ. proprio arbitrio (cf.
),
proprio motu (cf.
supraVI 506, 29
sqq.), propria sponte, voluntate, cf.
s
.v.
v.
δ. propria impensa, pecunia;
item solutione (
ArPrawn V
p. 433, a.
1396)
, proprio grosso, sumptu; propriis expensis, impensis, pecuniis, sumptibus; in
(de) propriis expensis; in
(sub) proprio(-is) damno(-is),
sim.
cf.
s.
v
.v.
ε. ad (in) usus proprios, usum
proprium, cf.
s.
v.
Locut.
a.
bellum proprium
wojna wewnętrzna, domowa;
i.q. civile (cf.
supra I 1065, 28
b.
iuramentum
proprium
przysięga osobista, którą trzeba osobiście złożyć; ius iurandum ab aliquo praesente praestandum
StPPP VIII p. 142 (a. 1385) : tunc p-um iuramentum habent ferre.
Ib. p. 199 (a. 1386): non habet diferre per capellanum, sed conparere, uel p-um iuramentum euadere.
Ib. p. 232 (a. 1388) : si non astaret termino ... tunc habet iurare p-o iuramento.Ita saepius. c. nomen proprium imię własne, należące do (konkretnej) osoby; i.q. personale, ad aliquem pertinens. d. igne (incendio) proprio na skutek własnego zaprószenia ognia, nie z podpalenia; igne ab incola quodam, non ab incendiario extraneo succenso
DokLub p. 123 (a. 1339) : si ... molendinum manifesta expeditio inimicorum cremaverit ... si autem p-o igne fuerit exustum.
SSrSil VII p. 201 (a. 1469) : quasi quarta pars urbis in cinerem corruit, vel p-o vel apposito igne, nemo sciebat.
DŁUG. LibBen I p. 4 : cum illa ecclesia ... p-o incendio deformata foret etc.e. auctoritate propria samowolnie, własnowolnie; sua sponte, sine auctoritate publica, cf. supra I 932, 10 f. manu propria (Pol. własną ręką)
α.
pod solidarną poręką rękojemców i dłużnika;
communi cautione fideiussorum et debitoris
ZabDziej I p. 79 (a. 1467) : sunt obligati fideiussores ... fideiussoriam ... et manu p-a alias «pospolna raką»videlicet per quemlibet fideiussorem tres fertones.
β.
osobiście;
ipse, praesens
DecrICC I p. 145 (a. 1462) : suam innocenciam p-a manu expurgare.
Ib. II p. 127 (a. 1493) : volens manu p-a obtinere forum et solutionem.Ita saepius.
γ.
una propria manu
sam jeden;
unicus, solus
DecrICC II p. 34 (a. 1484) : decrevistis reum una p-a manu evadere.g. cum collo proprio evadere ujść z życiem; mortem effugere
KodWp VIII p. 162 (a. 1420) : vix cum collo p-o evadit a Cruciferis captus.
B.
1.
właściwy, charakterystyczny, specjalny, szczególny; peculiaris, specialis, singularis,
praecipuus.
Constr.
abs. vel sq. gen. vel sq. dat. Saepe
in
locut.
(aliquid) proprium est alicui (rei) (aliquid facere).
Praec.
phil. simili sensu. N.
α.
dicitur simpliciter proprius (
BYSTRZ.
in
MatFil IV
p. 80
)
.
β.
syn.
et iuxta posita adaequatus (
BYSTRZ. AnalPost fol. f Ia
et saepius), essentialis (
id. Top. fol. q
VIa),
immediatus (
id. AnalPost fol. a IIIb
et saepius), naturalis (
GOST. Th. fol. f IVa
et saepius),
quidditativus (
BYSTRZ.
in
MatFil IV
p. 97
)
, specialis (
id. Top. fol. v IVa
et saepius).
γ.
opp. communis (
MatFil IV
p. 9,
saec. XIV
et saepissime),
extraneus (
BYSTRZ. Top. fol. n Ib)
, improprius (
id. ParvLog. fol. Q IIIb).
δ.
superl.
MatFil II p. 47 (a. 1413) : cum illa sit una Dei p-issima conditio.
Ib. I (XII) p. 73 (a. 1428) : in aliis acceptionibus, scilicet p-a et p-issima, theologia non esset scientia proprie dicta.
BYSTRZ. AnalPost fol. e Ia : quartus gradus propositionis identicae est maxime p-us, in quo idem ... predicatur de se ipso.
2.
właściwy, odpowiedni;
aptus, idoneus, conveniens.
3.
singularia
a.
własnowolny, samowolny;
suo arbitrio factus
APozn II p. 133 (a. 1483) : super dicta ... decani verbali et p-a inhibicione dictorum ... florenorum.
b.
osobisty, samodzielny; per se ipsum factus
ArLit III p. 90 (a. 1427) : confessio debet esse p-a «wloszcza», vera «werna» etc.
C.
superl.
confunditur
c.
voce
proximi:
KodMp IV p. 154 (a. 1416) : successores ... de domo nostra proximiores et p-ijssimi genere.
II.
subst.
A.
proprium,,
-ii
n.
,
cf.
s.
v.
B.
propria,,
-ae
f.
1.
(sc. persona) osobiście; ipse, praesens
TArch p. 47 (a. 1409) : si ad hos dies non perseveraverit rex in Lublin, extunc ibi terminum habebunt die tercia, ubi dominus rex p-a protunc constituetur.
2.
(sc. terra) ziemia czyjaś własna; terra ad aliquem pertinens
SSrSil VII p. 54 (a. 1459) : imperator ... non dedignatus est in p-am Georgii transire illi regalia conferendo.Fortasse huc spectat quoque
AGZ III p. 167 (a. 1413) : sculteciam ... cum tribus laneis agri super rivulo et cum eodem rivulo ac p-a eidem rivulo adherente (nisi corruptum sit ).
3.
(sc. memoria) własna pamięć
KodUJ III p. 82 (a. 1478) : testis ... dixit hoc sibi ex p-a sua constare.
C.
proprii,,
-orum
m.
swoi, rodacy; sui,
populares
DŁUG. LibBen I p. 629 : cum ad suam patriam ... regredi non auderet, veritus ne p-ii quicquam gravius in eum consulerent.
Id. Hist. I p. 67 (= I p. 126 ed.nov.): ipse Grak ... aput p-os et exteros insignis et inclytus habebatur.
PAUL. CR. p. 92, v. 347 : quem sic certantem p-ii mirantur et hostes.