Ogólne
Pełne hasło
Więcej

PRAEIUDICIUM

Gramatyka
  • Formypraeiudicium, preiudicium, preiuditium
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -ii
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajnijaki
Znaczenia
  • I. iur.
    • 1. wyrok sądowy, wydany przedtem, zwl. przedwcześnie
    • 2.
      • a. precedens, przykład
      • b. z góry powzięta opinia, przedwczesne wyrokowanie
  • II. iur.+ Th. (saepe iur.) uszczerbek, szkoda, krzywda, ujma, naruszenie (zwł. prawa)
    • α.
    • β.

Pełne hasło

PRAEIUDICIUM s. PREIUDICIUM s. PREIUDITIUM, -ii n.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • B.
  • L.
  • A.
  • H.
  • Ha.
  • N.
  • K.
  • O.
I. iur.
1. wyrok sądowy, wydany przedtem, zwl. przedwcześnie; iudicium factum antea, praec. praemature.
2.
a. precedens, przykład; exemplum, documentum.
b. z góry powzięta opinia, przedwczesne wyrokowanie; opinio praesumpta,praemature concepta (saec. XV-XVI).
Constr. abs. vel sq. gen.
II. (saepe iur. ) uszczerbek, szkoda, krzywda, ujma, naruszenie (zwł. prawa); damnum, detrimentum, nocumentum, violatio (praec. iuris)
KADŁUB.(Pl) p. 156 : que res etsi ueritati p-um non pariat, aput plurimos tamen eius opinionem grauare uisa est.
KodKKr I p. 12 (a. 1212) : quam collationem mihi in p-um factam esse considerans, uoluj reuocare.
CodSil(M) II p. 265 (a. 1220) : ita quod nullum fiat p-um mense episcopali.
Ita vulgo. Cf. Th. X 2, 676,56 sqq. Glossae Pol.
RFil XXIV p. 353 (a. 1448) : p-um «przesszprawye».
GLcerv p. 689 : p-um factum est pro altero contra alterum, «bezprawie».
Syn. et iuxta posita
damnum ( KodMp I p. 290, a. 1375 ; KsgŁawKr p. 1 -85, a. 1392 et saepius), deminutio (et depressio, destructio, incommodum, laesura, offensa: AUnii p. 119, a. 1456) , detrimentum ( KodUJ IV p. 161, a. 1535) , gravamen ( *KodMp II p. 32, a. 1223 ; StSyn III p. 41 et saepissime), iactura ( AUnii p. 119, a. 1456 ; CorpJP III p. 543, a. 1519) , iniuria ( AKapSąd I p. 89, a. 1456 et saepius).
Iuncturae potiores selectae
α. adverbiales: in praeiudicium alicuius (rei) ( KodPol I p. 40, a. 1234 ; Lites I p. 46, a. 1320 et vulgo), sine (absque) praeiudicio (alicuius) ( VITELO Epist. p. 16 ; MARTIN. OP. Marg. fol. O la ;et vulgo); non obstante praeiudicio ( KodWp I p. 452, a. 1331) ; citra praeiudicium ( IurMas II p. 24, a. 1476 ; AKapSąd III p. 73, a. 1499).
β. verbales: praeiudicium (alicui, alicui rei) committere ( ArPrawn VIII p. 107, a. 1411) , facere (supra 16 et KodMp III p. 290, a. 1375 et saepius),generare ( ib. II p. 80, a. 1249 et ib. *I p. 157, a. 1297 et saepius), inferre (pro aliqua re: DecrICC I p. 407, a. 1473) , parere ( ).
N.
gravare, cf.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)