- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- B.
- L.
- A.
- H.
- Ha.
- N.
- K.
- O.
I.
iur.
1.
wyrok sądowy, wydany przedtem, zwl.
przedwcześnie; iudicium factum antea,
praec.
praemature.
2.
a.
precedens, przykład;
exemplum, documentum.
b.
z góry powzięta opinia, przedwczesne wyrokowanie; opinio praesumpta,praemature concepta (saec. XV-XVI).
Constr.
abs. vel sq. gen.
II.
(saepe
iur. ) uszczerbek, szkoda, krzywda, ujma, naruszenie (zwł. prawa);
damnum, detrimentum, nocumentum, violatio (praec. iuris)
KADŁUB.(Pl) p. 156 : que res etsi ueritati p-um non pariat, aput plurimos tamen eius opinionem grauare uisa est.
KodKKr I p. 12 (a. 1212) : quam collationem mihi in p-um factam esse considerans, uoluj reuocare.
CodSil(M) II p. 265 (a. 1220) : ita quod nullum fiat p-um mense episcopali.Ita vulgo. Cf. Th. X 2, 676,56 sqq. Glossae Pol.
RFil XXIV p. 353 (a. 1448) : p-um «przesszprawye».
GLcerv p. 689 : p-um factum est pro altero contra alterum, «bezprawie».
Syn. et
iuxta posita
damnum (
KodMp I
p. 290, a.
1375
;
KsgŁawKr
p. 1
-85, a. 1392
et saepius),
deminutio (et depressio, destructio, incommodum, laesura, offensa:
AUnii
p. 119, a.
1456)
, detrimentum (
KodUJ IV
p. 161, a.
1535)
, gravamen (
*KodMp II
p. 32, a.
1223
;
StSyn III
p. 41
et saepissime), iactura (
AUnii
p. 119, a.
1456
;
CorpJP III
p. 543, a.
1519)
, iniuria (
AKapSąd I
p. 89, a.
1456
et saepius).
Iuncturae potiores selectae
α.
adverbiales: in praeiudicium alicuius (rei) (
KodPol I
p. 40, a.
1234
;
Lites I
p. 46, a.
1320
et vulgo), sine (absque) praeiudicio (alicuius)
(
VITELO Epist.
p. 16
;
MARTIN. OP. Marg. fol. O la
;et vulgo); non obstante praeiudicio (
KodWp I
p. 452, a.
1331)
; citra praeiudicium (
IurMas II
p. 24, a.
1476
;
AKapSąd III
p. 73, a.
1499).
β.
verbales: praeiudicium (alicui, alicui rei)
committere (
ArPrawn VIII
p. 107, a.
1411)
, facere (supra 16 et
KodMp III
p. 290, a.
1375
et saepius),generare (
ib. II
p. 80, a.
1249
et
ib. *I
p. 157, a.
1297
et saepius), inferre (pro aliqua re:
DecrICC
I
p. 407, a.
1473)
, parere (
).
N.
gravare,
cf.