- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- B.
- L.
- K.
- N.
I.
rozkaz, polecenie, rozporządzenie; praeceptum,
mandatum (saepe
pl. ).
II.
usprawiedliwienie (się), wytłumaczenie przewinień;
excusatio, purgatio.
Praec.
iur.
t.t.
1.
(hominum) usprawiedliwienie (się), oczyszczenie (się) z zarzutów, udowodnienie
(własnej)
niewinności; actus (se) excusandi,
purgandi, crimine liberandi,
criminis illati purgatio
(cf.
s. v.
EMUNDATIO
et III 1511,20 sqq.
s.
v.
EXPURGATIO)
IurMas I p. 73 (a. 1398) : non admittendo ipsum iuri vel i-i.
ArPrawn VIII p. 117 (a. 1412) : rex diem i-is premissis omnibus ... in crastino ... assignauit in Noua Ciuitate coram dominis suprascriptis.
AKapSąd II p. 26 (a. 1417) : arbitri ... si potestis ... iuramenta i-um Iarandi recipere, faciatis, quod est honestatis vestre et iuris.Ita saepe. Glossae Pol.
AGZ XII p. 71 (a. 1439) : i-o alias «sprawa» coram ... castellano.Ib. XI
p. 181 (a. 1441) : iudices recepta i-e alias «zprawy» a prefato Iohanne etc.Ita passim.
Syn.
expurgatio :
AGZ XIII p. 447 (a. 1464) : super qua condempnacione i-is et expurgacionis innocencie.
Ib.XVII p. 268 (a. 1491) : non debere tam longo suam i-em et expurgationem procrastinare.
Constr.
a.
abs.
et saepius.
b.
sq.
gen.
subi.
et
APozn I p. 108 (a. 1444) : petiverunt se ... admitti ad sui i-em.Ita saepius.
c.
sq.
gen.
obi.
APozn I p. 213 (a. 1454) : i-o consulum a communitate coram sacra regia maiestate.
d.
sq.
dat.
personae
AKapSąd I p. 165 (a. 1498) : i-is ... eidem domino ... per ipsum nobilem etc.
2. (rerum, ut actionis, appellationis, causae) uznanie ważności, prawomocności; actus legitimam, ratam esse declarandi
KodKKr II p. 434 (a. 1418) : ad i-em huius presentis appellationis.
ZabDziej 111 p. 96 (a. 1491) : procurator produxit causas et raciones super i-e actionis dicti executoris et actorum prime instancie.
Ib. p. 99 (a. 1491) : cum termino dicendi contra ... super i-e cause.
Ib. p. 106 (a. 1491) : pro i-e sue actionis repetit suas attestationes.
III.
1.
eccl.
t. t. usprawiedliwienie (człowieka przed Bogiem) przez łaskę; purgatio (hominis coram Deo) per gratiam.
2.
(singulare) zadośćuczynienie;
satisfactio
ARect I p. 402 (a. 1495) : studens volens de se plenam i-em hospiti suo facere ... pro residuitate census domestici ... submisit se etc.