Ogólne
Pełne hasło
Więcej

IUDICATIVUS

Gramatyka
  • Formyiudicativus, iudicativum
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -a, -um -i
  • Część mowyprzymiotnik
  • Rodzajnijaki
Znaczenia
  • I. phil. log. t. t. osądzający, dotyczący władzy sądzenia
  • II. iur. iur. sądowy, dotyczący sądu

Pełne hasło

IUDICATIVUS, -a, -um
  • F.
  • Th. (rec.),
  • Bl.
  • L.
  • N.
  • K.
I. log. t. t. osądzający, dotyczący władzy sądzenia; qui ad sensuum vel mentis iudicium spectat, ad iudicandum pertinet et valet
GŁOG. Anal. fol. IIa : pars ... logice, que est de tali rationis processu, i. qui cognitionem certam et veram efficit, i-a dicitur; iuditium enim ... est cognitio rei cum certitudine, hec autem certitudo fit per resolutionem rei in principia sua.
Id. ExLog fol. 2b : diuiditur ... noua logica ... in inuentiuam et i-am ... i-a ... que et resolutoria alio nomine dicitur, est que principaliter docet modum resoluendi syllogismum in sua principia ... propria.
BYSTRZ. AnalPr fol. i IIb—IIIa : hec scientia ... est simpliciter resolutoria et non inuentiua ... et dicitur resolutoria seu i-a, non quod nihil tradatur in ipsa de inuentione, sed quia plus habet de iudicio quam de inuentione et ideo ex habundanti dicitur i-a et non inuentiua.
Ita saepius in textibus phil. saec. XV—XVI.
Dicitur item de
actu ( BYSTRZ. AnalPost fol. a VIIb) , sensu communi ( GŁOG. Anim. fol. U Ib).
N. abs. loco subst.
iudicativum,, -i n. władza sądząca, sądzenie; id quod iudicat, iudicandi facultas
GŁOG. Anim. fol. N VIIa : sensus non est virtus passiua ... probatur quia i-um est actiuum, sed sensus iudicat de obiecto.
II. iur. sądowy, dotyczący sądu; qui ad iudicium pertinet, iudicialis
KomPolit p. 199 (circa a. 1433) : omnis civis habet potestatem in principatu consiliativo et i-o. Et paulo infra civis actualis actu principatur principatu consiliativo et i-o.
JAC. PAR. RefEccl p. 39 : Deus est principalis elector et collator auctoritatis apostolicae, homines vero solum i-e.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)