- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- L.
- A.
- Ha.
- N.
DŁUG. Hist. V p. 288 : supplicia ... incisuri.].
I.
A.
propr.
(de
concr.
)
1.
a.
wpadać (do czegoś, w coś); cadere intus.
Praec. (de fluminibus) wpadać, wpływać; influere
(saec.
XV—XVI).
Simili sensu de
via
spotykać się;
occurrere
AGZ II p. 107 (a. 1441) : per viam, que vadit de Biele in Poluchow usque vadum torrentem, in quem i-it via predicta.
Item de limitibus
ArSang V p. 68 (a. 1513) : granicies in dicta bona sua i-erunt a fluvio dicto Wisłoka (cf. ib. infra p. 70: inceptae sunt granicies a fluvio dicto Wisłoka).
b.
wpaść, rzucić się;
incurrere, ruere.
N. locut.
in collum alicuius
paść komuś na szyję; aliquem amplexari
MIECH. Chr. p. 38 : legati ... Kazimiro recognito in habitu cucullato ... cum lachrymis in collum Kazimiri ruendo i-unt, legationem pontificum et baronum Poloniae exponunt.
2.
padać (na coś), przewracać się; cadere (super
aliquid,
praec. terram). Praec.
geom.
t. t.
VITELO Opt. p. 9 : lineae rectae, continentes angulos aequales cum linea recta, cui ad unum punctum i-unt etc.
Ib. p. 64 : luces ... secundum locorum, quibus i-unt, diuersitatem, localiter distinguuntur.Ita ib. saepissime. Cf. INCIDENTIA.
B.
transl.
et in imagine
1.
popadać, wpadać;
cadere, (invitum aliquo)
devenire, subire, (huc illuc
fere i. q.) pati; doznawać.
Dicitur (praec.
in malam partem) v.
gr.
(in) amentiam, amorem, crimen, culpam, errorem, iram, malum, manus
alicuius, morbum
sim.; item
(in) aegritudinem
(
ArHist X
p. 148, a.
1527)
, ambitionem episcopatus (
DŁUG. Op.
p. 505
)
, apoplexiam (
MIECH. Chr.
p. 325
)
, captivitatem (
CodEp III
p. 521,
a. 1432
et saepius), casum (
Tom. III
p. 79,
a. 1514)
, causam mendicitatis (
ArHist VIII
p. 363, a.
1501)
, contumaciam (
StPPP VIII
p. 203, a.
1387
et passim),
dedecus (
DŁUG. Hist. V
p. 54
)
, deliberationem (
CALLIM. Rhet. p. 135),
difficultatem (Tom, IX
p. 42, a.
1527)
,
discrimen (
SSrSil XVII
p. 66, a.
1506
et saepius),
dubium cum aliquo (
KodMaz(L)
p. 69, a.
1355)
,
erosionem (
KodWp III
p. 516, a.
1381)
, erroris semitam (
AGZ III
p. 97, a.
1390)
, fatum (
MIECH. Chr.
p. 195
)
, haeresim (
AKapSąd III
p. 10,
a. 1453)
, indignationem alicuius
(
PommUrk V
p. 169, a.
1314
; item indignationis iram:
ArPrawn IV
p. 37, saec.
XIV med.med)
, infirmitatem (
ArHist V
p. 112, a.
1453
et saepius), languorem (
DŁUG. Hist. I p. 442= II
p. 209
ed. nov.
et saepius), mortem (
VL
p. 25, saec.
XIV med.med)
, obscuritatem (
CALLIM. Rhet.
p. 40
)
, paralysim (
DŁUG. Op.
p. 393
)
, periculum (
ArPrawn I
p. 188,
saec. XV
et saepius), reputationem et opinionem (
KlQu
p. 39, a.
1478)
, supplicium (
DŁUG. Hist. V
p. 288
),
vitium (
ingratitudinis:
KodWp
p. 172, a.
1360)
; item ad infirmitatem vel mortem (
Lites II
p. 389, a.
1388)
.
Praec.
iur.
a.
iudicium, sententiam
sim.:
podpadać pod coś; subire
KodWp I p. 24 (a. 1153) : superni iudicis ... sententiam i-at.
KodPol II p. 75 (a. 1267) : in suspensionis sentenciam ... i-re.Ita passi.
Item
(in) exommunicationem (excommunicationis sententiam sim.
PommUrk
IV
p. 394,
a. 1309
et passim),canonem sim.
(
NIC. BŁ. Tract. fol. l IIa
et saepius), iudicium (
DŁUG. Op.
p. 176
).
b.
(in) poenam, damnum
zostać skazanym sądownie na zapłacenie kary,
podlegać
karze; pecunia a iudicibus multari
PommUrk II p. 331 (a. 1276) : nisi de pecunia memorata et dampnis, si aliqua i-erimus occasione pecunie in premissis terminis non solute, nos reddent indempnes.
ArPrawn IV p. 38 (saec. XIV med.) : dominum ... in penas nobis «pynacznadzestha» decernimus i-isse.Ita vulgo. Additur
α.
contra :
StPPP VIII p. 62 (a. 1382) : utrum Clemens i-et penam contra Dziuissium.
β.
dat.
personae
supra 35
et saepius. Simili sensu dicitur
cautionem fideiussoriam (
ArPrawn
IV
p. 212,
saec. XV med.med
:
si quis pro patre ipsorum caucionem fideiussoriam i-ret),
culpam
( AGZ XIV p. 52, a. 1442 : i-erunt
culpam ... pro eo
quia etc. ),
marcas (
ib. XI p. 369, a. 1451 : si non solveret dictas pecunias, tunc i-et alias «przepadnye» trecentas ... marcas),vadimonium (
KsgMaz I p. 182, a. 1415 : ille vadimonium i-et et pacietur persolvere),vadium (
StPPP VIII p. 324, a. 1389 : si aliquis temptaret terminum et condempnaret vadium ... i-et;
ita saepius ).
c.
singulare
in aliqua re
przegrać sprawę w sądzie;
causam in iudicio perdere
StPPP IX p. 79 (a. 1469) : pars aduersa in sua re non i-it seu succubuit.Nescio an huc quoque pertineat
TPaw III p. 526 (a. 1398) : puella, que eidem Marinicze i-it in vulneribus, tenet eandem aream.
2.
in aliquem (-id)
napotkać, natrafić;
fortuito occurrere, obvenire (saec. XV ex. — XVI).
3.
in aliquod tempus
przypadać, odbywać się (żyć) w jakimś czasie; cadere, fieri.
Item sq.
in
c.
abl.
DŁUG. Hist. V p. 322 : omnes ... infelices sucessus in sui regiminis temporibus ... videret i-isse.
Constr.
ad
A—B: a.
sq.
acc.
(quasi
trans.
) multo saepius
quam
ap.
antiquos
(cf.
Th.
VII
1 ,905,67
sqq.).
b.
sq.
dat.
c.
sq.
abl.
TPaw IV p. 426 (a. 1391) : pro pena, qua i-it (nisi leg. quam).d. sq. ab :
VITELO Opt. p. 69 : corporis umbrosi pars, cui a pluribus partibus corporis luminosi lumen i-it, plus- illuminatur, quam pars, cui a paucioribus.Ita saepius. e. sq. ad:
VITELO Opt. p. 139 : si axes radiales non i-ant ad medium.Ita saepius (cf. Th. VII1 1,905, 59). f. sq. in c. acc. g. sq. sub c. acc.
II.
1.
przydarzać się, zdarzać się, przypadać; accidere, evenire, inveniri (saec. XV ex. — XVI).
Saepe dicitur etiam de mentione, quaestione,
sermone.
N.
constr.
a.
sq.
dat.
b.
sq.
circa :
BYSTRZ. AnalPr fol. n IIa : philosophus determinat de tribus peccatis siue defectibus i-ntibus circa predictas potestates syllogismorum.
GIEŁCZ. Th. fol. D lb: circa quas regulas i-it prima difficultas.Ita saepius. c. sq. contra :
BYSTRZ. AnalPr fol. n VIb : philosophus ... determinat de petitione principij ... tanquam de pecccatoi-nte contra syllogismum simpliciter.d. sq. pro :
Concl. p. 152 (a. 1518) : pro quarto articulo i-erunt duae petitiones.
2.
in mentionem, memoriam, mentem (animo, memoriae, menti, alicui)
wpadać do
głowy, przychodzić na myśl.
N.
α.
aliquem:
KH XVII p. 410 (a. 1508) : i-it me cogitacio.
β.
calamo :
DANT.
in
Tom. IX p. 159 (a. 1527) : sutn scripturus, quae obiter calamo i-unt.
3.
(sq.
dat. personae)
przypadać komuś; obvenire,
obtingere
PommQu p. 212 (a. 1360) : si quidquid nobis i-re posset ex hereditate meae matris eqs.[(cf. paulo supra:] quidquid accidere de hereditate mei patris posset).
PP III p. 120 (a. 1445) : si non soluerit ... extunc peccunia prior ... debet amitti et domus viceuersa pueris i-i atque tradi.
AGZ XII p. 327 (a. 1469) : que summa grossorum i-dit alias «spadla» in manus Johannis ... post manum mortuam fratris sui.
Eodem sensu sq. acc.:
ib. XVIII p. 256 (a. 1483) : quod fenum i-it eundem Iuchno post hominem ipsius mortuum.