- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- B.
- L.
- A.
- Ha.
- N.
RHist XVIII p. 293 (a. 1260) : antequam Tartari inciperunt perlustrare silvas.
Ksg Czer p. 188 (a. 1418) : debent finire granicias ad finem, sicut inciperunt inter se.Cf. etiam infra 8 et 18 sq. ]
I.
intrans.
A.
(de hominibus) zaczynać, rozpoczynać; aggredi,
ordiri, incohare.
N.
a.
unus in (super) alium
zaczynać (na powrót) z kimś spory, waśnie itp.
; (denuo) alicui litem vel vim inferre
KsgGrWp II p. 123 (a. 1400) : non debent i-re unus in alium neque verbo neque alio lite, quod si aliquis ipsorum inciperit unus in alium et hic potest approbare cum honestis hominibus, tunc eqs.
KsgMaz I p. 107 (a. 1410) : quodsi aliqua pars super aliam modo bellicoso i-ret, eadem vadium tenebitur persolvere.
KsgPozn p. 92 (a. 1415) : quicunque eorum super alium i-ret verbo vel facto, tunc i-ns debet dare civitati X marcas.
AGZ XIV p. 248 (a. 1447) : si autem que parcium principaliter super reliquam inciperit et hoc monstraverit, extunc vadium ... fideiussores quilibet suum succumbat ad solvendum.
Simili sensu abs.
KsgMaz I p. 177 (a. 1415) : que pars ... i-iet (ed. incipet) illa pars eundem vadium tenebitur persolvere.
AGZ XIII p. 333 (a. 1460) : si que pars i-ret ... dictas tricentas marcas parti tenenti pacem ... solvet.b. (in universitate studiorum) in aliqua re zaczynać wykłady; scholas incohare
KrMU p. 81 (a. 1425) : tribuo vobis omnibus ... licenciam in artibus, ut possitis i-re in eisdem pro magisterio consequendo.
ArLit I p. 81 (a. 1521) : do tibi licenciam i-ndi in theologia et magisterium in ea capiendi.c. part. praes. incipiens,, -ntis adi. początkujący; rudis ac tiro in aliqua re
GŁOG. Alex. II fol. a Ib : i-ntium et iuniorum ... animi ... exercitari edocerique possent.
B.
de rebus
1.
stanowić początek;
initium esse.
2.
zaczynać się, brać (mieć) początek; initium capere,
oriri
a.
de loco praec.
α.
de limitibus (
KodWp I
p. 262,
a. 1251
;
KodPol II
p. 631,
a. 1289
et saepius).
Simili sensu mediopass. vel
refl.
DokSand p. 158 (a. 1411) : campus i-itur e fossato et currit usque ad pascua.
β.
de initiis scriptorum
KodMp I p. 42 (a. 1251) : que in privilegio continentur ... quod i-it eqs.
NIC. POL. p. 44, v. 1 : i-it Antipocras.
StSyn III p. 8 : in constitucione que i-it: super cathedram.Ita saepius. Cf. Th. VII 1,914,78 sqq. Simili sensu pass. vel refl.
ZabDziej I p. 31 (a. 1419) : i-itur et inceptum est registrum scabinorum.
Ztschr. LIX p. 106 (a. 1423) : sermones, qui i-unt se sic etc.
AGZ XIX p. 451 (a. 1478) : i-itur liber novus castrensis.
N.
impers.
incipit
loco subst.
i. q. initium
(opp.
desinit)
BYSTRZ. ParvLog fol. U Ia : a propositione de i-it vel desinit, in qua aliqua determinatio postponitur illi verbo i-it vel desi nit.
b.
de tempore et rebus, quae in tempore fiunt.
Constr. ad
A—B: a. abs.
b. sq.
abl.
N.
sq. abl.
gerundi
i
ArPrawn VIII p. 98 (a. 1407) : iudex presidens colloquio i-bat penam ... contra ipsum sentenciando.c. sq. ab. d. sq. ad :
KsgŁawKr p. 134 (a. 1375) : Hano ... L marcas solvet ... ad festum beati Michaelis proxime preteritum (i. ab cf. supra I 166,5 sqq. ) i-ndo et sic censuando super domo aciali.
NIC. BŁ. Serm. I p. 379 : nihil eis proficit poena ad pręmium, sed potius i-it ad perpetuum supplicium (i. initium fit supplicii ).e. sq. de :
StPPP VIII p. 786 (a. 1400) : i-it liber de anno Domini quadringentesimo.
APozn II p. 113 (a. 1482) : arendavimus cameram ferri... per decursum trium annorum ... de anno presenti i-ndo.f. sq. ex supra 315,41. g. sq. in c. acc. supra 315,8. h . sq. in c. abl.
KodWp II p. 289 (a. 1311) : i-ent limites in valle paludis.i. sq. inter se cf. supra 315,2. j. sq. per :
ExPhys fol. m Ib : bene verum est, quod mundus non incepit per generationem, incepit autem per creationem.Cf. Th. VII 1,915,40. k. sq. post:
KsgŁawKr p. 95 (a. 1373) : recognovit se in LI marcis ... obligari... i-ndo post Floriani IIIIor tempora.l. sq. sub :
StPPP IX p. 13 (a. 1416) : sub anno Domini i-it iudicium ... per burgrabium.m. sq. adv. loci (in, infra, unde) vel temporis (exnunc).
II.
trans.
1.
zaczynać, podejmować coś, przystępować do czegoś, rozpoczynać coś, dawać czemuś
początek; suscipere, aggredi, inchoare aliquid.
N.
α.
causam (contentionem, querelam)
wszczynać z kimś spór sądowy; litem inire
(contestari)
StPPP VIII p. 121 (a. 1384) : Tomko ... penam XV contra Clementem ... pro eo, quod Clementem citauerat et idem Tomko incepit querulam.
AGZ XIII p. 290 (a. 1449) : ivit a iure i-ndo causam alias «wstąpiwszy ve prza».
ZabDziej III p. 25 (a. 1490) : ignoratur, quo fine contencio fuisset terminata, dicti Mathie inicio i-ta.
β.
arma
chwycić za broń;
capere
KsgMaz I p. 145 (a. 1413) : qui ipsorum ... assensu ... arma i-ret, ille vadimonium prescriptum ... manebit.
Constr.
a. sq.
acc. b. sq.
inf.
2.
otrzymać, osiągnąć, uzyskać coś;
consequi, obtinere
AGZ XVIII p. 131 (a. 1476) : dum idem Adam infra non solutionem trecentarum marcarum de eisdem literis fuit necessarius, tunc sub caucione bona fideiussorie easdem literas i-re tenebitur suaque causa et negotio reformato ipse literas econtra ibidem reponere tenebitur.
III.
singularia
1.
zwrócić się do kogoś; ad
aliquem de aliqua re
referre
AGZ XVII p. 361 (a. 1499) : iudicium prout i-erat ad interrogandum ad do minum capitaneum.Cf. supra I 93,15 sqq.
2.
usu periphrastico vice verbi
auxiliaris
UrkBBr p. 118 (a. 1284) : si qua prebenda in Romana curia vacaret, non ad nos sed ad collacionem domini pape i-ret pertinere (i.q. pertinebit ).