Ogólne
Pełne hasło
Więcej

INCIDENTIA

Gramatyka
  • Formyincidentia, incidencia
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -ae
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajżeński
Znaczenia
  • I. geom. geom. et opt. t. t. padanie (światła, linii)
    • 1.
    • 2. geom.
  • II. (praec. pl.) sprawy dodatkowe do sprawy głównej
  • III.
    • 1. + damnorum nałożenie
    • 2. spływ, miejsce wpadania jednej rzeki do drugiej

Pełne hasło

INCIDENTIA s. INCIDENCIA, -ae f.
  • F.
  • Th. (rec.),
  • Bl.
  • Dc.
  • B.
  • L.
I. geom. et opt. t. t. padanie (światła, linii); actus incidendi, cadendi (de linea, lumine)
1. opt.
VITELO Opt. p. 190 : linea i-ae dicitur illa, secundum quam forma rei incidit superficiei speculi.
Ib. infra: punctus i-ae dicitur ille punctus, in quo linea i-ae incidit superficiei speculi etc.
Ib. infra: angulus i-ae dicitur angulus, quem in superficie reflexionis continet linea i-ae cum linea etc.
Ita ib. passim.
N. constr. sq.
in c. acc.
GŁOG. Anim. fol. D VIIIa : i-am in dyaphanum.
Cf. 1. INCIDO I A 2.
2. geom.
GŁOG. Anal. fol. CLXXIIIa : angulus rectus est, qui causatur ex i-a linee perpendicularis super lineam rectam.
COPERN. Rv. p. 303 (= p. 230, 20 ed. nov.): orbis Lunae, cuius centrum contigentis Solem vel vmbram in principio i-ae sit B eqs.
II. (praec. pl. ) sprawy dodatkowe do sprawy głównej; ea quae ad causam principalem modo subsicivo pertinent
DokKKr I p. 136 (a. 1384) : causam ... committere ... auditori audiendam ... cum omnibus emergenciis, dependenciis, i-iis et connexis (in hac iunctura saepissime usque ad saec. XV).
ArHist VI p. 167 (a. 1434) : de articulis ecclesiasticorum iudicum: item primo pro heresi, secundo pro matrimonio et eius i-iis.
Ita saepius.
N. locut.
causa incidentiae przygodnie, przypadkowo; obiter, per accidens, per occasionem
Gramm. p. 177 (saec. XV) : verba praedicta (sc. interest, refert ) non construuntur cum genetiuis ... pronominum possessivorum causa i-e ... sed cum ablatiuis femini generis, vt: mea, tua, vestra (cf. ib. supra: interest et refert construuntur intransitiue cum genetiuis singularum partium oracionis, cum quibusdam per se et quibusdam per accidens).
III. singularia
1. damnorum nałożenie; impositio
KodKrak p. 679 (a. 1455) : volentes ... ad difficiliori eam civitatem Cracoviensem impensarum et dampnorum i-a et solucione ... subleuare.
2. spływ, miejsce wpadania jednej rzeki do drugiej; locus, quo duo fluvii confluunt
Dogiel V p. 143 (a. 1473) : a Comodra monte usque ad i-am praedictorum fluminum inter se (cf. supra: fluuius unus Muscha incidit in fluvium Memel).
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)