Ogólne
Pełne hasło
Więcej

NUMEN

Gramatyka
  • Formynumen
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -inis
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajnijaki
Znaczenia
  • I.
    • 1. nutus, mandatum, iussum.
    • 2. lumen ingenii
  • II.
    • 1.
      • a. + divum, divinum, caeleste Dei potestas ac praesidium.
      • b. auctoritas, potestas,
    • 2.
      • a. divinitas, deus (paganorum)
      • b. Christianorum Deus

Pełne hasło

NUMEN, -inis n.
  • F.
  • G.
  • S.
  • NGl.
  • A.
  • L.
I.
1. polecenie, rozkaz, wola; nutus, mandatum, iussum.
2. przemyślność, pomysł; lumen ingenii
ADAM p. 309 : non deerunt copia verborum et vis summae defensionis ... si modo tibi novum accesserit pectori n-en.
Ib. p. 326 : nemo deorum te Minerva excepta tale ipsis mortalibus ingenuit n-en.
II.
1.
a. divum, divinum, caeleste et abs. : wola, moc, opieka Boża; Dei potestas ac praesidium. Glossae Pol.
GLb p. 68 : n-en, divinitas, Deus, Dei potestas «Boza mocz».
GLcerv p. 654 : n-n est potestas seu impietas deorum dumtaxat «moc boska, bóstwo».Refertur etiam ad sanctos
DŁUG. Op. p. 321 : pollicens ... illius b. Cunegundis n-en veneratione perpetua culturum.
CRIC. p. 55, v. 55: tua b. Casimiri n-a votis pulsamus.
b. powaga, autorytet, władza; auctoritas, potestas, v. gr. imperatoriae maiestatis ( KADŁUB. p. 142 ) .
N.
litterarum :
DŁUG. LibBen I p. 565 : gesta atque opera humana literarum roborentur n-e (nisi perperam pro munimine).
2.
a. bóstwo (pogańskie); divinitas, deus (paganorum).
N. in imagine
philosophorum (de Ptatone)
Inst. p. 107 : Platonem philosophorum n-en uenerabile.
b. Bóg; Christianorum Deus
CantMAe I nr. 19, v. 4a: N-en es de N-e, Lumen es de Lumine [(de Spiritu Sancto)].
Ib. nr. 37, v. 14b: ut ... contemplemur in splendore vultum Summi N-is.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)