- F.
- G.
- Bl.
- S.
- NGl.
[part.
praes.
indecl. ut in
Pol.
HUSSOW.
p. 67,
v. 90:
acta ... res illic fuerat post mille ducentos sedecimo, numerans a partu Virginis, anno.
Item gerundivum indecl.
infra 787,10
.]
I.
propr.
1.
liczyć, obliczać, rachować; per numeros recensere,
computare.
Praec
.
a.
pretium
określać cenę;
definire
COPERN. OpM p. 29 : qua moneta precia emptibilium vendibiliumque rerum n-antur secundum cuiusuis rei publicae ... institutum.
b.
monetam
ustalać wartość obrachunkową monety,
tj. liczbę drobniejszych monet składających się na monetę większej wartości; nummorum minoris pretii loco nummi pretii maioris solvendorum numerum constituere
KodWp III p. 114 (a. 1358) : quatuor marcas grossorum Pragensium ... quamlibet marcam pro duodecem n-ndum grossorum ([sic). ]
DokMp I p. 275 (a. 1397) : quindecim marcas quartensium n-ndo per sex quartenses pro quolibet grosso ... Cracouiensi.
DokLub p. 317 (a. 1467) : in quamlibet marcam quadraginta octo grossos n-ndo.Cf. NUMERUS I B 1.
c.
phil.
określać liczbowo;
numero definire
VITELO Epist. p. 161 : anima n-ta per individua una numero est in quolibet.
GOST. Th. fol. d 11Ib : distinctio realis ... n-at ipsius nature essentialis virtutes.
Distinguitur
α. actu (
WROCŁ. Epit. fol. e IIIa
;
; active
ib.
); simili sensu principaliter
(
ib.
),
β. realiter (
BYSTRZ. Log. fol. n VIIIb)
; simili sensu
officienter (opp. formaliter:
ExPhys fol. p VIa)
.
Locut.
numerus numerans
(opp.
numeratus)
cf. infra 788,52
sqq. Pass.
liczyć, wynosić; aliquo numero esse
Tom. IX p. 44 (a. 1527) : exercitus Tartarorum ex viginti quinque milibus delectorum militum n-tus fuit.
2. pecuniam
a.
wypłacać, płacić (w gotówce);
paratam pecuniam
tradere, solvere.
b.
pobierać (wyliczać w gotówce); paratam pecuniam
accipere
AKapSąd II p. 74 (a. 1428) : archidiaconus eidem ... mutuavit C ducatos auri ... pro se et ... fratre suo ... recipienti et n-nti.
DŁUG. Reg. I p. 236 (a. 1453) : recognovit se recepisse et cum effectu n-sse ... a ... domino Iohanne Dlugosch ... triginta marcas.
Inde
pecunia numerata
gotówka;
i. q. parata.
Glossa
Pol.
GLcerv p. 652 : n-ta pecunia «pieniądze gotowe».
Simili sensu
aurum :
DŁUG. Hist. IV p. 129 : offerens ... se in auro n-to stipendia ... largiturum.
Constr.
ad
1—2: a.
sq.
abl.
, v. gr.
ordine numerorum solidorum (res :
VITELO
Epist.
p. 15
)
. b.
sq.
ab
(de tempore)
KodWp II p. 60 (a. 1292) : quatuor ... annorum a festo beati Martini n-ndorum ... libertatem.
PommUrk VI p. 196 (a. 1323) : si possidentes ... bona a data presencium continue n-ndum ([cf. supra 786,16 ] ab aliquo ... molestati fuerint.c. sq. ad :
AKap p. 257 (a. 1521) : prout moneta ... in terra Cuiaviensi communiter n-atur ad numerum solidorum, tres solidos in unum grossum computando.d. sq. de :
CorpJP III p. 273 (a. 1513) : terra Dobrzinensis et ducatus Mazoviae ... modo suprascripto de singulis equis pecuniam n-bunt.e. sq. in c. acc. , cf. supra 786,32. f. sq. ex, cf. supra 786,45. g. sq. per, cf. supra 786,30 et
ArHist XI p. 471 (a. 1461) : n-ndo successive per novem scotos.h. sq. pro, cf. supra 786,28 et 30. i. sq. super :
KsgŁawKr p. 103 (a. 1373) : expensae super ... Franczconis bona ... debent n-ri.j. sq. enunt. obi.
AKapSąd III p. 126 (a. 1508) : n-emus, quot et quantum est.
IANIC. p. 22, v. 73 : nec n-to, hostes quot habet tua gloria, sed quot te celebrant.
3.
wyliczać, wymieniać;
enumerare (saec. XV—XVI)
.
N.
locut.
numerando :
DŁUG. LibBen I p. 4 : dum ... ecclesiae praerogativas n-ndo n-veris.
II.
1.
uznawać za kogoś (coś), zaliczać do czegoś;
putare,
habere.
Constr.
a.
sq.
dupl.
acc.
b.
sq.
in a .
acc.
KodWp VI p. 163 (a. 1347) : sors ... paludis ... in sortem sepescriptarumpossessionum n-bitur.c. sq. in c. abl.
2.
brać w rachubę, liczyć się z czymś; rationem
habere
ArPrawn IV p. 46 (saec. XIV med.) : celeritas in iudiciis ... sit ... restringenda ex eo, quod iudicantem oportet cuncta n-re.