- F.
- Th.
- Bl.
- Dc.
- NGl.
- B.
- L.
- A.
- K.
KodPol II p. 142 (a. 1297) : eundem molendinum (cf. ib. p. 307, a. 1362; DokLub p. 165, a. 1394; KodKKr II p. 444, a. 1419).
ArPrawn X p. 205 (a. 1407) : unus molendinus.
AGZ XVIII p. 305 (a. 1491) : duos molendinos.
StPPP XII p. 544 (a. 1528) : molendinum, quem aqua demollivit.
Ib. XI p. 33 (a. 1572) : qui molendinus.Cf. Pol. młyn m. et Th. VIII1338,63.]
I.
propr.
A.
młyn, pomieszczenie i urządzenia rozcierające ziarno i inne substancje; mola, locus et
instrumenta, quibus frumenta et aliae res conteruntur.
Glossae
Pol.
AGZ VIII p. 76 (a. 1424) : aream pro instaurando m-o ... wulgariter «mlunsko».
PP VI p. 13 (a. 1429) : ab antiquo loco m-i wlgariter «od starego mlyniska».Distinctiones
1.
respicitur molendi modus vel molae constructio
a. aquaticum (supra
I 680,44 sqq.
;
ita saepissime
usque ad saec. XVI
;; additur cum serra:
APozn III
p. 138, a.
1506)
, aquatile (supra
I 681,35
sqq.), aquatum (
), aquinum (
et
RHist IX
p. 248, a.
1396)
, aquosum (
); simili sensu ad aquam (
CodSil VI
p. 185, a.
1339)
, in aqua (
PommUrk II
p. 247, a.
1271
;
ib. VII
p. 261,
a. 1329
et saepius), item fluviale (
LibBenP
p. 212
)
.
N.
navale
i. q. in nave positum (
KodWp II p. 375,
a. 1324
;
KsgRWar
p. 358,
a. 1517
; simili sensu
navium :
PP V p. 115, a. 1428 : m-um ... navium alias «lodny»); item in navibus ( AGZ XVII p. 124, a. 1475) , super naves ( SchlUrk p. 366, a. 1263).
b. ventile (
KodWp III p.
102, a. 1358
;
ib.
p. 533, a.
1383
et saepius),ventillinum (
LibBenP p. III)
, ventosum (
KodWp III
p. 364, a.
1371
;
DokLub p. 148, a.
1370)
, ventuale (
KodWp III
p. 363,
a. 1371
;
DokKujMaz
p. 272, a.
1401)
, volatile (
PommUrk V
p. 295, a.
1317)
; simili sensu ad ventum (
ib.
p. 235, a.
1315
;
CodSil II
p. 140,
a. 1340)
; item in aere (
PommUrk II
p. 247,
a. 1271).
c.
equestre (
DokLub
p. 165, a.
1394
et
), equiductorium
(supra III 1150,28
sq.
),
equinum
(
sqq.
), equireum (
), quadrupedale (
KodWp III
p. 587, a.
1387)
; simili sensu
equorum (
KodWp V
p. 528, a.
1432)
, quod equis trahitur (
KodWp V
p. 331, a.
1422)
, cum equis agendum (
IusMet
p. 267, a.
1550).
Glossa
Pol.
DokLub p. 165 (a. 1394) : in m-is ... videlicet aquatico ... et in equestri «konsky».
d. unius rotae (
TArch
p. 94, a.
1489)
, duarum rotarum (
DokMp VI
p. 163, a.
1399
;
TArch
p. 96, a.
1489)
, trium rotarum (
TArch
p. 129, a.
1489)
; item cum duabus rotis et duplicibus molaribus (
DokMp VI
p. 446, a.
1287)
, cum duobus lapidibus et duobus malleis (
CracArt I
p. 341, a.
1492).
e.
distinctiones variae
glossis
Pol.
exprimuntur
DokMp VI p. 446 (a. 1287) : m-um ... quod vulgariter dicitur «na wagach».
DokLub p. 167 (a. 1397) : m-um vlgariter «consky mlyn» (cf. ib. p. 244, a. 1445).
RHist IX p. 248 (a. 1396) : cum m-o pilari dicto ... in Polonico «mlen stampny».
DokMp VI p. 145 (a. 1397) : tertiam partem m-i «stąpny» vulgariter dicti.
CodEp III p. 428 (a. 1496) : m-a «corzeczny» in opidis.
CorpJP III p. 122 (a. 1510) : de ceteris vero m-is «korzeczniki» nuncupatis (cf. StPPP XII p. 548, a. 1530).
CodEp III p. 428 (a. 1496) : in m-is, que «valny» dicuntur (cf. CorpJP III p. 122, a. 1510; ib. p. 547, a. 1519 et saepius ).
Visit. p. 615 (a. 1559) : m-um dictum «viatrak».
2.
respicitur usus
a. frumentarium (cf.
supra III
405,17
sq. ),
farinarium (
CracImpr
p. 272,
a. 1565
cf.
sq.
), farineum (supra
III
71,43
sq. ); simili sensu farris (
CracImpr
p. 143,
a. 1515)
, braseale (
).
b. papyraceum (
StPPP XI
p. 631, a.
1562
;
CulmUB
p. 928, a.
1582)
, papyreum (
CracImpr
p. 64
a. 1512
;
ib.
p. 113, a.
1525)
; simili sensu papyri faciendi (
ib.
p. 269, a.
1565).
c.
minerale
młyn rudny; ubi ferrum rude molitur
IusMet p. 262 (a. 1550) : robora ad construendos domos, tabernas, m-a mineralia.
Eodem sensu
minerarum
(
PP V
p. 137,
saec. XV
:
m-a minerarum alias «rudne»
), ad usum montium spectans (
MatGórn
p. 296,
a. 1595).
Occ. młyn prochowy;
ubi pulvis tormentalis
conteritur
RachBon II p. 101 : m-um regiae maiestatis sub castro, ubi conficiuntur pulveres.
d.
fullorum
et
abs. : folusz; fullonica
PP II p. 64 (a. 1447) : tercium denarium de m-o alias «folusch».
Ib. p. 98 (a. 1450) : de m-o fullonum alias «pholusch» (cf. KsgŁawWar p. 70, a. 1454; Visit, p. 230, a. 1512).
KsgŁawKr p. 3 (a. 1366) : m-um wlgariter «valkmoel» (Germ., cf. DokLub p. 234, a. 1442; KodKrak I p. 235, a. 1458); simili sensu tonsorium ( Dogiel I p. 574, a. 1455) , torquale ( AGZ VIII p. 215, a. 1525) , torquatile ( ib. p. 215, a. 1525).
e.
pro acuendis cultris
szlifiernia; mola
ferramentis acuendis, poliendis destinata
KodKrak II p. 562 (a. 1448) : pro edificacione m-i «thoczni mlyn» wlgariter nuncupati ... pro acuendis fabricandis et emundandis cultris et cultellis magnis siue paruis.
f.
asserum
tartak; officina
truncis arborum in asses secandis destinata
CodSil III p. 109 (a. 1377) : VIII scotos dedimus assericidis in m-o asserum.
Dicitur etiam
serratum (
PP II
p. 56, a.
1448)
, sarratile (
CulmUB
p. 815,
a. 1543),
etiam pro serratione asserum (
PP II
p. 56, a.
1448)
.
3.
respicitur possessor vel possidendi condicio
a. capitulare (
AKap
p. 290, a.
1543)
, coenobiale (
DŁUG. LibBen III
p. 90
)
, ducale (
KsgRWar
p. 358, a.
1517)
, regale (
RotPozn
p. 436, a.
1426).
b. annale (
sq.
),annuale (
sq.
), manuale (supra 104,37
sq.
et
AAlex
p. 531, a.
1506
;
CorpJP III
p. 318, a.
1515
; sed sensu diverso infra 38);
opp. hereditarium
(
AAlex
p. 531, a.
1506
;
CorpJP III
p. 122, a.
1510
;
KsgDoch
p. 93
)
, perpetuum (
AGZ V
p. 130, a.
1444).
4.
respicitur pensio e molendino solvenda
liberum (
DokMp I
p. 6, a.
1277)
, mensurale (cf.
), mensuratum (cf.
),pecuniarium (
Tom. VII p. 181, a. 1525 ib. IX
p. 79, a.
1527)
.
B.
manuale
et
abs. : żarna; mola
Dogiel V p. 30 (a. 1308) : civibus comminantes Cruciferi ... quod uxores eorum molis suis seu m-is ad molendum manualiter adaptarent.
CorpJP III p. 448 (a. 1519) : de m-o manuali alias «o żarnowem młynie».Sed sensu diverso
II.
meton. (singulare) tzw. miara, danina
w zbożu lub mące, uiszczana za
zmielenie zboża;
pensio, quae pro grano molendo
solvebatur frumento vel farina
ArPrawn I p. 372 (a. 1527) : qui taxare debent omnes census, decimas et quicquid nomine decimae datur, maldratas et m-a.