- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- NGl.
- K.
- O.
I.
małżeński, dotyczący (legalnego)małżeństwa; coniugalis, ad
matrimonium (legitimum)
pertinens.
Praec.
a.
causa
sprawa małżeńska, tocząca się przed trybunałem duchownym;
quae in iudicio
eccl. de matrimonio agitur
StSyn III p. 51 : tam m-es quam alias causas passim consueverunt secundum iura laycorum et non secundum canones iudicare.
ArHist V p. 95 (a. 1410) : in causa Nicolai ... m-i cum Benigna.Ita vulgo.
b.
subst.
matrimonialia,,
-ium
n.
związek małżeński, małżeństwo; matrimonium
MARTIN. OP. Marg. fol. r 6b : vxoris et viri in m-bus eadem conditio censetur.
StPPP IV p. 9 (a. 1320) : scire debetis, quod aliud sint sponsalia ... aliud m-a (v. l. matrimonium).
c.
singularia
α.
prawowity, pochodzący z prawego łoża;
legitimus, legitimo toro
procreatus
KodWp III p. 439 (a. 1375) : hec omnia commemoratus Nicolaus seu ipsius successores m-es ... obtinebit.
β.
należący do obojga małżonków; qui ad
utrumque coniugem pertinet
KsgŁawWar p. 64 (a. 1453) : missi scabini ... ad conspiciendum reculas m-es ad Margaretam ... pye memorie Petri uxorem ac pensandum quanti precii ac valoris essent.
γ.
mający ważność małżeństwa;
matrimonii vim habens
ArHist V p. 154 (a. 1471) : iudex ... sponsalia ... decreuit esse m-ia et compulit eos ad recipiendam copulam ecclesiasticam.
δ.
litterae
pisemny kontrakt ślubny;
quibus pacta coniugalia
conscribuntur
Dogiel I p. 389 (a. 1475) : inscripsit iuxta tenorem literarum m-ium desuper confectarum.
Ib. infra inscripsimus iuxta tenorem suprascriptarum litera fum m-ium.
e.
verba
słowa wymawiane przy zabieraniu małżeństwa;
quae proferuntur, dum matrimonium
contrahitur
AKapSąd II p. 902 (a. 1460) : huiusmodi sponsalia per verba m-ia et annulorum et crinalium subarracionem ratificando.
II.
macierzysty, odziedziczony po matce, który należał do
matki; maternus, qui matris fuit,
hereditate a matre acceptus
ArPrawn X p. 229 (a. 1407) : Clemens ... debet facere iuramenta contra Nicolaum fratrem suum ... pro 30 marcis thezauri m-is.
KsgPrzem I p. 226 (a. 1435) : composicionem fecit pro bonis paternalibus et m-bus cum ... leuiro suo.Ita saepius.Glossa Pol.
AGZ XIII p. 14 (a. 1436) : in bona ipsius Margarethe m-ia vulgariter ,,maczerziste“.
Dicitur v. gr. de
bonis
(supra et saepius) sed etiam depecuniis (
KsgPrzem II
p. 31, a.
1447),
parte (
PP III
p. 212,
a. 1452
et saepius).Cf. MATERNUS I 2 c.
Inde
subst.
matrimoniale,,
-is
et
matrimonialia,,
-ium
n.
spadek po matce; bona a
matre hereditate accepta
StPPP II p. 576 (a. 1448) : Johannes tenet ipsius domine m-ia alias „maczerziszny“ in Polayevicze.
AGZ XVI p. 231 (a. 1491) : sibi pater... satisfecit ex paternali et m-i.
ZabDziej I p. 208 (a. 1529) : accepit totalem solucionem videlicet marcas quinque m-issui.Cf. MATRIMONIUM II.