- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- B.
- A.
- H.
- N.
I.
propr. nacierać,
godzić, napadać; cum impetu
petere, invadere
1.
aliquem.
Etiam de
abstr.
MIECH. Chr. p. 177 : non licere illis ... iuramentum, quod ... praestiterunt, etiam si extrema sors ipsos i-ret, uiolare.
2. aliquid.
N.
domum
i. q. invadere
CodSil(M) II p. 93 (a. 1211) : si aliquis alicuius domum i-erit et edificia eius ... leserit etc.
II.
transl.
A.
sensu communi
1.
aliquem
dręczyć,
nękać, niepokoić, napastować; affligere,
vexare,
molestare.
Occ.
wyrzucać komuś coś;
exprobrare
CodEp I p. 111 (a. 1450) : dominatio vestra mihi non i-et (nisi leg. imputet), sed domino Czikowsky, qui descendere in Tanczin nullatenus voluit consentire.
Praec.
prosić kogoś, domagać się odeń, nagabywać; aliquem rogare, expetere aliquid ab aliquo.
2.
aliquid
ubiegać się
o coś, starać; petere, ambire
DŁUG. Hist. IV p. 587 : si pergat i-re Bohemicum regnum, caveat, ne de suo disceptet.
AKapSąd I p. 570 (a. 1501) : canonici ... i-erunt a quibusvis excommunicacionum sentenciis, quibus sunt innodati, absolvi.
Constr.
ad
1—2:
a.
sq.
acc.
personae.
Item rei:
supra 17
et saepius.
b.
sq.
de:
DŁUG. Hist. IV p. 265 : rex ... molestias sui exercitus de solutione illum i-ntis non tolerans.
c.
sq.
inf
.
supra 20.
d.
sq.
enunt.
finali
c.
ut:
DŁUG. Op. p. 56 : paucorum ... i-itur rex ... prece, ut reprehensionem ... demitteret.
ArHist VI p. 77 (a. 1505) : intelleximus ... Petrum ... i-re vos, ut eum ad illud beneficium recipiatis.
B.
iur.
t.t.. zgłaszać pretensje prawne do kogoś lub czegoś, obwiniać kogoś, pozywać przed
sąd;
iure petere, vindicare aliquid ab
aliquo, postulando querela uti
1. aliquem.
N.
ad duellum :
ŁASKI ComPriv fol. 230b : in terminum alium causa differatur, cum quis alium i-it ad duellum, utrique debet pax indici.
2.
aliquid:
KodWp II p. 8 (a. 1288) : si aliquis ... in posterum ... quinque ... mansos i-re aut impedire vellet, dicens esse suos, eum ... ex nunc ... abiudicamus.
PommUrk V p. 78 (a. 1312) : praepositum ipsarum sanctimonialium dictos sex mansos ex parte earundem i-ntem.
KsgŁawKr p. 82 (a. 1372) : quelibet illarum sororum habet adhuc suam partem iure i-re.Ita saepius.
N.
venditionem
podważać, kwestionować; irritam
esse dicere
PrzywKr p. 7 (a. 1360) : eandem vendicionem non ... poterit ... i-re seu violare.
Additur (ad
1—2) iudicialiter (
CracArt I
p. 18, a.
1392
;
StPPP II
p. 133, a.
1402
et saepius),
iure (
KsgGrWp II
p. 268, a.
1398)
, via iuris (
CracArt I
p. 29, a.
1397).
Syn.
et iuxta posita
castigare (
Dogiel IV
p. 114, a.
1422)
, exigere (
APozn I
p. 67, a.
1440)
, impedire (
KodKKr I
p. 204,
1336
;
Dogiel IV
p. 114,
a. 1422)
;, inquietare (
APozn I
p. 67, a.
1440)
, molestare (
KodWp III
p. 601, a.
1388
;
ŹrWaw I
p. 102, a.
1492
et saepius), perturbare, vexare (
KodMp IV
p. 445, a.
1446)
.
Constr.
(indicatur causa)
a.
sq.
ex :
StPPP VIII p. 864 (a. 1400) : Stanco ... contra ... kmethones ... pro eo, quod filium Marcissy ... wlneraverunt et ex huiusmodi wlneracione ipsi i-untur.b. sq. in c. abl.
KodKKr I p. 204 (a. 1336) : promittentes ... prenominatam dominam ... in tactis bonis in posterum non i-re neque inpedire uerbo neque facto.
DŁUG. Hist. V p. 410 : qui sibi in bonis successerat in trecentis cittacionibus i-batur.Cf. Th. VII 1,597,58. c. sq. ob:
Kod Krak p. 204 (a. 1442) : ciues ... absque exaccione et solucione ... thelonei ... liberos dimittatis ... nec ipsos ob id i-atis uel arestatis.d. sq. pro :
ArPrawn V p. 147 (saec. XIV med.med) : si quis vellet quempiam pro hereditate i-re dicendo possessorem eandem in obligacione aut pignoracione possidere etc.
StPPP VIII p. 475 (a. 1398) : Wiszchoslaus ... Hedwigim ... pro nouingentis marcis, pro quibus eum ipsa ... i-bat ... euasit.Ita saepius. Cf. Th. VII 1,597,56 sq. e. sq. super:
KodWp III p. 601 (a. 1388) : heredes in antea nunquam super premissum monasterium debebunt abbatem i-re aut quovis modo infestando molestare.
DŁUG. LibBen I p. 69 : haeres decimam ... sibi usurpat nullo illum super hoc i-nte.Ita saepius. f. sq. enunt. obi. c. quod vel quomodo:
AKapSąd III p. 372 (a. 1483) : dictam Elizabeth super incantatione iudicialiter i-iit et quod ... quereret incantare.
Ib. p. 377 (a. 1499) : procurator ... verbo i-iit eos, quomodo invaserunt bona capituli.
III.
singulare: (niespodziewanie) zachodzić;
i. q.
ingruere
KsgŁaw p. 139 (a. 1376) : Johannem Huno ... legitima i-nte occasione non volentem tardare ad iudicium bannitum coram consilio predicto fundum domuncule ... resignasse.