Ogólne
Pełne hasło
Więcej

GENEALOGIA

Gramatyka
  • Formygenealogia, enealogia, genelaya, genelogia, gcneloya, geneolia, geneologia, geneoloia, genolia, genologia, genoloia, geonelogia
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -ae
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajżeński
Znaczenia
  • I. linea generationis, enumeratio parentum et maiorum, origo. Praec. de nobilium generatione
    • α. + honesta littera genealogiae litterae quibus quis legitimo matrimonio natus esse probatur
    • β. + gradus genealogiae i. q. consanguineitatis
    • γ. + ius genealogiae fere i. q. ius quod nobili competebat
  • II. gens, familia (nobilium)
    • α.
    • β. + Ruthenicalis
    • γ. + domus
    • α. + genealogiae amici gentiles
    • β. + genealogia sua (post patrem) post matrem (altera, secunda, ex parte matris) post avam (tertia, altera) post avam matris matrem in originis nobilis probatione coram iudice acta) gens patris; gens aviae paternae; gens aviae maternae
  • III. suboles, progenitura

Pełne hasło

GENEALOGIA, -ae f. scr. enealogia,,genelaya,, genelogia,,gcneloya,,geneolia,,geneologia,,geneoloia,,genolia,,genologia,,genoloia,,geonelogia
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S. DC.
  • B.
  • L.
  • A.
  • N.
I. rodowód, genealogia, pochodzenie; linea generationis, enumeratio parentum et maiorum, origo. Praec. de nobilium generatione
ArPrawn IV p. 328 (saec. XIV med.) : de approbatione quorumlibet g-e.
ArHist IV p. 315 (a. 1347—1352) : dixerunt... quod predicti milites non essent de g-a militali atque quod non haberent predictum ius militale.
Ita passim. Additur etiam nobilis ( StPPP VII , p. 315, a. 1421 et saepius; item bona nobilis: NieznHer p. 35, a. 1468). Occ.
α. honesta et abs. ; praec. in locut. littera genealogiae pismo stwierdzające czyjeś pochodzenie z prawego loża; litterae quibus quis legitimo matrimonio natus esse probatur
AGZ XVI p. 393 (a. 1482) : testes ... debent afferre literas g-e et conservationis ipsorum, utrum sunt bene inter homines conservati et legitime nati.
KodKrak p. 474 (a. 1503) : quicunque wult effici magister collegii funificum ... literam g-e et conuersacionis honeste prius ostendat.
Ib. p. 478 (a. 1504) : si aliunde magister aduenerit ... g-am suam honestam probare debet.
β. gradus genealogiae stopień pokrewieństwa; i. q. consanguineitatis
AGZ XVIII p. 411 (a. 1500) : asserens ipsam inscriptionem fuisse minus iuste scriptam, non eo modo ut ipse g-am pronuntiavit ... sed aliter, sicut inquit, unus gradus g-e sibi est diminutus.
Eodem sensu
abs. : stopień pokrewieństwa; gradus consanguinitatis
StPPP IX p. 91 (a. 1470) : Anna non fuit Rogale remotior nisi in tercia g-a seu genitura,
γ. ius genealogiae prawo przysługujące szlachcicowi; fere i. q. ius quod nobili competebat
StPPP VII p. 360 (a. 1439) : Paschco de Pyotrouicze sue nobilitatis et milicie ortum et ius g-e probabit.
II. ród (szlachecki), rodzina (szlachecka); gens, familia (nobilium)
KodMaz(K) p. 538 (a. 1244) : suscepi meam in terram Mazouiam ... Ratiborium et Albertum ... de g-a ista dicta Gelitho.
ArPrawn IV p. 116 (saec. XIV med.med) : nobilitatis stirpes ex progenitoribus eorum ducunt originem semper, quorum nati proggressum de g-a eorum approbare fideli testimonio consueverunt.
Ita vulgo. Glossa Pol.
RotPozn p. 349 (a. 1419) : asseruit se esse nobilem ... g-e alias «postacij» Syczinsky.
Syn. et iuxta posita
clenodium ( KodKKr II p. 318, a. 1407 et saepius), cognatio ( CodVit p. 73, a. 1401) , generatio ( ArPrawn VIII p. 82, a. 1399) , gens ( DŁUG. Hist. III p. 5 ) , domus ( AUnii p. 53, a. 1413 et saepius), parentela ( StPPP III p. 206 ) , propago ( KodKKr II p. 318, a. 1407) , stirps ( AUnii p. 53, a. 1413 et saepius). Additur
α. nomen Pol.
KsgGrWp I p. 314 (a. 1398) : Nicolaus Zathomski cum Petro ... de g-a «Zarobi».
β. Ruthenicalis :
AGZ XIV p. 198 (a. 1446) : nobiles Lachos ... item de Ruthenicali g-a nobiles Michaelem ... Hlepkonem alios.
γ. per abundantiam domus :
AKapSąd I p. 387 (a. 1449) : pro ... patre ipsius et tota g-a domus illius.
Locut.
α. genealogiae amici członkowie rodu; gentiles
AGZ III p. 107 (a. 1393) : promittens ... pro omnibus et singulis sue g-e amicis, quod Stanislaum ... nunquam debeant ... inquietare.
β. (w wywodach przy oczyszczaniu szlachectwa; in originis nobilis probatione coram iudice acta) genealogia sua (post patrem) ród ojca; gens patris; post matrem (altera, secunda, ex parte matris) ród matki, gens matris ; post avam (tertia, altera) ród babki ojczystej; gens aviae paternae; post avam matris matrem ród babki macierzystej; gens aviae maternae
ArPrawn IV p. 117 (saec. XIV med.) : ad probandum sue g-e nobilitatem debet inducere sex nobiles viros seniores, duos de sua stirpe genitos ... de secunda et tercia g-a eciam per duos testes producendo.
KodWp II p. 594 (saec. XIV) : si quis inculpatus fuerit, quod non haberet ius militare, idem duos seniores sue g-e post patrem, alios duos alterius g-e et tertios duos tertie g-e bonos producat ... ad obtinendum suum ius militare.
Cf. etiam RotPyzdr p. 151 (a. 1404) ; ArHist VIII p. 476 (a. 1466) ; RHer III p. 39 (a. 1468) .
III. singulare: potomstwo; suboles, progenitura
AGZ XII p. 7 (a. 1436) : Johannes ... matri ... resignavit ... partem bonorum ... perpetue, sic tamen, si non haberet Johannes g-am, alias «przyplodv», seu pueros.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)