- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- L.
- H.
- Ha.
- A.
- K.
I.
(in bonam partem)
ten, kto kogoś wspomaga, dobrodziej, opiekun, protektor; qui favet,
adiuvat, tutor, benefactor
(v.
gr. conventus, ecclesiae, universitatis, item
poetarum, doctorum virorum sim.).
Dicitur
singularis (
KrMU
p. 134, 27, a.
1429)
, specialis (
ib.
p. 131, 9, a.
1412),
specialissimus (
ConcPol X
p. 430, a.
1446).
Praec.
tamen loco appellationis honorificae
KodPol IV p. 8 (a. 1391) : episcopus Poznaniensis et ... Sandzivogius capitaneus ... f-es nostri dilecti.
CracArt I p. 40 (a. 1406) : reverendissimi in Christo patres, magnifici domini, f-es nostri graciosi.
ArPrawn X p. 310 (a. 1410) : prudentes domini, f-es nobis sinceri dilecti.
CodEp III p. 509 (a. 1431) : venerabilis et magnifice domine f-orque nobis precipue.
AKapSąd II p. 118 (a. 1440) : venerabilis domine et f-or prestantissime.Ita vulgo usque ad saec. XVI.
Constr.
a.
abs.
b.
sq.
gen.
(personae vel rei).
c.
sq.
dat.
II.
in malam partem
1.
pomocnik, sprzymierzeniec; adiutor,
socius, amicus.
Additur
detentorum sacrae
coronae (
KodWp II
p. 273, a.
1309)
, malefactorum et
praedonum (
CorpJP II I
p. 114,
a. 1510)
, perfidiae (
KodMp I
p. 131, a.
1286)
sim.
2.
zwolennik, zagorzały wielbiciel; amicus, amator,
assentator, promotor, defensor (v.
gr.
iustitiae, alicuius partium,
praec.
tamen
haereticorum, sectarum).
Glossa
Pol.
RFil XXII p. 12 (a. 1466) : f-or «przyfiwolcza».
Syn.
receptator (
StSyn IV
p. 79
;
ArHist X
p. 214, a.
1551)
;.
3.
iur. ten, kto
pomaga głównemu sprawcy przy dokonaniu przestępstwa lub udziela schronienia przestępcy; qui reum in
facinore committendo adiuvat vel
tali iuris violatori perfugium praebet
AKap Sąd II p. 612 (a. 1473) : proposuit verbo, quomodo idem nobilis ... tabernatorem suum, qui ... Iohannem vicarium ... interfecit ... in villa sua fovit, conservavit, tuebatur favitque ... petens ipsum propterea tamquam f-em dicti presbitericidii in LX marcis condempnari.
ArPrawn I p. 315 (a. 1553) : qui ... f-es, consiliarii et conservatores sui ipsius (i. proscripti ) ... pro huiusmodi ipsius conservatione citati extiterant.
Ib. VI p. 157 (a. 1554) : impossessionatus ... non comparens infamis erat et cum suis f-busCf. CONSERVATOR I 3 et Kutrzeba, Dawne polskie prawo sądowe p. 16.