Ogólne
Pełne hasło
Więcej

NATIVITAS

Gramatyka
  • Formynativitas
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -atis
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajżeński
Znaczenia
  • I. actus nascendi, generatio, ortus, natalia.
    • a. eccl.
      • α. + Do mini, Christi, dominica dies 25 decembris festus (vulgo)
      • β. + (beatae Virginis) Mariae dies 8 septetnbris festus (vulgo)
      • γ. + Ioannis Baptistae dies 24 iunii festus
    • b. + annus nativitatis Domini (Christi)
    • c. + secunda actus renascendi (alluditur ad Vlg. Io. 3,7 sqq.)
  • II. ortus, origo.
    • α.
    • β. + legitima, libera
  • III.
    • 1. + vultus nativitatis przyrodzony, właściwy, naturalny
    • 2. natura, corporis constitutio naturalis
    • 3. vita quam quis natus agit

Pełne hasło

NATIVITAS, -atis f.
  • F.
  • G.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • NGl.
  • B.
  • Ha.
  • N.
  • K.
I. narodziny, narodzenie; actus nascendi, generatio, ortus, natalia.
Praec. in locut.
a. eccl. Nativitas, dies (festum sim.) Nativitatis
α. Do mini, Christi, item dominica Boże Narodzenie, święto obchodzone 25 grudnia; dies 25 decembris festus (vulgo).
β. (beatae Virginis) Mariae Narodzenie Matki Boskiej,obchodzone 8 września; dies 8 septetnbris festus (vulgo).
γ. Ioannis Baptistae dzień urodzin św. Jana Chrzciciela, obchodzony 24 czerwca; dies 24 iunii festus
LibMortVinc p. 55 (saec. XIII) : n-s sancti Johannis Baptiste.
RachJag p. 28 (a. 1389) : feria quinta, die n-is sancti Johannis Baptistae.
Ita saepissime.
b. annus nativitatis Domini (Christi) i. a natali Christi numerandus
ArPrawn I p. 23 (a. 1408) : in nomine Domini amen; sub anno n-is eiusdem MCCCCVIII, indictione I etc.
KodKKr I p. 38 (a. 1250) : anno n-is Domini MCCXLIX.
Ita vulgo.
Item
a nativitate :
Tom. XV p. 418 (a. 1533) : intra octavam festi Corporis Christi, anno a n-e eiusdem MDXXXIII.
c. secunda fere i. q. odrodzenie; actus renascendi (alluditur ad Vlg. Io. 3,7 sqq.)
AMedi III p. 98 (saec. XV med.med) : cum Nicodemus nihil quaesierit a Christo de secunda n-e etc.
II. urodzenie, pochodzenie; ortus, origo.
Locut.
α. linea nativitatis cf. sq.
β. legitima, libera :
StPPP X p. 87 (saec. XV in.in) : comes seu iudex ex libera n-e progenitus.
ACapOP p. 79 (a. 1465) : novitii ... de legitima n-e ... examinentur.
III. varia
1. in locut. vultus nativitatis i. q. innatus, insitus, proprius; przyrodzony, właściwy, naturalny (e Vlg. Jac. 1,23 PEREGR. fol. g Va et saepius).
2. natura, przyrodzone własności ciała; natura, corporis constitutio naturalis
GŁOG. Phys. fol. C la: Aristoteles in Phisionomia sua dicit: rubei autem in corpore bonam n-em habent.
3. życie na ziemi po narodzeniu; vita quam quis natus agit
HESSE Matth. II p. 60 : Dominus in primordio suae n-is persecutionem passus est.
DŁUG. Op. p. 333 : Michna ... ab aetate ineunte et ab ipso suo n-is ortu caput habens pluribus infectum morbis.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)