General
Full Entry
More

QUIETO

Grammar
  • Formsquieto, quietto, quito, quitto
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -are, -avi, -atum
Meaning Outline
  • I. propr. pacificare, pacare, placare, quietum, tranquillum efficere.
  • II. transl.
    • A. + QUIETICLAMO. liberare, absolvere (ab aliqua re) apocha data aliquem a debito liberum esse declarare
    • B.
      • 1.
        • a. + pecuniam, debitum solvere, pendere, exsolvere, numerare
        • b. + bona fundum aere alieno liberare
      • 2.
        • a. perficere, ad finem perducere
        • b. irritum facere
        • c. + litterae quietatae apocha

Pełne hasło

QUIETO, -are, -avi, -atum scr. quietto,,quito,, quitto
  • F.
  • Th. (rec.),
  • Dc.
  • B.
  • H.
  • N.
  • K.
  • O.
I. propr. uspokajać, napełniać spokojem; pacificare, pacare, placare, quietum, tranquillum efficere.
N. mediopass. meton.
fere i.q. uspokoić się, tj. osiąść w miejscu; considere, domicilium collocare
NIC. BŁ. Tract. fol. e IIIb : sacerdoti alieno confiteri potest quando quis quaerit domicilium, quo se conferat et necdum q-tus est aut limitatus ad vnum locum.
Constr.
a. sq. abl.
SCARB. Sap. I p. 289, 60 : invidus laetari non potuit nec animo q-ri, donec ultionem de iusto reciperet.
JAC. PAR. OpIn p. 144 : ad modum maris fluctuosi, quod nulla stabilitate q-atur.
Ita saepius. b. sq. ab :
HESSE Matth. VI p. 195 : status religionis ... q-at animum a nimis exterioribus sollicitudinibus.
Ib. II p. 25 : anima ... contemplativa a curis temporalibus liberata et a passionum tumultibus q-ta.
Ita saepius. c. sq. in c. abl.
MATTH. Lect. II p. 94 : Symeon ... dixit se ... q-tum vel pacificatum esse in mente.
Id. Serm. I p. 183 : in Ipso Deo q-atur et pacificatur homo.
Ita saepius. d. sq. sub :
ARect I p. 376 (a. 1494) : amicabili composicione eas partes sub tali condicione q-vit, quod eqs.
II. transl.
A. (homines) zwalniać, uwalniać; liberare, absolvere (ab aliqua re)
PommUrk II p. 47 (a. 1257) : fratribus ... locum salsuginis ... conferimus ... et ab omnibus importunis q-amus exactionibus.
KodPol I p. 129 (a. 1288) : prepositum ... a penis ducalibus ... q-amus et libertamus.
KodWp II p. 190 (a. 1300) : ipsos fratres a defensione nostra et dictorum bonorum ... absolvimus et presentibus perpetuo q-amus.
Ita vulgo. Praec. kwitować, tj. pisemnie uwalniać od zobowiązania pieniężnego; apocha data aliquem a debito liberum esse declarare
KodPol II p. 220 (a. 1320) : episcopum in prefata pecunia ... integraliter persoluta in scriptis ... q-amus.
KodMp I p. 231 (a. 1334) : abbatissa ... marcas ... persoluit... complete, super quibus ipsas moniales exnunc absoluimus et q-amus.
Ita vulgo. Cf. QUIETICLAMO. Glossa Pol.
GLcerv p. 702 : q-re est scripturam dare vel certificare, «kwitować, dać kwit».
Syn.
absolvere ( et vulgo), disbrigare ( IurMas I p. 42, a. 1384) , exonerare ( ib. ), liberare ( ib. et saepius), libertare ( ), pacificare ( StPPP XII p. 206, a. 1477 et saepius), solvere (infra 27 et saepius), cett.; item liberum (absolutum, quietum, quitatum, solutum) dicere ( AKapSąd II p. 233, a. 1463) , dimittere ( StPPP VIII p. 538, a. 1398 et saepius), facere ( ŹrWaw I p. 38, a. 1471 et saepius), mittere ( CracArt suppl. III p. 150, a. 1444 et saepius), pronuntiare ( ib. I p. 168, a. 1460 et saepius), reddere ( PommUrk VI p. 181, a. 1323 et saepius).
Constr.
a.
sq. dat. personae (loco acc. ?)
KsgPrzem I p. 30 (a. 1407) : intentiam habui ipsum molestare ... sed non feci, et sibi q-o in sententia, si quid pro eo debeo pati.
b. sq. abl. , cf. supra 1681, 54 et
KodMp II p. 276 (a. 1331) : de quibus peccuniarum summis ... dominam ... tenore presentium soluimus et q-amus.
Ita vulgo. c. sq. ab, cf. et 52 et vulgo. d. sq. ad :
Śwink. p. 152 (a. 1434) : non q-vit filios ad tempus vitae suae.
AKapSąd II p. 849 (a. 1527) : de quibus censibus debuit eundem q-re ad primam requisitionem.
Ita saepius. e. sq. cum :
ArHist X p. 141 (a. 1524) : q-re ... cum pacto solemni de re amplius non petenda.
f. sq. de, cf. et
KodWp II p. 541 (a. 1342) : de quibus pecuniis sic solutis ipsum ... absolvimus et q-amus.
Ita vulgo. g. sq. desuper:
KsgŁawKaz p. 56 (a. 1409) : q-vit eundem desuper.
h. sq. ex :
IurMas I p. 42 (a. 1384) : terram ... ab exaccione ... ex toto ... q-re.
TPaw I p. 132 (a. 1504) : ex qua cussione monetae te presentibus q-amus.
Ita saepius. i. sq. in c. acc.
RachKról p. 20 (a. 1471) : in testimonium totalis solucionis ... dominum regem q-verunt.
k. sq. in c. abl. , cf. et
ArHist VI p. 37 (a. 1470) : q-vit ipsos ... in forma meliori.
Ita saepius. l. sq. insuper:
KodWp VIII p. 84 (a. 1418) : Petrus Simonem insuper ... q-vit.
m. sq. occasione :
AKap p. 165 (a. 1558) : ut ... nos q-ent et liberos faciant occasione bonorum.
n. sq. per :
KodKKr I p. 254 (a. 1354) : de qua pecunia dominum episcopum soluimus et q-amus per presentes.
Ib. II p. 117 (a. 1387) : de ... decem marcis ... dominam ... q-amus et absoluimus per presentes.
Ita saepe. o. sq. pro:
KodWp IX p. 124 (a. 1428) : pro omnibus et singulis debitis ... Petrum q-at.
CracArt suppl. III p. 81 (a. 1442) : Mathias ... q-vit Johannem ... pro omnibus debitis processuum.
Ita saepius. p. sq. propter :
DokMp VIII p. 75 (a. 1440) : de qua quidem caucione fideiussoria ipsos q-amus propter premissa per presentes.
q. sq. sine :
APozn I p. 50 (a. 1438) : Stephanum de dictis bonis q-vit et absolvit sine omni contradictione quevis (sic ) persone.
r. sq. super c. acc.
Somm. p. 810 (a. 1457) : q-tos et absolutos pronuntiamus ... regem Poloniae et suum regnum super solutionem dictarum marcarum.
s. sq. super c. abl. , cf. et
Lites II p. 472 (a. 1412) : ordinem de et super medietate predicte sumpme ... q-amus et absolvimus.
Ita saepius.
B. (res)
1.
a. pecuniam, debitum sim.: spłacać, wypłacać; solvere, pendere, exsolvere, numerare
PommUrk V p. 34 (a. 1312) : totalem summam huius debiti dictis consulibus ... q-bimus et solvemus.
Ib. p. 483 (a. 1320) : Gherardus nobis ... redditus q-vit, superaddens ... quinquaginta marcas.
Ita saepius. Glossa Pol.
ArPrawn II p. XIV (a. 1443) : q-o, id est certifico, vulgariter «gyscza».
b. bona uwolnić nieruchomość od ciążących na niej zobowiązań; fundum aere alieno liberare
AGZ XI p. 19 (a. 1425) : dum pecunia reponetur, obligatus est liberare et q-re dictam sculteciam ... iuxta conswetudinem terre, «viswolicz».
KodMp IV p. 395 (a. 1441) : Petrus ... aduocaciam ... Iohanni ... eliberauit et q-uit.
2. singularia
a. załatwić, zakończyć; perficere, ad finem perducere
KsgŁawKaz p. 91 (a. 1410) : elegit ... procuratorem suum ... ad agendum et q-ndum omnia et singula facta in iurisdicione exquirenda.
AKapSąd I p. 7 (a. 1430) : canonicos ... de non repetendis ... fructibus retentis ... assecuravit, necnon refutacionem, absolucionem et pactum fecit et q-vit de ulterius non petendo.
b. unieważnić; irritum facere
StPPP VII p. 249 (a. 1544) : inscriptionem regalem aut terrestrem non potest quilibet inscriptione castrensi mortificare et nec de iisdem inscriptionibus regali aut terrestri circa acta castrensia q-re.
Cf. QUIETUS II B 2.
c. locut. litterae quietatae kwit; apocha
ZabDziej II p. 26 (a. 1482) : literis q-tis quibusvis sub quacumque forma impetratis seu impetrandis (nisi leg. litteris quietationis vel quietativis vel quietatoriis).
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)