- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- A.
- L.
- Ha.
- N.
- K.
- O.
- W.
[act.
pro
pass.
Ztschr XI
p. 472 (a.
1332)
:
eundem ... candelis ardentibus et campanis pulsantibus ... denuntietis.]
I.
propr.
et meton. (
aliquid
et
intrans.
)
uderzać, bić, dźgać, stukać (w coś), pukać;
percutere, pultare, ferire,
caedere.
Praec.
1.
chelyn (chordam, citharam, organum
sim.)
uderzać w struny instrumentu muz.
; canere, sonum instrumentis mus.
edere.
Item
in organibus (
KodWp V
p. 432, a.
1426)
.
2.
campanas
et
abs.
bić w dzwony kościelne, dzwonić; ecclesiae
campanas insonare
PommUrk I p. 485 (a. 1273) : audite sunt campane se ipsas p-ntes.
PEREGR. Serm. p. 615 : nocte media campana ad matutinas p-atur.Ita vulgo. Occ. eodem sensu intrans, ad (in) campanam :
DokKKr I p. 321 (a. 1410) : si quis ad plures campanas p-re postulaverit.
AKapSąd II p. 875 (a. 1449) : ad campanam p-re.Ita saepius.
N.
in caldar
ib. VIII p. 119 (a. 1540) : Petrus ... in caldar .. p-re mandavit.
Iuncturae et locut.
α.
impers.
pulsatur
dzwony biją;
campanae sonant
PEREGR. Serm. p. 490 : cum iam ... ad vesperas p-retur.
Ib. p. 44 : cum ad missam p-retur.Ita saepissime.
β.
horas pulsare
wydzwaniać godziny;
i.q. sonis campanarum indicare
MARTIN. OP. Chr. p. 270 : Sabinianus ... constituit, vt horae diei per ecclesias p-rentur.
γ.
pulsus pulsare
i.q. campanas
AKapSąd I p. 8 (a. 1431) : campanatores ... pulsus ... p-ri ... facient.
δ. pulsatis campanis (
*KodWp I
p. 36, a.
1192
et vulgo.)
ε. pulsare pro pace,
cf.
supra 202, 18
sqq. et
1179, 10
sqq.
ζ.
super violentia(m) pulsare
dzwonić na gwałt, tj. aby zwołać sąsiadów do
łapania przestępcy; campanas insonare, ut
vicini ad legis
violatores persequendos
convocentur
AKapSąd II p. 423 (a. 1497) : plebanus volens evadere contencionem ad cimiterium aufugit et ad campanam p-vit super violenciamet illi ... ipsum interficere voluerunt.
Ib. III p. 91 (a. 1502) : interrogatus si aliquando contra ipsum Matthiam super violencia p-tum fuerit, respondit, quod bis ... vidit et audivit p-ri campanam in unam partem et homines ... ad violenciam concurrentes ... quia Mathias ... percuttit et facit violenciam.
Ib. p. 343 (a. 1523) : ipso die Corporis Christi ipse plebanus de nocte in campanam super violentiam p-vit.
3.
de
venis
pulsować, tętnić;
micare (saec. XVI
in.).
Constr.
ad I:
a. abs.
b. sq. ad aliquid,
cf.
supra 3
et 1537, 36
et saepe.
Item
ad aliquem:
SCARB. Sap. II p. 338, 98 : homo ... debet humiliter et perseveranter p-re ad Dominum, ut gratiam valeat invenire.
HESSE Matth. III A p. 185, 22: p-te ad Christum ... et aperietur vobis.Ita saepius. c. sq. ante :
SEVER. p. 63 : campanellam, cum qua p-bat ante Corpus Cristi.d. sq. cum :
AKapSąd II p. 124 (a. 1440) : ostia habitacionum ... cum impetu et violencia p-bantur.Cf. etiam supra 20. e. sq. de :
DokMp V p. 207 (a. 1418) : cum de vespere p-atur in dicta ecclesia.f. sq. in c. acc.
ZapSądWp p. 65 (a. 1401) : ipsum tempore nocturno inuasit et p-uit in waluam ipsius mettercius.
AGZ XVI p. 217 (a. 1488) : p-vit in portam.g. sq. in c. abl.
PommUrk II p. 480 (a. 1282) : in ipsa ... domo non p-bitur nisi in nostra ecclesia prius semel sit p-tum.Cf. etiam supra 25. Ita saepius. h. sq. per, cf. supra 1537, 48 et
KodMazNow II p. 174 (a. 1325) : campanis per ter p-tis.i. sq. pro, cf. supra10 et
*CatEpCr p. 174 (a. 1525) : p-rentur campanae pro missa.k. sq. super c. acc. , cf. supra 17 et 25. l. sq. super c. abl. , cf. supra 6. m. sq. enunt. Fin. c. ut, cf. supra 17 et
HESSE Matth. III A p. 191,3: p-emus diuturne clementem bonitatem, ut possemus ostium aperire.
II.
transl.
(imprimis aliquem)
1.
dręczyć, niepokoić, nękać, napastować; vexare,
perturbare, molestare,
sollicitare (aliquem vel alicuius animum
sim.).
Praec.
precibus (instantia, lacrimis, petitione
sim.) aliquem vel alicuius aures
(auditum sim.).
N.
ad aures :
AKapSąd II p. 451 (a. 1477) : Stanislaus ... cepit p-re ad aures ... Dorothee, cupiens eam sibi in coniugem desponsare.
2.
pobudzać, skłaniać do działania; incitare,
exagitare, provocare.
N.
locut.
ambiguitate pulsari,
cf.
supra I 462
,
30
sq.
3.
iur. oskarżać,
obwiniać, podawać do sądu; accusare, inculpare, ad
iudicem vocare.
Additur
lite (
CracImpr
p. 224, a.
1546) .
Constr.
ad II
:
a.
sq.
abl.
instr.
b.
sq.
ad:
PEREGR. fol. m IIIa: sedere voluit in infimo loco ne ad inanem gloriam p-retur.
CodVit p. 332 (a. 1415) : ad hoc ipsum consumandum maior nos p-at devocio.c. sq. per :
DŁUG. Hist. III p. 99(V p. 114 ed.nov.): Boleslaus ... germanum suum ... per certos barones p-at et requirit, quatenus ... cederet de Wratislawiensi ducatu.d. sq. pro :
Tom. X p. 344 (a. 1528) : pro cujus revalescentia ... divinae misericordiae aures ... p-amus.e. sq. super c. abl.
Tom. IV p. 216 (a. 1517) : cesaris, qui vestram maiestatem super hoc p-at, in quo eqs.
Ib. VII p. 315 (a. 1525) : super eisdem negotiis crebris subditorum nostrorum p-amur querelis.f. sq. enunt. interrog.
JAC. PAR. Tract. fol. A IIa : parvitatem meam ... a multis p-tam, quid opinarer de apparitionibus ... spirituum.
DŁUG. Hist. IV p. 113 : quonam locorum ... exercitus regis consisteret ... assidua quaestione suos ductores p-bant captivi.g. sq. enunt. fin. α. c. qualiter :
ArPrawn I p. 246 (saec. XV) : cura ... nostri officii nos exagitat et p-at, qualiter in clero nobis credito ... errores ... possimus reformare.β. c. quatenus, cf. supra 4. γ. c. ut :
SSrSil VIII p. 213 (a. 1463) : paternitatem vestram ... p-vimus ut nostris ... pareret mandatis.
DŁUG. Hist. V p. 274 : frequentibus ... regem ... p-bat monitis, ut robore ... exercitus et blanda facie uteretur temporis.Ita saepius.