General
Full Entry
More

PROSEQUOR

Grammar
  • Formsprosequor, prosecor
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -sequi, secutus s. -sequtus sum
Meaning Outline
  • I.
    • A. propr.
      • 1. + aliquid consequi, insequi.
      • 2.
        • a. comitari, sequi.
        • b. consectari
      • 3. (tempore) sequi
    • B. transl.
      • 1. sequi, imitari
      • 2. abstr. sequi, comitari
  • II.
    • A.
      • 1. persequi, assequi
      • 2. agere, implere, peragere
    • B.
      • 1. porro tractare, continuare.
        • α.
        • β. + universitatem innovare
      • 2. porro verbis tractare.
      • 3. verbis tractare, describere.
  • III.
    • 1. + beneficiis congiariis vel refectione donis admiratione pio fiducia gratia gratiarum actionibus plenitudine honoribus, favoribus, consiliis et auxiliis munificentia liberalitatis donare, amplecti,
      • α.
      • β. + prosequi
    • 2. + gravaminibus persequi, insequi
      • α. + iniuriam(-as)
      • β. + debitum
  • IV. iur.
    • 1. + ius (suum), iustitiam actionem et iustitiam causam (contra aliquemauro et pretioterminos (-umquerelas (et actiones rem ad iudicem deferre, iure agere
    • 2. + appellationem i.q. interponere
    • 3. iudicis sententia assequi
    • 4. acquirere, comparare
    • 5. pacisci, convenire?

Pełne hasło

PROSEQUOR s. PROSECOR, -sequi, secutus s. -sequtus sum
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • B.
  • A.
  • N.
  • K.
  • O.
[sensu pass. 3. sg. ind. fut. AKapSąd I p. 426 (a. 1457) : deputandos aliquos ... ad convencionem Pyotrkoviensem, si prosequetur. 3. sg. con. praes. KodPol III p. 444 (a. 1468) : quatenus ... locus ipse honestate debita prosequatur. 3. pl. con. praes. KodMp II p. 190 (a. 1293) : vt ... comitis ... merita dignis premijs a parte nostri prosequantur. 3. sg. con. impf. *Tom. X p. 172 (a. 1528) : residuum ... Gallicarum copiarum cum a nostris prosequeretur ... in fugam actum est.
3. pl. con. impf. , cf. infra 1327,20. inf. praes.
KodUJ I p. 143 (a. 1422) : per unum ... inceptum negotium per alium ... prosequi valeat, mediari vel finiri.
AKapSąd II p. 791 (a. 1514) : sentiens ... se prosequi in ecclesiam ... fugit.
3. sg. ind. perf.
AGZ XI p. 12 (a. 1412) : racione patrimonii et matrimonii ... sibi satisfactio est pro secuta.
DŁUG. Op. p. 79 : querelis ... dolore ac gemitu enecatio viri Dei prosecuta est.
item part. perf., cf. infra 1238,18 et 8 et Biecz p. 60 (a. 1531) : iuxta ... citationes ... contra se prosecutas.]
I.
A. propr.
1. aliquid iść śladem, postępować za czymś; consequi, insequi.
2. aliquem
a. (in bonam partem)odprowadzać, towarzyszyć; comitari, sequi.
Additur v. gr.
deductione longa ( DŁUG. Hist. I p. 435 = II p. 202 ed.nov.), officiis ( ib. I p. 542 = II p. 313 ed.nov.).
b. (in malam partem) ścigać; consectari
PP II p. 29 (a. 1448) : fures, latrones ... capitaneij ... tenebuntur p-i et fugare.
DŁUG. Hist. V p. 607 : suburbia incenderat, nemine illum p-nte aut repellente.
Ita saepius.
3. intrans. następować (w czasie); (tempore) sequi
NIC. BŁ. Tract. fol. a VIIIb : consequenter p-antur orationes.
B. transl.
1. (de hominibus) iść za czymś, stosować się do czegoś, naśladować; sequi, imitari
DŁUG. Op. p. 221 : beatissimi ... Martini ... contubernalis sui ... opus p-ta b. Cunegundis.
Id. Hist. IV p. 66 (= VII p. 119 ed.nov.): saluberrimum consilium ... non fuere p-ti.
Ita saepius.
Syn.
attendere ( AGZ XIX p. 360, a. 1483 et saepius).
2. (de rebus abstr. ) towarzyszyć, następować; sequi, comitari
CodSil(M) I p. 142 (a. 1177) : iusta religiosorum peticio compleri debet p-nte pio devotionis effectu.
*KodMp II p. 20 (a. 1208) : uota, que a rationis tramite non discordant, effectu p-nte complere (ita saepius in arengis diplomatum papalium ).
ZABOR. Coel. p. 5 : ad quem locum ... nullus admittatur, nisi quem castitatis fides et innocencie meritum p-atur.
II.
A.
1. zmierzać do czegoś, osiągać; persequi, assequi
LiegnUB p. 118 (a. 1349) : qui... seminabit cultum diuinum ... metet in futuro, remuneracionem eternam p-ndo.
KodWp III p. 75 (a. 1357) : commodum et utilitatem ... ecclesie nostre ... sincero spiritu p-i cupimus.
Ita saepius.
N. phil.
MatFil VII (XVIII) p. 46 (a. 1423) : verba ... quae potius ad aures mulcendas p-untur quam ad animum informandum.
HESSE Quaest. p. 172 : appetitus materiae ... essentialis ... est inclinatio ad aliquid agendum vel patiendum, p-ndum vel fugiendum.
N. constr. sq. enunt. fin.
APozn II p. 21 (a. 1472) : rem publicam civitatis nostre et signanter, ut eiusdem municioni provideatur, sollicite p-ntes.
2. wykonywać,spełniać,sprawować; agere, implere, peragere
KodPol I p. 152 (a. 1296) : piscationis usum cum reti parwlo p-antur.
*PommUrk IV p. 36 (a. 1302) : curam et administracionem ... ecclesie prudenter et utiliter p-aris.
Ita saepius, v. gr. actionem officii ( PP II p. 125, a. 1451) , divina ( DŁUG. Hist. III p. 338 = VI p. 20 ed.nov.) , desiderium alicuius (syn. adimplere: PommUrk IV p. 94, a. 1303) , hostilitates ( DŁUG. Hist. V p. 306 ) , mandatum caritatis ( CodVit p. 1011, a. 1416) , vices Dei (de episcopo DŁUG. Hist. II p. 18 = III p. 29 ed.nov.).
Praec.
negotia ( *KodMaz(K) p. 367, a. 1232 et saepissime; syn. pertractare: ŹrWaw I p. 50, a. 1476).
N.
pactionem (i. censum) i.q. persolvere ( *PreussUB I p. 80, a. 1233 et saepius).
B.
1. prowadzić, wykonywać dalej, kontynuować; porro tractare, continuare.
N. iuncturam abundantem
continuationem ( WiadPol p. 198, a. 1583).
Praec.
α. granicies (syn. continuare: Dogiel V p. 166, a. 1505).
β. universitatem wznowić; innovare
KrMU p. 131 (a. 1414) : movit Petrus Wysz ... regem ad p-ndam ... universitatem, que ante temporibus ... Casimiri erat inchoata, sed post ... interrupta (cf. ib. infra innovacione universitatis facta).
2. dalej mówić lub pisać, kontynuować (wypowiedź); porro verbis tractare.
Additur
in longum ( DŁUG. Hist. III p. 324 =V p. 350 ed.nov.), nimis longe ( URSIN. p. 13 ).
3. przedstawiać w słowach, opisywać; verbis tractare, describere.
Additur
verbis ( LIBAN . fol. F IIb) , honore verborum ( CALLIM. Rhet. p. 147 ).
Constr. ad 2-3:
a. abs. b. sq. acc. c. sq. de :
VITELO Opt. p. 223 : post tractatum ... planorum speculorum de speculis sphaericis conuexis ... p-i dignum uisum est.
THOM. Med. p. 120 : de debilitate cordis ... hic p-or.
Ita saepius.
III.
1. (in bonam partem) otaczać, obdarzać; donare, amplecti, v. gr. beneficiis ( CodEp III p. 34, a. 1448) , congiariis vel refectione ( DŁUG. Op. p. 220) , donis ( id. Hist. IV p. 202 et saepius); praec. abstr. admiratione ( Inst. p. 132 ) , affectu (fraterno: KodMp I p. 65, a. 1259 ; pio : KodWp II p. 17, a. 1289 et saepius), fiducia ( CodVit p. 72, a. 1401) , gratia ( KodPol I p. 45, a. 1242 et saepius; item gratiarum actionibus : PommUrk II p. 418, a. 1280 vel plenitudine : DokMp VI p. 24, a. 1387 et saepius), honoribus, favoribus, consiliis et auxiliis ( KrMU p. 131, a. 1414) , munificentia liberalitatis ( IurMas III p. 301, a. 1478) , pietate (affectuosa:
KodMp II p. 141, a. 1278) , praerogativa (favoris:
DokMp I p. 222, a. 1385 vel gratiae: KodMp IV p. 4, a. 1386) , promotionibus favorosis ( CodVit p. 915, a. 1430), sim.; item cum omni honore, fide et amore ( *Dogiel I p. 383, a. 1460) ; ex affectu (paternae dilectionis: KodPol II p. 110, a. 1285) , sed etiam amaritudine ( PP II p. 191, a. 1454) , dolore (et lacrimis: DŁUG. Op. p. 618 ; ; et commiseratione id. Hist. IV p. 371 ), lacrimis ( KADŁUB.(Pl) p. 11 et saepius).
N.
α. constr. sq. adv., v. gr. benevole ( KodKWil p. 158, a. 1435) , benigne ac favorabiliter ( *Lites I p. 9, a. 1319) , matrimonialiter (ut uxorem: PrPol p. 60, a. 1420) , vicissitudinaliter ( PreussUB I p. 501, a. 1303).
β. sensu praegnanti prosequi nude positum
FormJ p. 48 : dum ubi me p-i deberes, persecucionis in me tela confabricas.
Ib. p. 61 : p-imur multos et ipsi nos p-untur.
*Tom. II p. 401 (a. 1515) : te ... rex invictissime, adeo tui diligunt, adeo p-untur, ut etc.
2. (in malam partem)prześladować, ścigać, gnębić; persequi, insequi, v. gr. gravaminibus
( *KodMaz(K) p. 261, a. 1227) , excidio (finali:
*CodVit p. 1044, a. 1421) , insidiis ( *CodEp III p. 267, a. 1477) , odio et despectu ( ib. p. 121, a. 1464 et saepius);item iniuriose ( Tom. II p. 16, a. 1512) , ad extremum ( StPPP IV p. 230, a. 1430) .
N. de
poena :
DŁUG. Op. p. 84 : regem Boleslaum secreta mentis ... p-batur poena.
Praec.
α. iniuriam(-as) i.q. vindicare
PommUrk II p. 438 (a. 1280) : omnes iniurias ipsis ... illatas vna cum ipsis fideliter p-emur.
Ita saepius.
Syn.
ulcisci ( *Tom. V p. 281, a. 1520).
Additur
contra aliquem :
DŁUG. Hist. V p. 605 : contra Poloniae regem p-turus iniuriam.
β. debitum i.q. exigere
PP II p. 68 (a. 1447) : ut debita sua ... iure et iusticia p-entur.
KsgRWar p. 124 (a. 1498) : quomodo debet exigere et p-i debitum ... super Conradum.
IV. iur.
1. ius (suum), iustitiam dochodzić swoich praw (w sądzie), prowadzić proces sądowy; rem ad iudicem deferre, iure agere
KodMp II p. 35 (a. 1227) : preposito ... sit libera potestas coram nobis iudicibus in causa priori ... ius suum p-ndi.
MonDipl p. 22 (a. 1275) : coram iudice monasterij Thinciensis contra ipsos monachos ...suam iusticiam p-atur.
KodKKr I p. 135 (a. 1295) : si ... non concordaremus ... licet partibus ius suum p-i coram iudice competenti et iudicialiter experiri.
KodWp III p. 130 (a. 1359) : archiepiscopus ... coram nobis aut in nostro iudicio ... iusticiam p-i tenebitur.
Ita vulgo. Simili sensu actionem ( DokMp VI p. 140, a. 1390 ; et iustitiam : ArHist VI p. 184, a. 1465) , causam (contra aliquem : *KodWp I p. 397, a. 1273 ; in causa: ŻydKrak p. 127, a. 1477) , factum (cum aliquo: KsgŁawKaz p. 63, a. 1409 et saepius; additur auro et pretio : DŁUG. Hist. IV p. 166 ), terminos (-um : KsgŁawKaz p. 13, a. 1407 et saepius),querelas (et actiones : Dogiel I p. 216, a. 1549), etiam aliquid in iudicio (vel iure:
KodMaz(K) p. 407, a. 1235 : quod petit in iudicio secundum iuris ordinem p-atur.
DokMp VII p. 216, a. 1427 : id ipsum in iure eorum civili iuris forma p-antur).
2. appellationem wnieść apelację; i.q. interponere
DokMp I p. 101 (a. 1355) : appellans ... octo scottos ponet ... et tunc suam appellationem p-etur.
KodWp III p. 299 (a. 1367) : contra eorum ... arbitrium non appellabimus nec appelacionem p-emur.
ArHist XII 2, p. 341 (saec. XIV) : si appellantes prefingerent sibi terminum p-ndi appellacionem.
Item de ceteris, quae iure peraguntur, v. gr.
citatio nem (cf. ), concordiam ( CodVit p. 456, a. 1419 ; ZabDziej III p. 118, a. 1491) , inhibitionem super bona (ratione debiti: KsgŁawKaz p. 226, a. 1417) .
3. uzyskać orzeczeniem sądu; iudicis sententia assequi
KsgŁawKaz p. 104 (a. 1410) : iure obtinuit et p-tus est 60 marcas.
Ib. p. 210 (a. 1417) : extunc Simon debet habere suam causam totaliter p-tam.
Ib. p. 244 (a. 1418) : pignus ... est p-tus iudicialiter vendendum.
N. intrans.: iure vincere:
ib. p. 223 (a. 1417) : Woitko ... est liber ... declaratus ... et p-tus est et lucratus in causa.
4. nabyć, uzyskać; acquirere, comparare
KsgŁawKaz p. 61 (a. 1409) : proposuit Johanni ... maccellum suum pro 4or marcis cum omni iure p-ndum.
Ib. p. 90 (a. 1410) : obligavit eidem maccellum suum termino elapso vendendum et faciendum cum eodem sicud p-to sub pignore.
5. (singulare) refl. zawrzeć ugodę? pacisci, convenire?
TPaw VII p. 335 (a. 1423) : Dobek ... Sandziwogio dedit terminum ... quod cum sorore sua interim se debet p-i pro duabus marcis; si vero non fuerint p-ti, tunc Sandziwogius ... in proximis terminis ... juri parere debebit.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)