- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- B.
- A.
- N.
- K.
- O.
[sensu
pass.
3.
sg.
ind.
fut.
AKapSąd I
p. 426 (a.
1457)
:
deputandos aliquos ... ad convencionem Pyotrkoviensem, si prosequetur.
3.
sg.
con.
praes.
KodPol III
p. 444 (a.
1468)
:
quatenus ... locus ipse honestate debita prosequatur.
3.
pl.
con.
praes.
KodMp II
p. 190 (a.
1293)
:
vt ... comitis ... merita dignis premijs a parte nostri prosequantur.
3.
sg.
con.
impf.
*Tom. X
p. 172 (a.
1528)
:
residuum ... Gallicarum
copiarum cum a nostris prosequeretur ... in fugam actum est.
3.
pl.
con.
impf.
,
cf.
infra 1327,20.
inf.
praes.
KodUJ I p. 143 (a. 1422) : per unum ... inceptum negotium per alium ... prosequi valeat, mediari vel finiri.
AKapSąd II p. 791 (a. 1514) : sentiens ... se prosequi in ecclesiam ... fugit.3. sg. ind. perf.
AGZ XI p. 12 (a. 1412) : racione patrimonii et matrimonii ... sibi satisfactio est pro secuta.
DŁUG. Op. p. 79 : querelis ... dolore ac gemitu enecatio viri Dei prosecuta est.
item
part.
perf.,
cf.
infra 1238,18 et 8 et
Biecz
p. 60 (a.
1531)
:
iuxta ... citationes ... contra se
prosecutas.]
I.
A.
propr.
1.
aliquid
iść śladem, postępować za czymś;
consequi, insequi.
2. aliquem
a.
(in bonam
partem)odprowadzać, towarzyszyć;
comitari,
sequi.
Additur v. gr.
deductione
longa (
DŁUG. Hist. I p.
435 = II
p. 202
ed.nov.),
officiis (
ib. I p. 542 = II
p. 313
ed.nov.).
b.
(in malam partem) ścigać;
consectari
PP II p. 29 (a. 1448) : fures, latrones ... capitaneij ... tenebuntur p-i et fugare.
DŁUG. Hist. V p. 607 : suburbia incenderat, nemine illum p-nte aut repellente.Ita saepius.
3.
intrans.
następować (w
czasie); (tempore) sequi
NIC. BŁ. Tract. fol. a VIIIb : consequenter p-antur orationes.
B.
transl.
1.
(de hominibus) iść za czymś, stosować się do czegoś, naśladować;
sequi, imitari
DŁUG. Op. p. 221 : beatissimi ... Martini ... contubernalis sui ... opus p-ta b. Cunegundis.
Id. Hist. IV p. 66 (= VII p. 119 ed.nov.): saluberrimum consilium ... non fuere p-ti.Ita saepius.
Syn.
attendere (
AGZ XIX
p. 360, a.
1483
et saepius).
2.
(de rebus abstr. ) towarzyszyć, następować; sequi, comitari
CodSil(M) I p. 142 (a. 1177) : iusta religiosorum peticio compleri debet p-nte pio devotionis effectu.
*KodMp II p. 20 (a. 1208) : uota, que a rationis tramite non discordant, effectu p-nte complere (ita saepius in arengis diplomatum papalium ).
ZABOR. Coel. p. 5 : ad quem locum ... nullus admittatur, nisi quem castitatis fides et innocencie meritum p-atur.
II.
A.
1.
zmierzać do czegoś, osiągać; persequi, assequi
LiegnUB p. 118 (a. 1349) : qui... seminabit cultum diuinum ... metet in futuro, remuneracionem eternam p-ndo.
KodWp III p. 75 (a. 1357) : commodum et utilitatem ... ecclesie nostre ... sincero spiritu p-i cupimus.Ita saepius.
N.
phil.
MatFil VII (XVIII) p. 46 (a. 1423) : verba ... quae potius ad aures mulcendas p-untur quam ad animum informandum.
HESSE Quaest. p. 172 : appetitus materiae ... essentialis ... est inclinatio ad aliquid agendum vel patiendum, p-ndum vel fugiendum.
N.
constr. sq. enunt. fin.
APozn II p. 21 (a. 1472) : rem publicam civitatis nostre et signanter, ut eiusdem municioni provideatur, sollicite p-ntes.
2.
wykonywać,spełniać,sprawować; agere, implere,
peragere
KodPol I p. 152 (a. 1296) : piscationis usum cum reti parwlo p-antur.
*PommUrk IV p. 36 (a. 1302) : curam et administracionem ... ecclesie prudenter et utiliter p-aris.Ita saepius, v. gr. actionem officii ( PP II p. 125, a. 1451) , divina ( DŁUG. Hist. III p. 338 = VI p. 20 ed.nov.) , desiderium alicuius (syn. adimplere: PommUrk IV p. 94, a. 1303) , hostilitates ( DŁUG. Hist. V p. 306 ) , mandatum caritatis ( CodVit p. 1011, a. 1416) , vices Dei (de episcopo DŁUG. Hist. II p. 18 = III p. 29 ed.nov.).
Praec.
negotia (
*KodMaz(K)
p. 367, a.
1232
et saepissime;
syn.
pertractare:
ŹrWaw I
p. 50, a.
1476).
N.
pactionem (i. censum) i.q. persolvere (
*PreussUB I
p. 80, a.
1233
et saepius).
B.
1.
prowadzić, wykonywać dalej, kontynuować; porro
tractare, continuare.
N. iuncturam
abundantem
continuationem (
WiadPol
p. 198, a.
1583).
Praec.
α. granicies (syn. continuare:
Dogiel V
p. 166,
a. 1505).
β.
universitatem
wznowić;
innovare
KrMU p. 131 (a. 1414) : movit Petrus Wysz ... regem ad p-ndam ... universitatem, que ante temporibus ... Casimiri erat inchoata, sed post ... interrupta (cf. ib. infra innovacione universitatis facta).
2.
dalej mówić lub pisać, kontynuować (wypowiedź);
porro verbis tractare.
Additur
in longum (
DŁUG. Hist.
III p. 324 =V
p. 350
ed.nov.),
nimis longe (
URSIN.
p. 13
).
3.
przedstawiać w słowach, opisywać; verbis
tractare, describere.
Additur
verbis (
LIBAN . fol. F IIb)
, honore verborum (
CALLIM. Rhet.
p. 147
).
Constr.
ad 2-3:
a.
abs.
b.
sq.
acc.
c.
sq.
de :
VITELO Opt. p. 223 : post tractatum ... planorum speculorum de speculis sphaericis conuexis ... p-i dignum uisum est.
THOM. Med. p. 120 : de debilitate cordis ... hic p-or.Ita saepius.
III.
1.
(in bonam partem) otaczać, obdarzać;
donare, amplecti,
v.
gr.
beneficiis (
CodEp III
p. 34,
a. 1448)
, congiariis vel refectione (
DŁUG. Op. p. 220)
, donis
(
id. Hist. IV
p. 202
et saepius);
praec.
abstr.
admiratione (
Inst.
p. 132
) , affectu (fraterno:
KodMp I
p. 65, a.
1259
; pio :
KodWp II
p. 17, a.
1289
et saepius),
fiducia (
CodVit
p. 72, a.
1401)
,
gratia (
KodPol I
p. 45, a.
1242
et saepius; item
gratiarum actionibus :
PommUrk II
p. 418, a.
1280
vel
plenitudine :
DokMp VI
p. 24, a.
1387
et saepius),
honoribus, favoribus, consiliis et auxiliis
(
KrMU
p. 131, a.
1414)
, munificentia liberalitatis
(
IurMas III
p. 301, a.
1478) , pietate (affectuosa:
KodMp II p. 141, a. 1278) , praerogativa (favoris:DokMp I p. 222, a. 1385 vel gratiae: KodMp IV p. 4, a. 1386) , promotionibus favorosis ( CodVit p. 915, a. 1430), sim.; item cum omni honore, fide et amore ( *Dogiel I p. 383, a. 1460) ; ex affectu (paternae dilectionis: KodPol II p. 110, a. 1285) , sed etiam amaritudine ( PP II p. 191, a. 1454) , dolore (et lacrimis: DŁUG. Op. p. 618 ; ; et commiseratione id. Hist. IV p. 371 ), lacrimis ( KADŁUB.(Pl) p. 11 et saepius).
N.
α.
constr.
sq.
adv.,
v.
gr. benevole (
KodKWil
p. 158, a.
1435)
, benigne ac
favorabiliter (
*Lites I
p. 9, a.
1319)
, matrimonialiter
(ut uxorem:
PrPol
p. 60, a.
1420)
, vicissitudinaliter
(
PreussUB I
p. 501, a.
1303).
β.
sensu praegnanti
prosequi
nude positum
FormJ p. 48 : dum ubi me p-i deberes, persecucionis in me tela confabricas.
Ib. p. 61 : p-imur multos et ipsi nos p-untur.
*Tom. II p. 401 (a. 1515) : te ... rex invictissime, adeo tui diligunt, adeo p-untur, ut etc.
2.
(in malam partem)prześladować, ścigać, gnębić;
persequi, insequi,
v.
gr.
gravaminibus
( *KodMaz(K) p. 261, a. 1227) , excidio (finali:*CodVit p. 1044, a. 1421) , insidiis ( *CodEp III p. 267, a. 1477) , odio et despectu ( ib. p. 121, a. 1464 et saepius);item iniuriose ( Tom. II p. 16, a. 1512) , ad extremum ( StPPP IV p. 230, a. 1430) .
N.
de
poena :
DŁUG. Op. p. 84 : regem Boleslaum secreta mentis ... p-batur poena.
Praec.
α.
iniuriam(-as)
i.q. vindicare
PommUrk II p. 438 (a. 1280) : omnes iniurias ipsis ... illatas vna cum ipsis fideliter p-emur.Ita saepius.
Syn.
ulcisci (
*Tom. V
p. 281, a.
1520).
Additur
contra aliquem :
DŁUG. Hist. V p. 605 : contra Poloniae regem p-turus iniuriam.
β.
debitum
i.q. exigere
PP II p. 68 (a. 1447) : ut debita sua ... iure et iusticia p-entur.
KsgRWar p. 124 (a. 1498) : quomodo debet exigere et p-i debitum ... super Conradum.
IV.
iur.
1.
ius (suum), iustitiam
dochodzić swoich praw (w sądzie), prowadzić proces sądowy;
rem ad iudicem deferre, iure
agere
KodMp II p. 35 (a. 1227) : preposito ... sit libera potestas coram nobis iudicibus in causa priori ... ius suum p-ndi.
MonDipl p. 22 (a. 1275) : coram iudice monasterij Thinciensis contra ipsos monachos ...suam iusticiam p-atur.
KodKKr I p. 135 (a. 1295) : si ... non concordaremus ... licet partibus ius suum p-i coram iudice competenti et iudicialiter experiri.
KodWp III p. 130 (a. 1359) : archiepiscopus ... coram nobis aut in nostro iudicio ... iusticiam p-i tenebitur.Ita vulgo. Simili sensu actionem ( DokMp VI p. 140, a. 1390 ; et iustitiam : ArHist VI p. 184, a. 1465) , causam (contra aliquem : *KodWp I p. 397, a. 1273 ; in causa: ŻydKrak p. 127, a. 1477) , factum (cum aliquo: KsgŁawKaz p. 63, a. 1409 et saepius; additur auro et pretio : DŁUG. Hist. IV p. 166 ), terminos (-um : KsgŁawKaz p. 13, a. 1407 et saepius),querelas (et actiones : Dogiel I p. 216, a. 1549), etiam aliquid in iudicio (vel iure:
KodMaz(K) p. 407, a. 1235 : quod petit in iudicio secundum iuris ordinem p-atur.
DokMp VII p. 216, a. 1427 : id ipsum in iure eorum civili iuris forma p-antur).
2.
appellationem
wnieść apelację;
i.q. interponere
DokMp I p. 101 (a. 1355) : appellans ... octo scottos ponet ... et tunc suam appellationem p-etur.
KodWp III p. 299 (a. 1367) : contra eorum ... arbitrium non appellabimus nec appelacionem p-emur.
ArHist XII 2, p. 341 (saec. XIV) : si appellantes prefingerent sibi terminum p-ndi appellacionem.
Item de ceteris, quae iure peraguntur, v. gr.
citatio
nem
(cf.
), concordiam (
CodVit
p. 456,
a. 1419
;
ZabDziej III
p. 118, a.
1491) , inhibitionem super bona (ratione debiti:
KsgŁawKaz
p. 226, a.
1417)
.
3.
uzyskać orzeczeniem sądu;
iudicis sententia assequi
KsgŁawKaz p. 104 (a. 1410) : iure obtinuit et p-tus est 60 marcas.
Ib. p. 210 (a. 1417) : extunc Simon debet habere suam causam totaliter p-tam.
Ib. p. 244 (a. 1418) : pignus ... est p-tus iudicialiter vendendum.
N. intrans.:
iure vincere:
ib. p. 223 (a. 1417) : Woitko ... est liber ... declaratus ... et p-tus est et lucratus in causa.
4.
nabyć, uzyskać;
acquirere, comparare
KsgŁawKaz p. 61 (a. 1409) : proposuit Johanni ... maccellum suum pro 4or marcis cum omni iure p-ndum.
Ib. p. 90 (a. 1410) : obligavit eidem maccellum suum termino elapso vendendum et faciendum cum eodem sicud p-to sub pignore.
5.
(singulare)
refl. zawrzeć ugodę?
pacisci, convenire?
TPaw VII p. 335 (a. 1423) : Dobek ... Sandziwogio dedit terminum ... quod cum sorore sua interim se debet p-i pro duabus marcis; si vero non fuerint p-ti, tunc Sandziwogius ... in proximis terminis ... juri parere debebit.