General
Full Entry
More

PRAELOCUTOR

Grammar
  • Formspraelocutor, praeloquutor, prelocutor
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -oris
  • Part of Speechnoun
  • Gendermasculine
Meaning Outline
  • I.
    • 1. iur. alieni iuris vicarius, patronus, causidicus
    • 2. qui iuranti formulam iuris iurandi repetendam pronuntiat
  • II.
    • 1. nuntius, legatus
    • 2. qui in litibus componendis intercedit, arbiter,mediator

Pełne hasło

PRAE-LOCUTOR s. PRAELOQUUTOR s. PRELOCUTOR, -oris m.
  • F.
  • Dc.
  • L.
  • N.
I.
1. iur. pełnomocnik, zastępca procesowy, który w czyimś imieniu zgłasza pretensje w sądzie; alieni iuris vicarius, patronus, causidicus
KsgKaz p. 126 (a. 1380) : advocatus stetit duos terminos super Martinum p-em pro X aureis.
Ib. p. 128 (a. 1380) : Martinus p-or debet cras prima die advocato astare coram consulibus.
Ita saepissime. Glossae Pol.
GLt p. 21 : p-or «rzecnik».
KsgMaz II p. 21 (a. 1424) : proposuit per suum p-em alias «perczy» super Petrum.
Cf. PROLOCUTOR.
Constr.
a. abs. , cf. et 34 et saepius. b. sq. gen.
KodMaz(L) p. 170 (a. 1425) : p-or domini ducis ... eundem Szeczech interogavit ... p-or ... principis tunc dixit etc.
KsgSądWar p. 30 (a. 1457) : Nicolaus ... p-or Symonis.
2. ten, kto recytuje, podaje rotę przysięgi do powtarzania; qui iuranti formulam iuris iurandi repetendam pronuntiat
IurMas I p. 187 (a. 1453) : iurabit post p-em.
Ib.III p. 276 (a. 1453) : iurabit post p-em.
AGZ XVI p. 256 (a. 1494) : iudex ... iuramentum retulit alias «rozkazal» et dedit ei hominem p-em alias «przywoczcza» ... Albertus genuflexit, demum p-or adduxit eum pro centum marcis et viginti.
II. singularia
1. przedstawiciel, wysłannik; nuntius, legatus
StPPP II p. 407 (a. 1434) : Nikiel p-or domini regis alias «herolth».
2. tzw. zmówca tj. osoba pośrednicząca w zawarciu polubownej ugody; qui in litibus componendis intercedit, arbiter,mediator
RotPyzdr p. 510 (a. 1444) : testes pro parte nobilis Johannis ... contra ... Dorotheam ... quos inducere debet peremptorie ad proximos terminos particulares, qui sunt p-es alias «szmowcza».
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)