General
Full Entry
More

PRAEGRAVO

Grammar
  • Formspraegravo, pregravo
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -are, -avi, -atum
Meaning Outline
  • I.
    • 1. propr. gravare, facere, (praeter modum) onerare (saec. XV ex.-XVI)
    • 2. transl. gravare, premere, onerare, opprimere.
  • II. praeponderare, praevalere (saec. XVI in.)

Pełne hasło

PRAEGRAVO s. PREGRAVO, -are, -avi, -atum
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • A.
  • N.
  • O.
I.
1. propr. (zbyt) obciążać, przeciążać; gravare, facere, (praeter modum) onerare (saec. XV ex. -XVI).
Constr.
a. sq. abl. b. sq. in c. acc.
DECIUS p. 52 : triremem in alteram p-tam partem.
2. in imagine et transl. obciążać, uciskać, obarczać, przygniatać, przytłaczać; gravare, premere, onerare, opprimere.
N.
fere i.q. obwiniać, oskarżać; culpare, accusare
ArHist XII 2, p. 353 (a. 1375) : dicens se ab eodem priore in repeticione predictorum mendicatorum indebite p-ri.
Ib. infra
p. 354 : pocius quam in aliquo a priore suo p-ri indebite, eundem fratrem N. ... castigatis.
Constr.
a. abs. b. sq. abl. c. sq. circa :
Ztschr. XLVIII p. 270 (a. 1350) : circa quibus debitis monasterium ... p-tum fuerat.
d. sq. contra :
*Lites I p. 13 (a. 1320) : me ... indebite et contra iusticiam p-ri.
e. sq. de :
FormJ p. 20 : minus iuste de iniuriosa peste turpitudinis p-atur.
f. sq. ex :
MPH IV p. 892 (a. 1352) : fuit graviter ex dolore morbi in gutture p-tus.
g. sq. in c. acc.
CodSil I p. 5 (a. 1234) : ne homines ... ab aliquo malitiose possint in posterum p-ri.
h. sq. in c. abl. i. sq. prae :
StSyn IV p. 75 : decernimus ... iustam ... taxam ... clero ... imponi ... ne alter pre altero p-etur.
j. sq. pro :
StPPP III p. 215 : contumaces ... pro contumacia sua puniuntur et p-antur.
k. sq. propter:
DokKKr II p. 376 (a. 1442) : propter ... inundationem non modice p-antur.
II. przeważać, mieć przewagę, być silniejszym; praeponderare, praevalere (saec. XVI in. ).
Constr.
a. abs. b. sq. acc. c. sq. abl.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)