General
Full Entry
More

PLENUM

Grammar
  • Formsplenum
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -i
  • Part of Speechnoun
  • Genderneutre
Meaning Outline
  • I.
    • 1. explicat
    • 2. phil. spatium plenum.
  • II.
    • 1. + ad plenum plene, prorsus,omnino.
      • α. + ad plenum deducere consummare
      • β. + ad plenum manere i.q. perpetuo?
      • γ. + ad plenum mirari non posse summopere mirari
      • δ. + ad plenum piscari aqua e piscina emissa pisces omnes excipere
      • a. + nihil ad plenum prorsus nihil
      • b. + monitorium ad plenum
    • 2. + in (quoad) plenum:
    • 3. + de (ex) pleno:
    • 4. + in pleno
      • α. + in pleno exsistere plenum esse
      • β. + in pleno esse
    • 5. + propter plenum immoderate

Pełne hasło

PLENUM, -i n.
  • F.
  • Dc.
  • K.
  • L.
I.
1. pełnia, całość; explicat
MARTIN. OP. Serm. p. 378 nlb. : p-um est secundum philosophum cui non potest fieri additio.
N. locut.
agri i. ager integer
KsgCzer p. 272 (a. 1423) : mihi non dedisti introligationem quia non fuit p-um agri.
2. phil. przestrzeń wypełniona; spatium plenum.
Opp.
vacuum :
HESSE Quaest. p. 60 : entia naturalia moventur vel ... in p-o vel in vacuo.
ExPhys fol. n VIIIa : vacui ad p-um nulla est proportio.
II.
Locut.
adv.
1. ad plenum w pełni, w całości, całkowicie, ostatecznie; plene, prorsus,omnino.
Iuncturae verbales sollemniores
ad plenum audire ( UrkBBr p. 99, a. 1284), confidere ( CodVit p. 219, a. 1411 et saepius), constare ( KodMp IV p. 262, a. 1431 et saepius), (de)scribere ( DŁUG. Hist. V p. 630 et saepius), expurgare (aliquem, syn. sufficienter: APozn I p. 243, a. 1456) , (per)solvere (syn. integraliter: KodMp IV p. 41, a. 1392 et passim), recipere (pecuniam KodKKr I p. 90, a. 1266) , restituere ( StPPP VIII p. 889, a. 1400), cett.
N. locut.
α. ad plenum deducere całkowicie wykończyć; consummare
DokMp VIII p. 10 (a. 1436) : fossatum ... laboribus propriis ... impensis et expensis effectuose deducere ad p-um.
β. ad plenum manere mieszkać na stałe? i.q. perpetuo?
ArPrawn VIII p. 72 (a. 1397) : kmetones de Gori profugi ... Rachna relicta ad p-um manens ibidem in Straszenczin.
γ. ad plenum mirari non posse nie móc się nadziwić; summopere mirari
KodLit p. 119 (a. 1410): principibus ... mirari ad p-um non possumus, quod etc.
δ. ad plenum piscari wyłowić wszystkie ryby (po spuszczeniu wody ze stawu); aqua e piscina emissa pisces omnes excipere
AGZII p. 66 (a. 1421) : si ... voluerimus ad p-um piscari alias emittere ad piscendum ... decimum piscem habere debebit plebanus.
Simili sensu
in pleno, cf. infra II 4.
Iuncturae nominales
a. nihil ad plenum zupełnie nic; prorsus nihil
RHist III p. 332 (a. 1510) : propter cognitionem iudiciariam ... nichil ad p-um produxerunt.
b. monitorium ad plenum i.q. finale?
CodVit p. 388 (a. 1417) : mo nitorium ad p-um misi, super quo monitorio Cruciferi appelantur et protestati sunt, quod vellent concordare mecum.
2. in (quoad) plenum:
KodMp II p. 65 (a. 1242) : redemit ... pro decem marcis argenti ... in p-um.
KodWp IX p. 46 (a. 1426) : septuaginta quinque marcas ... debet ... solvere quoad p-um.
KodMp I p. 285 (a. 1433) : quousque ducente ... marce ... sibi ... fuerint persolute integraliter et quoad p-um.
Item
plenum nude positum
RHist II p. 185 (a. 1382) : quousque pueri ad etatem peruenerint discrecionis ... tutela p-um fieret consummata.
Tom. VI p. 79 (a. 1522) : melius illam habere incipere neque dubito quin brevi p-um convalescat.
3. de (ex) pleno:
DokWp p. 338 (a. 1266) : eius homicidii fructus ex p-o pro se accipiat heres.
KodWp III p. 337 (a. 1369) : omnem utilitatem ... eidem Barthussio ... ex p-o assignamus.
KodKKr I p. 364 (a. 1412) : altarista ... altare ... ad manus patronorum simpliciter et de p-o ... resignare sit astrictus.
Ita saepius.
Iuxta posita
simpliciter (cf. supra), totaliter ( PrzPol p. 84, a. 1405 et saepius), ex toto ( Gramm. p. 182, saec. XV) .
4. in pleno :
AGZ XVI p. 196 (a. 1485) : quod fiant in p-o quinque grossi.
Ib. XIX p. 170 (a. 1463) : usque ad demissionem ... in p-o iam piscari potens erit in eadem piscina.
Simili sensu
pleno nude positum
StSyn VI p. 15 (a. fere 1407): decimas ... a suis decimatoribus ... p-o quantum in eis est percipiant beneficiati.
PP V p. 131 (a. 1428) : quousque ... quinque sexagene ... fuerint exsolute p-o et ex toto.
DŁUG. LibBen I p. 386 : quaevis praefatae vicecustodiae dispositio ad capitulum ... Sandomiriense spectat et pertinet p-o.
Ib. p. 604 : cum p-o lucet luna.
Ita saepius.
N. locut.
α. in pleno exsistere być napełnionym; plenum esse
AGZ XVIII p. 352 (a. 1494) : in ... qua piscina in p-o existente neque Domnicus neque Maruscha non debebunt piscari.
β. in pleno esse sensu non satis certo
StPPP XI p. 96 (a. 1523) : ista peccora novem et decem et unum vitullum debent fore in p-o usque ad annos pueriles.
5. propter plenum bez umiaru; immoderate
RFil XLVII p. 370 (a. 1501) : in Lythuania est mala consuetudo se inebriari propter (nisi leg. praeter) p-um propter «czestovanya».
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)