- F.
- G.
- Bl.
- S.
- B.
- L.
- A.
- K.
I.
1.
trwanie, trwałość, ciągłość; continuatio,
diuturnitas.
Accedit
gen.
(vivacis) memoriae
(
KodMp IV
p. 207, a.
1423
et saepius),
pacis
(
KomKadł
p. 435
)
, poenarum (
HESSE Matth. IV
p. 370
)
, scripturae (
CodPom
p. 586, a.
1239)
,
successionum
(
i. successio perpetua
KADŁUB. p. 13)
, tributorum
(
i. tributa perpetuo solvenda
:
ib.
p. 225
).
N.
vitae
et
abs.
:
nieśmiertelność;
immortalitas
MATTH. Prax. p. 141 : cui Deo appropin quare videtur anima simplicitate essentiae et p-e vitae.
SermHedv p. 58 (a. 1426) : oportet nos praesupponere animae p-em.
HESSE Quaest. p. 388 : de p-e animae intellectivae ... opinio est vera.
N.
locut.
adv.
ad perpetuitatem
na zawsze, po wszystkie wieki; imperpetuum,
v.
gr. confirmare (donationes:
KodPol I
p. 350, a.
1492
et saepius), item labi (cf.
supra V 1189,26
sqq.).
Praec.
a.
theol.
inter attributa Dei numeratur
ArHist XI p. 153 (saec. XII) : Deus p-is, dux virtutum.
MATTH. Rat. p. 33 : quod aeternitas, p-s et immutabilitas esset essentialis et inamissibilis Dei conditio.
b.
phil.
distinguitur
in causa
(opp.
in effectu:
WROCŁ. Epit. fol. 1 IIIb : p-s in effectu presupponit p-em in causa).
c.
iur. , cf. infra
III.
N. meton.
wieczny pomnik;
monumentum perpetuum
DŁUG. Hist. I p. 73 (= I p. 132 ed.nov.) : quod munus supremitatis tam Gracco quam Wandae ... merito ... datum ... tali enim utrumque p-e celebrandum decreverunt Poloni.
2.
(singulare) wytrwałość;
perseverantia
IO. LUD. p. 84,119 : tanta in plerisque invdluit fides, p-s atque sapiencia, ut numquam defervescere statuissent.
II.
iur.
1.
tzw. wieczność, wieczysta moc (aktów prawnych);
eorum, quae iure peraguntur, robur perpetuum
PommUrk II p. 274 (a. 1273) : necesse est, ut donationes, quas temporaliter facimus scriptis ... in p-em stabilem redigamus.
Ib. p. 287 (a. 1274) : vt ... huius donationis p-s ... maneat inconuulsa.
LhnUrk II p. 459 (a. 1281) : necessarium fuit, ut illa, que p-em continent ... scriptorum serie roborentur.Ita saepissime. Ad rem cf. Dąbkowski Prawo prywatne II p. 413. Occ. refertur ad sigillum :
RHist LXIX p. 342 (a. 1510) : sigillum mediocre nullam p-em habet, si non confirmatur ... sigillo maiestatis.
Iuncturae nominales
abundantes
perpetuitatis certitudo
(
DokMp VIII
p. 303, a.
1445)
, firmitas (
KodWp II
p. 30, a.
1290)
, latitudo (
DokLub
p. 389, a.
1496)
, ratitudo (
DokMp II
p. 7, a.
1421
et saepius).
Iuncturae verbales notabiliores
α. perpetuitatem continere
(
cf.
supra 31
), obtinere (
PommUrk IV
p. 99, a.
1303
et saepius); simili sensu perpetuitatis notam spondere
(sibi:
KodWp II
p. 30, a.
1290).
β. perpetuitati adscribere (acta;
syn.
roborare, confirmare:
JusPol
p. 300, a.
1456)
, propagare (
KodKKr I
p. 13, a.
1213)
; simili sensu perpetuitatis indicio firmare
(
KodWp I
p. 524, a.
1286)
, perpetuitatis signaculis roborare (
ZabDziej III
p. 595, a.
1463)
, ad perpetuitatis
ratitudinem deducere (
DokMp II
p. 7, a.
1421
et saepius), in perpetuitatem stabilem redigere (
cf.
supra 28
)
, item perpetuitatis notam adiungere (
DokMp V
p. 55, a.
1406)
.
2.
wieczystość, prawo wieczystej własności; ius possessionis
perpetuae
DokMp VI p. 82 (a. 1390) : pallatinus Cracouiensis ... supplicavit, quatenus ... sibi privilegium p-is dare ... ac ipsum ... possessionum infrascriptarum ... constituere dignaremur verum perpetuum dominum et heredem.
KodUJ I p. 67 (a. 1406) : eandem partem haereditatis ... nihil iuris ac p-is seu dominii in eadem haereditatis parte ... reservantes ... donamus donatione perpetua et irrevocabili.Ita saepius. Simili sensu perpetuitatis ius (syn. proprietas hereditaria: KodUJ IV p. 122, a. 1533) vel titulus (perpetuus: PreussUB I 2 , p. 253, a. 1279 ; AGZ XIX p. 397, a. 1491). Ad rem cf. Dąbkowski Prawo prywatne II p. 139.
Iuncturae verbales
ad (in) perpetuitatem (perpetuitatis
condicionem) devenire
(
ArPrawn V
p. 108, a.
1440)
;
simili sensu
(suc)cedere pro aliquo :
StPPP II p. 843, a.
1482)
, trahi (
DŁUG. Hist. V
p. 136
)
, verti
(
id. LibBen I
p. 579
) .
Varia ad 2
:
indicatur possessionis obiectum
a.
sq.
gen.
AGZ XVII p. 225 (a. 1486) : ipse ... habebit p-em dicti molendini.b. sq. in c. abl. , cf. supra 5 et
ArSang V p. 282 (a. 1535) : Catherina ... hereditatem et p-em suam in villa Porąbki habitam ... Nicolao ... perpetuo donat.c. sq. super:
DokMp VIII p. 78 (a. 1440) : Theodoricus petivit a nobis privilegium p-is super villas infrascriptas ... dari.
StPPP II p. 654 (a. 1459) : Johannes ... p-em quam habuit super partem hereditatis ... fratri ... condescendit et in perpetuum iudicialiter resignauit.Ita saepius. d. sq. adi.
RHist LXIX p. 356 (a. 1525) : non est consuetudo terrae reformare aliquas p-es terrestres.
N.
locut.
perpetuitatis litterae
tzw. list wieczny,dokument stwierdzający wieczystą
własność; quibus alicuius rei possessio perpetua confirmatur
AGZ XIX p. 418 (a. 1494) : super altera ... medietate ville ... maritus meus habet litteras p-is de actis terrestribus datas.
Simili sensu
perpetuitas
nude posita:
ib. XV p. 286 (a. 1491) : posuit literas videlicet p-em super villam Podsosnow.
Inde
perpetuitatum
liber:
IurMas III p. 133 (a. 1539) : libri p-um ducatus nostri Masoviae quas vulgo metricas vocant.
4.
sensu non satis certo
APozn II p. 279 (a. 1495) : legittimi successores ... dictam vineam ... vendendi ... habebunt potestatem, nichilominus tamen prefato Thome ... et suis legittimis successoribus p-em in dicto orto seu vinea illese reservando.
ArLit VII p. 330 (a. 1522) : progressus iuris ... contra Petrum ... personam nihil ibidem habentem nisi p-em.