General
Full Entry
More

PATIENS

Grammar
  • Formspatiens, paciens
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -ntis
  • Gender
Meaning Outline
  • I.
    • 1. constans, fortis, pertinax.
    • 2. tranquillus
  • II.
    • 1. m.
      • a. + aeger: Th. aeger (curandus) laesus
      • b. iur. pars in ius vocata
    • 2. phil.+ το πάσχον) id quod patitur

Pełne hasło

PATIENS s. PACIENS, -ntis
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • A.
  • L.
  • A.
I. adi.
1. wytrzymały, cierpliwy; constans, fortis, pertinax.
Constr.
a. abs. b. sq. gen. c. sq. in c. abl.
2. spokojny; tranquillus
TPaw IV p. 233 (a. 1398) : penam ... in iudicio, quod non erat p-ns.
AGZ XIV p. 98 (a. 1443) : succubuit tres marcas iudicio occasione pene, quia non fuit p-ns in iudicio nec honoravit palatini iudicium.
II. subst.
1. generis m.
a. chory (poddawany kuracji), pacjent; aeger (curandus)
NIC. POL. p. 66, v. 343 : exhausta bursa p-ns ... gemit.
Ib. p. 136, v. 9 : da p-nti bibere.
THOM. Med. p. 9 : nisi bonum regimen p-es teneant.
Ita passim. Per abundantiam additur aeger:
CorpJP III p. 454 (a. 1519) : si p-ns aeger noluerit obedire consilio et regimini sui medici.
Cf. Th. X1, 733,33 sq. Occ. poszkodowany (na ciele); laesus
ARect I p. 255 (a. 1488) : de graui et enormi lesione et offensa p-i dignam facere satisfaccionem ... condempnatus est (cf. ib. supra p. 254: quod ... lesisset enormiter pedem Iohannis).
b. iur. strona pozwana w sądzie; pars in ius vocata
ArPrawn X p. 22 (a. 1393) : terminus inter Miroslaum actorem parte ex una et Bernardum p-em parte ex altera.
2. generis n. phil. podmiot doznający, czynnik bierny; id quod patitur (Gr. το πάσχον)
JAC. PAR. Tract. fol. c Ia : dicit Aristoteles II de anima: actus actiuorum sunt in p-e praedisposito, ut materia sit capax formę.
HESSE Quaest. p. 116 : forma habet rationem agentis, materia autem rationem p-is, igitur forma est prior materia.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)