General
Full Entry
More

PARTICIPATIO

Grammar
  • Formsparticipatio, participacio
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -onis
  • Part of Speechnoun
  • Gender
Meaning Outline
  • I.
    • 1. actus vel status participandi,
      • α. + activa passiva
      • β. + realis rationis
    • 2. iur. usus fructus
  • II. communicatio, commercium, societas

Pełne hasło

PARTICIPATIO s. PARTICIPACIO, -onis f.
  • B.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • B.
  • L.
  • N.
I.
1. uczestnictwo, udział; actus vel status participandi, v. gr. fructuum ecclesiae ( StKapWł p. CXCIII, a. 1514) , iuspatronatus ( DŁUG. LibBen I p. 600 ) , libertatum, privilegiorum, praerogativarum ( PP II p. 192, a. 1454).
Syn.
communitas (in pascuis : CodPom I p. 229, a. 1213) . Occ. pl.
MATTH. Serm. I p. 80 : multae sunt... diversae p-es beatitudinis ipsius Dei.
SCARB. Sap. I p. 247 : in saecularibus honoribus et divitiis ... habere p-es.
Praec.
a. theol. et eccl. Divinae naturae ( JAC. PAR. Opln p. 413 ) , beatitudinis Dei (cf. ), aeternae Ierusalem ( KodWp V p. 87, a. 1406) , bonorum spiritualium ( DokKKr II p. 501, a. 1446) , elemosynae ( KodWp I p. 34, a. 1187-1193) , piorum operum ( KodPol II p. 673, a. 1342) , gratiae et caritatis ( MATTH. Serm. I p. 75 ) , missarum ( ArHist XII 2, p. 264, saec. XIV med.med et saepius; simili sensu sollemnitatis sacrosancti Corporis et Sanguinis Domini: PommUrk II p. 502, a. 1283) , orationum, praedicationum, ieiuniorum, vigiliarum ( ArHist XII 2, p. 264, saec. XIV med.med) , horarum, psalmorum ( KodMp IV p. 303, a. 1435) . b. phil. , v. gr. luminis intellegentiarum ( GŁOG. Anim. fol. h VIIIb) , splendoris intellegentiae ( GOST. Th. fol. f Ia) , speciei ( GŁOG. Hisp. fol. cVb, cf. Th. X 1, 499,14 sqq.).
Distinguitur
α. activa (opp. passiva :
BYSTRZ. Log. fol. f Ib : dicuntur media per p-em actiuam ... superiorum ... et ... p-em passiuam inferiorum, quia participantur ab eis
).
β. realis (opp. rationis :
AEG. Th. fol. B Ib : p-o ... realis est inter entia realia, vt materia participat formam, ex quo materia contrahit formam ... alia rationis et sic species participat genus, quia genus est totum vniuersale).
N. locut.
participatione przez uczestnictwo; participando
GŁOG. Hisp. fol. c Vb : p-e speciei plures homines sunt unus homo.
Simili sensu
per participationem (opp. secundum se :
MatFil XVII p. 143, saec. XV in.in : virtus acquisita potencie racionalis secundum se ... est intellectualis ... virtus acquisita potencie racionalis per p-em ... est moralis
; item essentialiter: JAC. PAR. RefEccl p. 109 : potentiae sensitivae ... sunt rationales non essentialiter, sed per p-em ). Meton. de re participe
GŁOG. Anal. fol. AA VIb : formas naturales esse p-es quasdam formarum a materia separatarum.
Cf. Th. X 1, 499,18 sqq.
2. iur. prawo użytkowania; usus fructus
DokMp I p. 36 (a. 1328) : abbas et conventus respectum habent ... et plenissime p-em ad ... silvam memoratam.
KsgKaz p. 45 (a. 1371) : nemo super domo iam dicta aliquam p-em, iurisdiccionem, potestatem ... habere debeat nec respectum.
DokMp I p. 186 (a. 1374) : abbas ... et totus conventus ... habent... plenissimam p-em ... in borra.
Syn.
usus ( IurMas II p. 25, a. 1476) , respectus ( et 1 ). Occ. constr. sq. gen. gerundii
DokMp I p. 186 (a. 1374) : habent ... respectum ac plenissimam p-em ligna excidendi, pascendi et pro qualibet necessitate ... edificia recipiendi.
II. styczność, obcowanie,towarzystwo; communicatio, commercium, societas
KodWp II p. 394 (a. 1326) : episcopi ... eum pro excommunicato habere debeant et ad requisicionem excommunicatoris ipsum faciant ... a Christifidelibus in p-e qualibet evitari.
KodMp IIΙ p. 369 (a. 1385) : facientes ipsos excommunicatos in cibo, potu, salutacione, locucione ... et in quavis Christifidelium p-e prorsus vitari.
Cf. Th. X 1, 498, 31 sqq.
Syn.
communio ( *KodUJ II p. 153, a. 1454) , commercium ( ArHist X p. 191, a. 1539) .
Constr. ad I-II: indicatur quocum
a. sq. gen. b. sq. cum :
CodPom I p. 229 (a. 1213) : molendinarius habeat p-em et communitatem cum quibuslibet ... commorantibus in pascuis, in aquis, in pratis ... et in omnibus aliis vtilitatibus.
ArHist X p. 191 (a. 1539) : de p-e continua et commercio Christianorum cum Iudeis.
indicatur qua re a. sq. gen. b. sq. ad, cf. c. sq. in c. abl. , cf. et
ArPrawn V p. 179 (saec. XV) : pater in culpa filii et econverso de p-e accusatus.
d. sq. super, cf.
Iuncturae verbales
participationem a. habere, cf. et Th. X 1,499,37 sqq.; simili sensu contrahere ( KodWp V p. 87, a. 1406).
Opp.
a participatione desistere ( CodEp III p. 109, a. 1461) . b. alicui concedere, dare ( DokKKr II p. 501, a. 1446) ; item ad participationem aliquem admittere ( IurMas II p. 25, a. 1476 ; cum aliquo ib. p. 153, a. 1518) .
Opp.
in participatione vitare
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)