General
Full Entry
More

NAVIGO

Grammar
  • Formsnavigo
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -are, -avi, -atum
Meaning Outline
  • I. nave vehi.
  • II. trans.
    • 1. nave transvehi (saec. XV—XVI)
      • a. enavigare
      • b. conducere
    • 2. trans fluvium traducere, traicere

Pełne hasło

NAVIGO, -are, -avi, -atum
  • F.
  • G.
  • S.
  • NGl.
  • A.
  • K.
I. intrans. żeglować, pływać statkiem,okrętem; nave vehi.
N. locut.
in portu navigare i. q. in tuto (e Ter. Andr. 480 DŁUG. in CodEp II p. 420, a. 1440 ; CRIC. in Tom. I p. 45, a. 1509).
Constr.
a. abs. b. sq. abl. c. sq. ad. d. sq. cum :
Lites II p. 341 (a. 1306) : cum ... mercibus ... n-re.
Ib. p. 61 (a. 1412) : n-re cum ... navibus.
APozn II p. 424 (a. 1501) : n-bant homines cum remis.
e. sq. in c. acc. (nominis portus). f. sq. in c. abl. g. sq. per. h .sq. super :
Lites II p. 341 (a. 1306) : super aquis ... n-re.
i. sq. supra.
II. trans.
1. przepływać,pływać (żeglować) po czymś; nave transvehi (saec. XV—XVI). Occ.
a. przepłynąć; enavigare
KomKadł p. 328 : Ulixes Scillam n-vit, sed ereptus (ita ms., ed. intrepidus) Charybdim transiuit.
b. wynająć; conducere
*PommUrk IV p. 101 (a. 1303) : fuit in ea nave magister navis ... et ille, qui conduxit navem seu qui n-verat eam, vocabatur Henske.
2. przewozić przez rzekę,przeprawiać; trans fluvium traducere, traicere
KodPol II p. 698 (a. 1346) : admittimus ... omnibus in praedicto oppido ... mercimoniarum res ... per fluvium Drbam n-re.
DokMp V p. 198 (a. 1418) : in ... navigio ... dominus abbas ... et sui successores ... sine omni mercede per navigatorem ...n-bitur.
Ib. paulo infra quicumque in ... navigio ... Clementis voluerint n-ri.
StPPP II p. 238 (a. 1419) : nauigale wlgariter «prom» ... pro se habet obtinere et se ac homines suos juxta necessitatem ... n-re debebit.
Ita saepius usque ad saec. XVI in.
N. refl. (e Pol.
przeprawiać się) flumen transire
ArHist VIII p. 321 (a. 1499) : Tartaros ad oculum conspexit et mihi dixit, quod ... septimana elapsa est, sicut ([i. ex quo) ]se n-verunt per flumen Dnyepr.
Item intrans.
CodEp III p. 341 (a. 1487) : cum Thartaris, quorum quinque milia ad hanc partem fluvii ... n-verant.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)