General
Full Entry
More

MALITIA

Grammar
  • Formsmalitia, malicia
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -ae
  • Part of Speechnoun
  • Genderfeminine
Meaning Outline
  • I.
    • 1. mala natura, malignitas, malefactum, nequitia
      • a.
      • b. abstr.
      • a. + itinerum (viae) i. q. incommoditas, iniquitas.
      • b. + cer visiae vilitas
    • 2. + doli: calliditas, dolus.
  • II.
    • 1. malum facinus, peccatum.
    • 2. damnum, detrimentum.

Pełne hasło

MALITIA s. MALICIA, -ae f.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • NGl.
  • L.
  • A.
  • N.
  • K.
[pl. occurrit v. gr. KodMp II p. 218 (a. 1309) ; StPPP III p. 63 et saepius. malitium, -ii n. ?
StSyn IV p.CLXXVIII (a. 1509) : corripiant ... quecunque malicia exercentes.]
I.
1. zła natura, złość, złośliwość, złe (zgubne) postępowanie (działanie), niegodziwość; mala natura, malignitas, malefactum, nequitia
a. hominum. Additur multa ( DyplMog p. 18, a. 1250), item gen. v. gr. molestantium ( KodMp II p. 218, a. 1309) , officialium ( StPPP III p. 63 ).
b. rerum concr. v. gr. aeris ( IurMas I p. 126, a. 1425) , fistulae ( NIC. POL. p. 142 ) , Saturni ( Tom. XIV p. 640, a. 1532 ; cf. Th. VIII 188,42), vel abstr. v. gr. artificii ( WROCŁ. Dial. fol. H VIb) , artis ( ib. ), intentionis ( id. EpitConcl fol. r IIIb ), morbi ( Lites II p. 439, a. 1409) , operis ( WROCŁ. EpitConcl fol. r IIIb) , peccatorum ( StPPP VII p. 541, a. 1494).
N. formulam iur.
iuramentum malitiae (de malitia) przysięga stwierdzająca, że się nie będzie postępować w złej wierze; ius iurandum, quo bona fides in iudicio confirmatur ( ARect I p. 671, a. 1524 et saepius). Inde (sensu latius transl.)
a. itinerum (viae) niewygoda, uciążliwość, niedogodność; i. q. incommoditas, iniquitas.
b. cer visiae lichość, lichota; vilitas
KrMU p. 92,95 (a. 1420) : ex regali civitate precelsa, in qua piscium carniumque superest copia excepta cervisie m-a.
2. podstęp, chytrość; calliditas, dolus. Per abundantiam additur doli:
ArPrawn I p. 235 (saec. XV) : nec alicuius doli m-a circumventus, sed sua bona ... voluntate ... villam ... vendidit.
II.
1. act. zło moralne, występek, grzech; malum facinus, peccatum.
Dicitur
carnalis ( AKapSąd II p. 541, a. 1443), item moralis (opp. naturalis: STOB. Aret. fol. c VIIa) , nefanda ( CantMAe I nr 17, v. 4b, saec. XIV).
N. personificationem
BRUNO Pass. p. 221 (= p. 39,21 K.) : saliente m-a et currente manu ... scelus peragunt.
Occ. wada; vitium
MatFil VI (XVII) p. 85 (a. 1424) : virtutis est esse in medietate duarum m-arum.
2. pass. nieszczęście, utrapienie, szkoda; damnum, detrimentum. Glossa Pol.
GLb p. 101 : sufficit diei m-a sua «doszicz ma dzyen na praczy szvey» (e Vlg. Matth. 6,34 ).
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)