General
Full Entry
More

LECTIO

Grammar
  • Formslectio, leccio
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -onis
  • Part of Speechnoun
  • Genderfeminine
Meaning Outline
  • I.
    • 1. actus legendi, recitatio.
      • α. + mensae auctorum recitatio, quae inter coenam ecclesiasticorum fieri solebat
      • β. + missae actio celebrandi
      • γ. iur. sententiae iudicis vel litterarum publicarum in iudicio recitatio
    • 2. praelectio, praec. quae in studiorum universitate fit
  • II.
    • 1. id, quod legitur, scriptum.
      • α. doctrina
      • β. auctoris opinio
    • 2. libri locus.
  • III. electio

Pełne hasło

LECTIO s. LECCIO, -onis f.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • NGl.
  • B.
  • L.
  • A.
  • H.
  • Ha.
  • N.
I.
1. czytanie, odczytywanie (zwł. na głos), recytacja; actus legendi, recitatio.
N. locut.
sub lectionis more pronuntiare recytować; recitare (opp. in cantu et voce sonora: DŁUG. LibBen I p. 263 ).
Praec.
α. mensae et abs. : głośna lektura podczas posiłków duchowieństwa; auctorum recitatio, quae inter coenam ecclesiasticorum fieri solebat ( ArHist XII 2, p. 263 (saec. XIV ex.) : parco vobis fratri OP a servicio mense refectorii et a 1-e mense ibidem.
ArHist X p. 206 (a. 1550) : ut ad mensam episcopi ... 1-es in sacra theologia fierent.
β. missae odprawianie mszy św. ; actio celebrandi
StCrac p. 34 (a. 1467) : si canonicus propriae missae in ... ecclesia ... occupatus fuerit 1-e.
AKapSąd III p. 30 (a. 1467) : ipsum plebanum ab ... 1-e missarum expulit.
γ. iur. publiczne odczytanie w sądzie (dokumentów lub orzeczenia sędziego); sententiae iudicis vel litterarum publicarum in iudicio recitatio
Lites I p. 42 (a. 1320) : diffinitiva sentencia ferri deberet ... cum probacione, 1-e et recitacione ipsius sentencie.
KsgKaz p. 192 (a. 1387) : procuratori ... pro 1-e privilegii dedimus 1 marcam.
StPPP VI p. 443 (a. 1531) : post ... litterarum repositionem et earum 1-em ... petierunt ipsos conservari circa possessionis continuationem.
2. wykład, zwł. uniwersytecki; praelectio, praec. quae in studiorum universitate fit
KodUJ I p. 3 (a. 1364) : de 1-bus scolares ad practicam transeant et sumant audaciam allegandi.
Ib. p. 43 (a. 1401) : magister ... tenebitur in artium facultatibus pro studentibus 1-es legere et disputare et exercitia facere.
ArHist X p. 206 (a. 1550) : archidiaconi ludos literarios ... revideant 1-esque supersticiosas et erroneas in scholis prohibeant.
Definitur
a. adi. , v. gr. ordinaria ( KrMU p. 113,38, ante a. 1450 et saepius), publica ( ARect II p. 56, a. 1539) .
N.
naturalis :
KrMU p. 62,51 (saec. XV in.) : facit exercicia et 1-es naturales (i. de scientia naturali ).
b . constr. sq. in c. abl.
KodUJ II p. 245 (a. 1465) : faciat 1-em ... in altero iurium.
Ib. III p. 233 (a. 1505) : medicus tenebitur ... 1-es in medicinis legere.
N. formulam
lectionem legere (cf. et saepissime).
II.
1. przedmiot czytania, treść utworu literackiego; id, quod legitur, scriptum.
N.
sacra Pismo św. ; Biblia sacra
VAdAnt p. 16,2 : cum ... capellanis sacre 1-is cibaria degustat.
Opp.
improbata (haereticorum: ConcPol X p. 622, a. 1592). Occ. fere i. q.
α. nauka; doctrina
CantMAe I nr. 9, v. 8a (ante a. 1346) : s. Paulus executor 1-is ... evangelice.
β. opinia autora; auctoris opinio
DECIUS p. 47 : dum apud diuersos diuersa l-o reperiatur, lector dubijs irretitus opinionibus periclitetur.
2. fragment tekstu; libri locus.
N. in imagine
CodVit p. 201 (a. 1409) : si ... consciencie suos libros legerent ... quantas in eisdem invenirent de se accusatorias 1-es depravatoriis sententiis involutas.
Praec. lekcja mszalna, perykopa biblijna odczytywana (lub śpiewana) podczas nabożeństw; Bibliorum sacrorum fragmentum, quod inter divina celebranda recitatur (vel canitur)
KodWp II p. 391 (a. 1326) : clerici ... doctrine, 1-bus, psalmis ... et aliis divinis laudibus ... incumbant (cf. ArPrawn I p. 16, a. fere 1400).
KodKKr I p. 184 (a. 1328) : vicarii ecclesiae vigilias cum novem 1-bus ... dicere teneantur.
StKapWł p. 152 (a. 1525) : domini ... anniversariis huiusmodi interessentes 1-es canere incipient.
Cf. Th. VII 2,1084,70 sqq.
III. wybór; electio
PEREGR. fol. o IIa : beatus Nicolaus ab humilitate non est immutatus ... quia ita parvulus ut magnus servabat eam l-em humilitatis.
Cf. Th. VII 2,1084,24 sqq.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)