General
Full Entry
More

LECTOR

Grammar
  • Formslector
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -oris
  • Part of Speechnoun
  • Gendermasculine
Meaning Outline
  • I. qui legit (libros)
  • II. eccl.
    • 1. clericus, qui secundum in cursu honorum ecclesiasticorum gradum obtinet, facultate lectiones liturgicas (cf. s. v. II 2) in ecclesia recitandi praeditus.
    • 2. + missarum sacerdos, qui res divinas (in certa quadam ecclesia vel ad certum quoddam altare) administrat
      • α. + capitularis
      • β. + gratialis:
    • 3. + psalterii unus e collegio sacerdotum, qui psalmos in officiis divinis celebrandis canebant
  • III.
    • 1. professor, doctor (in universitate studiorum) praeceptor (in schola parochiali)
    • 2. frater ordinis Praedicatorum vel Minorum dignitate praestans, qui fratribus coenobii docendis operam dabat

Pełne hasło

LECTOR, -oris m.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • NGl.
  • B.
  • L.
  • F.
  • Ha.
  • N.
  • K.
[abl. sg. lectori, cf. infra 34]
I. czytelnik; qui legit (libros). Glossa Pol.
GLb p. 57 : l-or «czitelnyk».
II. eccl. t. t.
1. lektor, kleryk, który otrzymał drugie niższe święcenia kapłańskie, uprawniające do czytania podczas liturgii lekcji mszalnych; clericus, qui secundum in cursu honorum ecclesiasticorum gradum obtinet, facultate lectiones liturgicas (cf. s. v. II 2) in ecclesia recitandi praeditus.
2. missarum et abs. : lektor mszalny, kapłan odprawiający msze św. (w określonym kościele lub przy określonym ołtarzu); sacerdos, qui res divinas (in certa quadam ecclesia vel ad certum quoddam altare) administrat
MPH VI p. 513 (saec. XV) : presbiterum ... in oratorio sancte Marie Magdalene altaristam et 1-em.
DŁUG. LibBen I p. 247 : altarista seu 1-or altaris s. Bartholomei in ecclesia Cracoviensi tenetur duos actus in artibus laborare et duas missas ad altare explere.
ARect I p. 392 (a. 1494) : dominum Stanislaum ad Sanctam Mariam 1-em missarum.
Ita saepius.
N.
α. capitularis :
InwKKr p. 22 : calix datus est ad usum 1-i capitulari ad tumbam s. Stanislai.
Cf.
β. gratialis:
ZabDziej II p. 140 (a. 1484) : presentibus ... Nicolao gratiaii 1-i ad eclesiam sancti Stanislai ... et Petro ... presbiteris.
Cf.
3. psalterii psałterzysta, kapłan wchodzący w skład kolegium, którego obowiązkiem było śpiewanie psalmów w czasie nabożeństw; unus e collegio sacerdotum, qui psalmos in officiis divinis celebrandis canebant
KsgŁawKr p. 288 (a. 1395) : Wilhelmus presbiter, 1-or psalterii in ecclesia Cracoviensi.
StPPP VIII p. 829 (a. 1400) : Abrahe psalteriste seu 1-i psalterii.
DokKKr II p. 187 (a. 1432) : Martino ... 1-e psalterii eiusdem eclesie cathedralis Cracoviensis.
N. constr. ad 2—3:
a. sq. gen. cf. et
ŹrWaw I p. 54 (a. 1476) : Gregorium capelle s. Martini 1-em.
b. sq. ad, cf. c. sq. in c. abl. , cf. et ( KsgŁawKr p. 286, a. 1395) .
III.
1. wykładowca, profesor; professor, doctor (in universitate studiorum)
DokMp II p. 60 (a. 1426) : magistro Jacobo de Zaborow decretorum doctore, 1-e ordinario, iurisperito necnon custode ecclesiae collegiatae s. Aegidii in Cracovia.
KsgPrzKr p. 377 (a. 1504) : Nicolaus de Koprziwnicza, decretorum doctor et 1-or ordinarius ... gradus excellentie doctoralis sufficienter approbavit.
Occ. nauczyciel (szkoły parafialnej); praeceptor (in schola parochiali)
AKap Sąd III p. 91 (a. 1502) : ivit ad scolam ad 1-em.
2. lektor, wykładowca w klasztorze (dominikanów lub franciszkanów), jedna z wyższych godności zakonnych; frater ordinis Praedicatorum vel Minorum dignitate praestans, qui fratribus coenobii docendis operam dabat
KodPol I p. 66 (a. 1252) : datum ... per manum fratris Bartholomei I-is Brunensis de ordine fratrum Minorum.
ACapOP p. 6 (post a. 1250) : frater Simon 1-or electus provincialis confirmatus fuit per magistrum generalem.
KodWp II p. 209 (a. 1302) : fratre Dominico ... ordinis Praedicatorum 1-e Poznaniensi (ed. -is).
Additur adi. loci., v. gr.
Brunensis (cf. ) Cracoviensis ( ArHist XII 2, p. 260, a. 1374) , Posnaniensis (cf. ),Stolpensis ( ACapOP p. 24, s. 1431).
N. constr.
. ad 1—2: a. sq. gen.
DokKKr I p. 314 (a. 1406) : fratre Petro OP sacre pagine 1-e.
StPPP II p. 194 (a. 1414) : Andreas Wanszik magister arcium et 1-or theologiae sacrae, frater monasterii ... Sancte Trinitatis de Cracouia.
ACapOP p. 22 (a. 1429) : 1-es artium ... tractatus Petri Hispani ... in scholis legant.
Ib. p. 49 (a. 1458) : conventui Thorunensi assignamus ... pro 1-e grammaticae fratrem Abrendium.
b. sq. in c. abl.
Concl. p. 16 (a. 1451) : pro 1-bus in iure canonico recipiantur viri periti et ingeniosi.
ACapOP p. 233 (a. 1517) : officiales studii ... videlicet 1-or sive regens in theologia, baccalaureus et magister studentium.
BYSTRZ. Log. fol. a Ib : vt alter in medicinis 1-or haberetur.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)