General
Full Entry
More

IURIDICE

Grammar
  • Formsiuridice
  • Etymologyiuridicus
  • Inflectional type
  • Part of Speechadverb
Meaning Outline
  • I. lege, iure, secundum leges, legitime
    • 1. + non iuridice contra leges
    • 2. + iuridice facere alicui legibus satisfacere
  • II. in iudicio, in iure, causa apud iudices cognita
  • III. sensu ad ius pertinente

Pełne hasło

IURIDICE adv. (iuridicus)
  • Dc.
  • B.
  • A.
  • O.
I. prawnie, według prawa, na mocy prawa, zgodnie z prawem\; lege, iure, secundum leges, legitime
ArHist XI p. 352 (saec. XIV) : auctoritatem ... sentenciandi, excommunicandi, i-e procedendi.
KodMp I p. 325 (a. 1365) : vt in eadem villa discutiant ... i-e omnes causas.
KodKKr II p. 199 (a. 1396) : Thomka ... i-e seu iudicialiter scultecia ... in prefata ... extiterit impedita.
Ita passim. Glossa Pol.
AGZ XV p. 123 (a. 1471) : dicens eos boves i-e alias «sprawnye» ad eum pertinere.
Syn. et iuxta posita
iudicialiter ( ), iure ( ArPrawn VIII p. 71, a. 1397) , iuxta (debitam) iuris formam ( StPPP VI p. 56, a. 1511 ; ib. p. 60, a. 1511), ; iuste ( ib. p. 393, a. 1530).
Praec.
1. saepe negatur non iuridice niesprawnie, tj. niezgodnie z prawem, wbrew prawu; contra leges
StPPP VIII p. 554, a. 1398) : pro termino non i-e obtento.
Ib. p. 555 (a. 1398) : pro termino siue contumacia non i-e heri accusata.
Ib. p. 701 (a. 1399) : nuncius ipsius ... terminum simplici infirmitate, non i-e disponebat.
Ita saepius. Glossa Pol.
KsgLub p. 7 (a. 1446) : non j-e, alias «nyesprawne» domina pallatinissa et ego sumus citati ad jus terrestre.
Ita saepius. Cf. INDEBITE II INIUSTE INORDINATE minus (non) IUSTE II 1 et Słownik Staropolski V 232b51 sqq.
2. in locut. iuridice facere alicui dopełnić przepisów prawa; legibus satisfacere (exempla laudantur ).
II. w sądzie, sądownie, po przeprowadzeniu sprawy; in iudicio, in iure, causa apud iudices cognita
ArPrawn X p. 32 (a. 1394) : fratres ... acquisiverunt i-e in Margaretha ... causam suam.
Ib. V p. 432 (a. 1396) : servitor aurifabrum racione anuli evasit i-e.
DokMp I p. 286 (a. 1399) : super domo ... cuius medietatem ... in ... Janussio ... i-e aquisivit.
Ita saepe.
Locut.
iuridice stare (agere) cum aliquo (contra aliquem, pro aliqua re) procesować się; i. q. iure agere
StPPP VIII p. 652 (a. 1399) : terminum ... pro eo, quod cum ipso pro hereditate ... i-e staret etc.
ArPrawn V p. 154 (saec. XV) : possunt i-e agere contra iniuriatores (ed. iniuriatos).
AGZ XIX p. 292 (a. 1478) : neque i-e contra ipsum stare voluit.
KsgRWar I p. 493 (a. 1524) : i-e agere pro cistula.
III. w sensie prawnym; sensu ad ius pertinente
BYSTRZ. ParvLog fol. Y IVb : obligatio non capitur i-e sed logicaliter.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)