General
Full Entry
More

IMPUGNO

Grammar
  • Formsimpugno, inpugno, inpungno
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -are, -avi, -atum
Meaning Outline
  • I. propr. oppugnare, aggredi, impetum facere in aliquem.
  • II. transl.
    • A. obi.
      • 1. lacessere, adversari alicui.
      • 2.
        • a. in ius vocare.
        • b. adversario (praec. actori) crimina inferenti apud iudices respondere
      • 3. instare, urgere
    • B. oppugnare aliquid, labefactare, concutere.
  • III. adversari alicui rei, se opponere

Pełne hasło

IMPUGNO s. INPUGNO s. INPUNGNO, -are, -avi, -atum
  • F.
  • Th.
  • S.
  • A.
  • L.
  • N.
I. propr. zwalczać kogoś, napadać, atakować; oppugnare, aggredi, impetum facere in aliquem.
Additur
hostiliter ( KodPol I p. 95, a. 1275) , durissime ( *Lites I p. 438, a. 1331). Glossa Pol.
RFil XXII p. 16 (a. 1466) : i-at «rąby».
N. constr. sq.
cum :
Lites I p. 19 (a. 1320) : castrum ... i-erunt cum machinis et variis instrumentis.
Per imaginem dicitur de vento (i.q. concutere)
DŁUG. Hist. IV p. 36 : capella tentorii regalis diutius stabiliri, vento i-nte, non posset.
II. transl.
A. pro obi. sunt homines
1. zwalczać kogoś, sprzeciwiać mu się; lacessere, adversari alicui.
2.
a. pozywać do sądu; in ius vocare.
Constr. sq.
pro :
AKapSąd II p. 89 (a. 1433) : i-ret ipsum pro villa.
b. odpowiedzieć na zarzuty przeciwnika procesowego (zwł. powoda); adversario (praec. actori) crimina inferenti apud iudices respondere
AGZ XVII p. 332 (a. 1496) : procurator ... memoriale posuit in hec verba: hic coadiutores non i-vit alias «nye odparl».
3. nalegać; instare, urgere
DŁUG. Hist. IV p. 80 : quod caput sanctae Barbarae Wladislaus ... rex non permisit inde, licet multiplici persuasione i-retur, auferri.
B. (pro obi. sunt res) zwalczać coś, podważać, podkopywać; oppugnare aliquid, labefactare, concutere.
Praec.
acta ( KodWp II p. 81, a. 1293) , beneficium ( ib. I p. 132, a. 1233) , causam (alicui : AGZ XI p. 10, a. 1424 et frequenter), commutationem ( KodKKr II p. 143, a. 1389) , exsecutionem ( AKapSąd II p. 157, a. 1447) , iudicium sim. Glossae Pol.
KsgGrWp II p. 85 (a. 1398) : i-re videlicet «naganicz» dictam litteram.
RFil XXIII p. 301 (a. 1444) : i-at «nagaba».
Constr.
a. abs.
ŁASKI ComPriv fol. 202a : pro eo tenetur omnibus i-ntibus (ed. impregnantibus) respondere.
b. sq. abl.
KodWp II p. 81 (a. 1293) : acta ... ne calumpniosis morsibus i-entur.
Cf. Th. VII 1,715,58. c. sq. enunt. obi. c. ut :
AGZ XIII p. 446 (a. 1464) : nobilis Procopius ... i-bat procuratorium, ut legeretur (i. vetabat, ne ).
III. c. dat. (cf. Th. VII1,716,6 sqq.) sprzeciwiać się czemuś; adversari alicui rei, se opponere
ZabDziej II p. 445 (a. 1488) : ipse i-ndo execucioni cives et officialem subordinavit et eos ad seductionem induxit.
ArPrawn I p. 314 (a. 1553) : si ... huic negotio contravenerit et i-erint.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)