General
Full Entry
More

FRONS-1

Grammar
  • Formsfrons
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type
  • Part of Speechadjective
  • Genderfeminine
Meaning Outline
  • I. propr. pl.
    • 1. folia (arborum, herbarum sim.)
      • α. arbores, virgulta, frutecta.
      • β. sertum, corona (praec. pl.).
    • 2. ramus, palmes, praec. surculus anniculus
      • α.
      • β. gen.
  • II. transl. propago

Pełne hasło

1. FRONS, frondis f.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
[abl. pl. frondis:
KodKWil p. 261 (a. 1460) : villam cum ... omnibus frondis et frondalibus, silvis, rubetis.]
I. propr. (sg. et pl. )
1. liść (zwykle pl. ), listowie, ulistnienie, zieleń; folia (arborum, herbarum sim.).
N. meton.
α. drzewa, zarośla, krzaki; arbores, virgulta, frutecta. Glossae Pol.
DokMp II p. 47 (a. 1425) : cum ... prato dicto Crzevye f-bus rubetorum obumbrato alias «zarośla».
β. wieniec z liści, girlandy, festony; sertum, corona (praec. pl.).
Dicitur
sacra i. laurea ( PAUL. CR. p. 132, v. 21 ).
2. gałąź, gałązka, rózga, zwł. młody pęd jednoroczny; ramus, palmes, praec. surculus anniculus . Glossae Pol.
RFil XXIII p. 304 (a. 1444) : f-e, flore, germine dulce lignum «w rosgach, kwieczu, w ouoczu lubieszne drzewo».
KsgPozn p. 394 (a. 1494) : pro f-bus alias «galandze».
GLb p. 44 : f-s «lyatorosl».
Additur
α. adi. , v. gr. condensa, Daphnea, informis, viridis.
β. gen. , v. gr. arborum, tiliae.
Praec.
gałązka palmowa, palma; ramulus palmae
StSyn IV p. 113 : fratres praedicatores ... nec ... cinerum vel f-ium palmarumque benediccionibus se occupent.
MPH IV p. 758 (saec. XV) : Poloni corpus s. Floriani ... inter ramos et f-es de Roma abduxerunt.
Cf. Th. VI 1350,54.
N. locut.
sub viridi fronde (zrzeczenie się praw własności) przez (symboliczne) przekazanie zielonej gałęzi (w ręce nowego właściciela); (cessio de iure proprietatis facta, quae) per traditionem rami viridis (significabatur)
StPPP XI p. 107 (a. 1534) : Dorotha iam ibi nil habet nec eius successores; resignat sub viridi f-e (cf. ib. infra: per suum ... tutorem ... resignavit sub virga virida ... suo awnculo).
ZabDziej I p. 406 (a. 1592) : idem Ioannes ... sub arrha seu viridi f-e manualiter levavit marcas sesquiquartas.
Cf. DATIO I a β et FLORIDUS I 1 .
II. transl. et meton. potomstwo, potomek; propago
DŁUG. Hist. I p. 444 (=II p. 211 ed. nov.) : verentibus consiliariis, ne tam nobile germen non relictis f-bus excederet.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)