General
Full Entry
More

FORTITER

Grammar
  • Formsfortiter
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type
  • Part of Speechadverb
Meaning Outline
  • I. animose, audacter, animo intrepido.
  • II.
    • 1. transl. valide, solide, firme, efficaciter (propr. et transl.).
    • 2. + aquam bibere per crines trahere percutere vehementer, impetuose, v. gr.
      • α. vi
      • β. severe, graviter
  • III. re vera, efficaciter
  • IV. valde.

Pełne hasło

FORTITER adv.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • Dc.
  • L.
[comp. magis fortius cf. infra 334,4]
I. odważnie, mężnie, dzielnie, wytrwale; animose, audacter, animo intrepido.
II.
1. mocno, pewnie, skutecznie; valide, solide, firme, efficaciter (propr. et transl. ).
2. gwałtownie, silnie; vehementer, impetuose, v. gr. aquam bibere ( JANKO p. 632 ) , per crines trahere ( AKapSąd II p. 163, a. 1449) , percutere ( StPPP VII p. 552, a. 1498). Occ. de nive cadente
SSrSil XII p. 60 (a. 1486) : nix cecidit... impetuose, f-r.
N.
α. przemocą; vi
KomKadł p. 574 : rex Bohemiae ... Poloniam f-r ingrediens se ipsum in Gnesna f-r coronari fecit.
β. surowo; severe, graviter
DŁUG. LibBen III p. 29 : noverint se ... in extremo examine f-r puniendos.
III. faktycznie, rzeczywiście; re vera, efficaciter
KsgPozn p. 113 (a. 1419) : partes promisserunt et f-r misserunt in manus et arbitrium nostre diffinicionis sentencie pro omni eorum ... porcione.
AGZ XIV p. 150 (a. 1444) : visis eorum iuribus ... debent dari ad manus ipsis f-r boves.
Ib. p. 169 (a. 1445) : si Michael non miserit f-r ad manus vel eciam sustinuerit expressionem ... palatini ad prefatum tempus, extunc etc.
Ita saepius.
IV. bardzo; valde.
Praec. in locut.
multo (tanto) fortius tym bardziej; eo magis
MARTIN. OP. Serm. p. 340 nlb. : periculosum est una nocte dormire cum colubro, multo f-ius est cum peccato.
DokKKr I p. 285 (a. 1404) : in ... oratorio ... cessent ... publica parlamenta vana et multo f-ius faeda et profana colloquia.
WŁODK. Tract. p. 165 : eorum infidelium dominus ... potest eos vendere et etiam auferre bona, multo magis f-ius eos expellere.
AAlex p. 262 (a. 1503) : fugitivum suscipere et tanto f-ius per vim eripere.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)