General
Full Entry
More

FALX

Grammar
  • Formsfalx
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type
  • Part of Speechnoun
  • Genderfemininemasculine
Meaning Outline
  • I. instrumentum ferreum ad secandum aptum, instrumentum messorum vel hortulanorum.
  • II.
    • 1. messor
    • 2. labor diurnus una falce perficiendus

Pełne hasło

FALX, falcis f.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • B.
  • L.
  • N.
[generis m.
infra 58,21-22 et 58, 7 et
DŁUG. LibBen I p. 17 : duobus falcibus metendo.
abl. sg. fallice:
AGZ XV p. 294 (a. 1492) : triticum ... fallice fal castravit.
abl. pl. falcis:
TPaw III p. 608 (a. 1399) : pro pratis violenter falcatis ... pro frumentis furtive receptis et quibusdam falcis.
Cf. infra 17.]
I. sierp, nóż ogrodniczy; instrumentum ferreum ad secandum aptum, instrumentum messorum vel hortulanorum. Glossa Pol.
AGZ XVI p. 249 (a. 1493) : conculcaverunt triticum ... duos f-es alias «szyrzpy» receperunt (cf. GLb p. 39 : f-x, instrumentum metendi segetes «syrzp»).
N. locut.
falcem in (ad) messem alienam (alterius) (in)mittere (e Vlg. Deut. 16, 9 StSyn IV p. 37 et passim). In imagine falce insatiabilis avaritiae desquamare ( KodWp II p. 30, a. 1290) , falce acerbitatis radere ( SACR. Elucid. fol. e Ib).
II. meton.
1. kosiarz; messor
StPPP VIII p. 257 (a. 1388) : tempore messis ... duas f-es mittere debet.
KsgMaz I p. 147 (a. 1413) : viginti falcis michi pratum meum defalcastis.
Inde
2. robocizna dzienna jednego kosiarza; labor diurnus una falce perficiendus
DokMp I p. 333 (a. 1405) : adiicimus ... sculteto sextum aratrum, sextam arpicam ... cum sexto f-e.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)