- F.
- Dc.
- B.
- L.
- H.
- N.
I.
1.
propr. czytanie,
lektura; actus legendi, lectio
LhnUrk II p. 318 (a. 1396) : ad quorum visus, auditus seu 1-e noticiam pervenerit presens scriptum.
Praec.
iur.
publiczne odczytanie (dokumentu
w sądzie); litterarum (coram iudice)
recitatio
KsgŁawKr p. 101 (a. 1373) : Jeszco ... tenetur de 1-a littere.
KodPol III p. 331 (a. 1384) : praesentes litteras ... post 1-am reddi jubemus presentanti.
Dogiel V p. 106 (a. 1392) : centesima die post 1-am seu publicationem et affixionem praesentium in iudicio compareant.
N. meton.
opłata za odczytanie dokumentu w sądzie;
pecunia, quae notario pro litteris in iudicio
recitatis solvebatur
IurMas II p. 42 (a. 1482) : dum vocati ad iudicia fuerint ad solutionem 1-e.
2.
meton. przedmiot czytania, dzieło
(zwł. naukowe), traktat, komentarz; id, quod
legitur, liber, tractatus, commentarius
InstrAstr p. 66 (saec. XV in.in) : dicit I-a de magnitudine instrumenti.
SprawWęg p. 187 (saec. XV) : circa arborem affinitatis diversi ... diversas 1-as ediderunt.Ita saepius saec. XV— XVI.
N. constr.
a.
sq.
circa,
cf.
b.
sq.
super :
HESSE Matth. p. 41 : 1-a super evangelium sancti Matthaei.
ŹrWaw I p. 28 (a. 1467) : 1-a bona super Matheum in pergameno.c. sq. inscriptione libri
KrMU p. 60,42 (saec. XV in.) : vigilate non in balistis et in telo, sed in 1-is De mundo et celo.
II.
eccl.
1.
propr. odmawianie
modłów liturgicznych (w
przeciwstawieniu do śpiewu); officii
divini recitatio (opp. cantui)
KodKKr II p. 178 (a. 1393) : presbyteri ... instituantur pro officio diuino ... valentes... in cantu et 1-a.
AKapSąd III p. 29 (a. 1466) : si presbyter ... iudicatus fuerit valens ad integram missarum 1-am et celebrationem.
ZabDziej II p. 48 (a. 1483) : pro media marca et uno grosso pro vigiliarum et missarum 1-a ipsis vicariis ecclesiae debita.
Syn.
completio missae (
KodUJ III
p. 180, a.
1491).
Additur certi
altaris :
AKap p. 19 (a. 1531) : census ... pro vicariis ecclesie Posnaniensis ad anniversarios, tricesimas et 1-as altarium ipsorum comparatus.Occ. psalterii odmawianie psalmów; psalmorum recitatio
ArPrawn VI p. 19 (a. 1458) : census annuos ... super 1-a psalterii in ecclesia s. Iohannis Baptistae Varsoviensis ... pro animabus ... praedecessorum ... suorum dedit.
2.
meton. stanowisko lektora mszalnego i związane
z tym beneficjum;
missarum lectoris (cf.
s.
v. 112)
munus ac beneficium
StVic p. 402 (a. 1440) : in assecucione 1-arum, quas circa altaria universitati nostre incorporatas conferre ... habemus.
DokKKr II p. 609 (a. 1449) : assignationem ... census pro praefata missa legenda ... infra unius mensis spatium a die vacationis 1-ae facere et deputare.
III.
1.
propr. wykład
(zwł. uniwersytecki);
praelectio (in studiorum
universitate)
KodUJ I p. 29 (a. 1400) : doctoribus et magistris ... qui ... debent ... 1-is ac informationibus ipsorum studentes instruere et fovere ... de centum marcis ... assignandum.
CorpJP III p. 203 (a. 1511) : promotus ... 1-as, exercitia et onera ... compleat.Occ. sensu latius transl. : publiczne wystąpienie; oratio publica
CodEp II p. 92 (a. 1417) : propter occupaciones diversas agendorum et presertim 1-arum in sessione concilii Constantiensis isto mane habitarum scribere non potui.
2.
meton.
stanowisko wykładowcy;
doctoris studentium munus
KodWp V p. 600 (a. 1438) : magister in theologia et doctor in iure canonico, in ecclesia Gneznensi pro eruditione cleri deputati ... valeant ... prebendam eiusdem ecclesie vna cum alia prebenda ipsis racione 1-e assignata et deputata insimul tenere.
Praec.
profesura uniwersytecka; munus professoris in studiorum universitate
KodUJ I p. 3 (a. 1364) : si ... scolares in eligendo magistro discordes fuerint ... electus per nos regem ... remaneat in l-a.
CodEp III p. 24 (a. 1447) : licet ... eidem doctori Dambrowka obtulissem locum meum, videlicet 1-e ordinarie etc.
JAC. PAR. II p. 379 (a. 1449) : si ... doctor Iohannes Dambrowka 1-e huic preponeretur.
Iuxta ponitur
collegiatura (
KodUJ IV
p. 108, a.
1531)
.