- Dc.
- NGl.
- B.
- L.
- Ha.
- N.
- K.
I.
(rerum) zgodność z prawem, prawomocność, legalność,
ważność; convenientia cum legibus, vis legitima,
auctoritas
CracArt I p. 18 (a. 1392) : ut ... in iuvamen sui honoris et suffragium secundum omnem iuris et 1-is decenciam literas conscriberet et sigillaret.
KomKadł p. 41 : tyrannus Alemannorum ... in matrimonii ... 1-em (i. matrimonium legale ) ipsam Wandam habere postulavisset.
StPPP III p. 92 : sententiae a se prolatae 1-em ... probare.
II.
hominum
1.
a.
uprawnienie do czegoś określone normą prawną;
facultas (potestas) lege definita, ius
StWłocł p. 10 (a. 1418) : omnes ... tabelliones ... coram nobis compareant ... super sua idoneitate et 1-e examinandi.
Item:
usprawiedliwienie zgodne z prawem;
excusatio legalis
KsgPrzem I p. 180 (a. 1429) : Ian sentenciatus est iustus ... tali condicione, si Martinus non habebit occasionem 1-is vel aliquod ex quatuor impedimentis legalibus.
b.
jurysdykcja z ramienia władcy; ius dicendi
facultas a principe concessa
ŁASKI ComPriv fol. 177b : scultetus ... debet habere 1-em seu bannum a domino terre et cum eo debet esse infeodatus.
2.
prawość, rzetelność, uczciwość; probitas,
honestas, pietas
KodKKr I p. 217 (a. 1340) : nos Kazimirus ... rex ... ex merito 1-is munificentias matris ecclesie adaugere pro nostris viribus decernentes etc. (cf. etiam KodPol II p. 720, a. 1356; KodMp III p. 140, a. 1360 et saepius ).
KodWp III p. 100 (a. 1358) : advocaciam ... de mera nostre magestatis I-e ... Iohanni monetario ... vendidimus.
Ib. p. 150 (a. 1360) : considerata ... multa fidelitate 1-is nobis per ... episcopum ... constanter exhibita ... eidem ... domum et aream ... conferimus.
KsgŁawKr p. 176 (a. 1392) : visa ipsius Nicolai ... 1-e, iustitia et iuris intuitu ... resignacionem ... ratificamus.Ita saepius.
Item de
testibus:
KodKKr II p. 277 (a. 1403) : condicionis humane fragilitas ... consuevit actus suos 1-e testium et literarum apicibus perhennare.
DŁUG. Op. p. 133 : ad ... palpandum omnium testium productorum 1-em.Ita saepius.
Syn.
et iuxta posita
circumspectio (
SołtPodh
p. 7, a.
1416
et saepius),
discretio (
DokMp VI
p. 304, a.
1409)
, fidelitas (
KsgŁawKr
p. 242, a.
1394)
, fides (
ChrOl
p. 376
)
, idoneitas (
ArPrawn I
p. 245, saec.
XV in.in)
industria (
AKap Sąd II
p. 2, a.
1404
et saepius), iustitia (cf.
), providentia (
DokMp VII
p. 22, a.
1419
et saepius).
Dicitur etiam
legalitatis fidelitas (
), meritum (
et saepius
), munificentia (
DokMp VI
p. 147, a.
1397)
.