Ogólne
Pełne hasło
Więcej

INITIO

Gramatyka
  • Formyinitio, inicio
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -are, -avi, -atum
  • Część mowyprzymiotnik
Znaczenia
  • I.
    • 1. + aliquem aliqua re instituere, aliqua re donare
      • a.
      • b.
  • II.
    • 1. abstr. aggredi, incohare, incipere, suscipere,
    • 2. concr.
      • a. delibare
      • b. adurere
      • a.
      • b.
      • c.
      • d.
      • e.

Pełne hasło

INITIO s. INICIO, -are, -avi, -atum
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • N.
  • A.
  • L.
[pass. pro act. infra 631,23.]
I.
1. aliquem aliqua re wprowadzić w coś, obdarzyć czymś; instituere, aliqua re donare
a. usu sacro
MPH II p. 40 (Ebbo): ibique plures Domino cooperante secundae nativitatis sacramento i-vit.
*CodEp I 2, p. 119 (a. 1451) : lusimus iuvenes nondum sacramentis ecclesiasticis i-ti.
AKapSąd I p. 129 (a. 1479) : sacramentis i-tus ... diem obiit.
DŁUG. Hist. I p. 332(= II p. 95 ed. nov.): crebris consiliariorum ... Boleslaus ... persuasionibus ... non solicitari solum, sed urgeri coepit, ut legitimo toro i-retur, ne stirps regia ... absumeretur.
Ita saepius.
b. usu profano
DŁUG. Hist. V p. 646 : Kazimirus ... rex ... filio suo ... balteo militari suis quoque proceribus i-tis ... ad Nieschowam ... advenit (cf. ib. I p. 437= II p. 204 ed. nov.).
CALLIM. Hist. p. 42,28 : coronam, qua ... reges i-antur.
Ita saepius.
N. item de caerimoniis, sed sq. acc. rei
KADŁUB. p. 35 : hec pro i-nda parvuli cesarie, pro delibandis tonsure primiciis de spicis cadentibus compilata vestris utinam desideriis accesserint.
AKapSąd III p. 369 (a. 1476) : sponsalia inter ... Annam et Mathiam ... noctis tempore ... loco inhonesto clandestine contra interdictum ecclesie i-ta.
II. aliquid
1. abstr. zaczynać, rozpoczynać coś, dawać czemuś początek, przystępować do czegoś; aggredi, incohare, incipere, suscipere, praec. litem, tractatum sim., item viam salutis ( NIC. BŁ. Serm. I p. 33 ).
N.
(cum aliquo om. acc. )
SSrSil VIII p. 62 (a. 1461) : velitque sanctitas vestra, ut quemadmodum pro sua clemencia nobiscum i-ta est, ita ... agere in futurum.
Mediopass. zaczynać się, mieć początek; incipere, initium habere; dicitur de concordia, poenitentia, peste.
N. part.
p
raes. loco
adi. początkowy; incipiens
WROCŁ. Epit. fol. e IVb : triplex est punctus, scilicet i-ns, continuans et terminans.
2. concr.
a. (de liquidis) napocząć; delibare
RachJag p. 220 (a. 1395) : pro VIII mediis octualibus ligneis ad infundendum vinum de cuffa i-ta ad viam domino regi.
Ib. p. 221 (a. 1395) : pro IX flasculis vini albi ad implendum cuffam i-tam (ed. iiciatam).
AGZ VI p. 144 (a. 1471) : nec ... magister debet prius cervisiam in fraternitate i-re, donec etc.
DŁUG. Hist. I p. 102 (= I p. 162 ed. nov.) : ex tenui et exiguo vasculo i-tus medo ... non solum pro necessitate, sed pro sacietate coepit sufficere.
b. (de candela) nadpalić; adurere
DŁUG. Hist. IV p. 425 : a parte utraque lumina ponunt igne et flamma i-ta.
Constr.
a. sq. acc.
b. sq. abl.
c. sq. ad :
ZabDziej III p. 327 (a. 1494) : petit ... marcas tres ... residui debiti ... post mortem mariti sui ad solvendum i-ti.
Cf. INITIUM I 3.
d. sq. cum (aliquo)
e. sq. inf.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)