- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- A.
- N.
I.
propr.
1.
wzrost, przyrost, rozwój; actus
crescendi, augmentum, auctus (rerum sponte crescentium). Occ. sensu praegn.
(większy) urodzaj, obfitość plonów;
frugum ubertas maior
COPERN. ΟpΜ p. 114 : fertilis ad i-a pecudum fimus est (Gr. γόνιμος πρός εὐκαρπίαν).
N.
α.
temporis
bieg czasu;
i. q. decursus
PommUB p. 144 (a. 1258) : ereximus ligneam ecclesiam ... et voluntatem ... habemus lapideam per i-a temporum subrogare.
DŁUG. Op. p. 324 : protendente se morbo per i-um temporis.Cf. Th. VII 1,33 sqq.
β.
mus.
prolationis
et
abs. : przedłużenie brzmienia dźwięku; soni
musici productio
FELSZT. OpCong fol. A IIIa : musica ... practica ... simplex seu plana est, que in suis notis equalem seruat mensuram absque i-o et decremento prolationis.
MONET. fol. A IIIb : musica ... humana ... choralis, que et Gregoriana seu vetus dicitur, est que in suis notulis absque i-o et decremento equam servat mensuram. Cf. ib. fol. D IIIb.
2.
pomnożenie, powiększenie, przybytek; amplificatio,
auctio,
praec. rerum
abstr. ,
v.
gr.
boni, favoris, gratiae,
item honoris et dignitatum
(
CodEp III
p. 440, a.
1496)
, iuvaminum (
BiblMuz I 2,
p. 200, a.
1474)
, praemiorum (
KodMaz(L)
p. 40, a.
1319)
, virtutum (
ArHist XI
p. 67, saec.
XV)
, morum bonorum (
StPPP X
p. 47, saec. XV
in.in)
sim., etiam odiorum (
AGZ XV
p. 98, a.
1468
et saepius
ib.
).
N. formulas in
exordiis litterarum obvias
KodWp III p. 301 (a. 1367) : salutis i-o cum efficaci desiderio premissis ... presentibus notificamus.
ArPrawn I p. 25 (saec. XV in.in) : rex Polonie ... Ordinis B. Marie ... domus Theutunicorum ... magistro generali sinceri favoris continuum (ed. -ui) i-um.
AKapSąd II p. 7 (a. 1412) : domino Nicolao ... canonico ... Nicolaus palatinus ... amicicie sincere i-um.Ita vulgo saec. XV, v. gr. complacentiae ( ArPrawn VIII p. 133, a. 1416) , devotarum orationum ( KodMp IV p. 270, a. 1432) , fraternae caritatis ( CodEp III p. 197, a. 1474), cett.
3.
(pl.) postępy,
powodzenie, korzyści; res prosperae,
profectus,
successus.
Additur adi.
felicia (
KodMp IV
p. 11, a.
1386
et saepius), honorifica (
Ztschr. XIV
p. 24, a.
1286)
, spiritualia (
ArHist XII
p. 281,
saec. XIV)
, utilia (
AGZ II
p. 84, a.
1430).
N. locut.
salutaria animarum
zbawienie duszy;
salutis aeternae
adeptio
Somm. p. 827 (a. 1223) : in remissionem peccatorum meorum et pro salutaribus i-is animarum patris et matris.
Iuncturae verbales ad
1—3
α. incrementa alicuius (rei) fiunt (
AKapSąd I
p. 141, a.
1485)
;
simili sensu crescunt (
AGZ XV
p. 133, a.
1472)
, pullulant
(
ib. XIX
p. 178, a.
1477),
item incrementum convalet (civitatis:
PommUrk II
p. 493,
a. 1283).
β. incrementum (-a) alicuius (rei)
facere (
ŹrWaw I
p. 34, a.
1468
et saepius; perficere:
KodKWil
p. 108, a.
1420)
; simili sensu agere (
AGZ XV
p. 174, a.
1475
; peragere:
KodMp IV
p. 85, a.
1403)
, ampliare (
PrzywKr
p. 9, a.
1371)
,
item alicui (rei) adicere (
ArPrawn IV
p. 591,
saec. XV
et saepius), dare (
IANIC.
p. 156,
v. 67
; addere alicui in
aliqua re:
Inst.
p. 131
)
, aliquid incrementis
efferre (
KodWp III
p. 721, a.
1399
et passim), fundare (
DokMp I
p. 276, a.
1397)
,
vel ad incrementum (-a) perducere (
DŁUG. Hist. II p. 364
= IV
p. 114
ed.nov.
et saepius).
Opp.
incrementa abstrahere (ab aliquo:
BiblMuz I 2,
p. 200, a.
1474).
γ. (maius, melius, utilius sim.)
incrementum (-a) habere (
IusMet
p. 115, a.
1368
et saepius); simili sensu suscipere (
KodWp I
p. 216, a.
1246
et vulgo; additur in aliqua re:
StPPP VII
p. 594, a.
1414
; percipere:
ArHist XI
p. 167,
saec. XV
et saepius; capere:
KrMU
p. 63,54,
a. 1428
et saepius), sumere (
VHedv
p. 601
et passim), carpere (
AGZ V
p. 43,
a. 1422)
, nancisci (
KodMp II
p. 106, a.
1258)
;
praeterea (ampliore) incremento (-is) proficere
(
PommUrk II
p. 460, a.
1218
et saepius; item
ad incrementa:
StSyn III
p. 22
)
, potiri (
KodMp I
p. 48, a.
1255)
, consolari (
DokMp II
p. 38, a.
1424)
, augescere (
SSrSil XVII
p. 6, a.
1506
; item sub maiore incremento:
KodUJ II
p. 202, a.
1461)
.
II.
meton.
1.
to, co przyczynia się do wzrostu, odżywczy pokarm, pożywka, zarzewie; nutrimentum,
fomentum
NIC. BŁ. Serm. I p. 218 : ros est i-um omnium frugum, nam eo deficiente deficiunt fructus.
HUSSOW. p. 93, v. 747 : loca ... saluti quaerendae ... (i. ecclesias ) dum temporis approbet usus et veluti quaedam fidei i-a tuetur, quis demens ... mutanda putarit.Cf. Th. VII 1,1045,54 sqq.
2.
potomek, dziecko;
suboles (saec. XVI).