Ogólne
Pełne hasło
Więcej

GRAVEDO

Gramatyka
  • Formygravedo
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -inis
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajżeński
Znaczenia
  • I. propr. gravitas, aegritudo, morbus.
  • II.
    • A. propr. gravitas, pondus.
    • B. transl.
      • 1. ciężar; magnitudo, gravitas, pondus
      • 2. molestia, impedimentum, incommoditas, gravitas
        • a. difficultas
        • b. necessitas
      • 3. + stili gravitas

Pełne hasło

GRAVEDO, -inis f.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • B.
  • L.
  • A.
  • N.
  • K.
I. propr. (hominis vel eius membrorum) ociężałość, choroba; gravitas, aegritudo, morbus. .
Additur
corporis.
N. locut.
corporis gravedine gravem esse ( *CodSil(M) III p. 19, a. 1221) , teneri ( ChrMP p. 577 = p. 106 Kürb.). Occ. i. q. somnolentia
GLb p. 47 : g-o, torpor aut gravitas capitis, somnolentia, «czyąskoscz spanya».
II.
A. propr. ciężar; gravitas, pondus. Per abundantiam dicitur gravedinis pondus ( ArPrawn I p. 219, saec. XV in.in), item oneris gravedo ( CodEp I 2, p. 56, a. 1448).
B. transl.
1. wielkość, (po)waga; ciężar; magnitudo, gravitas, pondus, praec. indignationis, pertinatiae ( ArHist V p. 281, a. 1392—1412 ; KodMp IV p. 376, a. 1441) , iniuriarum ( Lites II p. 439, a. 1409) , morbi ( DŁUG. Op. p. 325 ), peccati, sceleris ( KodMaz(L) p. 124, a. 1398 ; DŁUG. Op. p. 431 et saepius).
Item
census ( APozn II p. 249, a. 1493).
2. przykrość, uciążliwość, utrudnienie, ciężar; molestia, impedimentum, incommoditas, gravitas
DokKujMaz p. 361 (a. 1293) : si per ... g-em degencie predicta bona ... vendere nos opporteret.
CIOŁ. Lib. II p. 101 : oratores ... propter ... itinerum g-em dignemini benigne consolatos graciosius expedire.
DŁUG. LibBen I p. 235 : cmetones villae multas g-es ab militaribus patiebantur.
Ib. III p. 39 : hospitale ... ex Prandnik, loco plerisque defectibus et g-bus ob distantiam longiorem involuto ... in civitatem Cracoviensem ... transtulit.
Ita saepius. Cf. Th. VI 2267,57 sqq.
Iuxta ponitur
iactura ( KodMp II p. 370, a. 1404) . Occ.
a. trudność; difficultas
DŁUG. Op. p. 120 : cibum ... cum magna difficultate et g-e capiebat.
b. konieczność; necessitas
KodLit p. 172 (a. 1413) : pacem querentes et persequentes nulla uicti g-e.
DŁUG. Hist. III p. 581 : milites... nulla angustia aut g-e acti ... magistro Cruciferorum illud castrum dedunt.
3. stili powaga, surowość; gravitas
ChrPol p. 604 : primum ... in g-e stili connititur, qua sciolis quam insciis aliquid apperiri nisi sunt.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)